Х нь “Нарантуул” зах дээр бараа худалддагД-тэй харилцан тохиролцож, өөрийн бараагаа өгөхөөр болжээ. Нийт 20.0 сая төгрөгийн барааг Д-д өгч, хариуд нь Д-ээс 15.0 сая төгрөгийн бараа авсан байна. Дараагийн удаа Д-д 10.0 сая төгрөгийн бараа өгч, хариуд нь 5.0 сая төгрөгийн бараа авч, тооцоо хийхдээ үлдэгдэл 10.0 сая төгрөгийг Д-ээс бэлнээр авчээ. Талуудын хооронд ямар төрлийн гэрээ байгуулагдсан бэ?

Худалдааны гэрээ, barter буюу зөвхөн бараа солилцох гэрээ болон бэлэн мөнгөөр тооцоолж бүх үлдэгдлийг нөхөх холимог солилцооны ялгааг эргэн санаарай.

Зөв хариулт: B. Х, Д нарын хооронд арилжааны гэрээ байгуулагдсан байна.

• A — Буруу. Гэрээ нь зээлээр худалдах-худалдан авах болон арилжааны гэрээний шинжийг давхар агуулсан холимог төрлийн гэрээ биш. Талууд бэлэн мөнгөөр тооцоо хийж, үлдэгдэл зөрүүг мөнгөөр төлсөн тул зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээний шинж харагдахгүй.
• B — Зөв. Х, Д нь хоорондоо бараа солилцож, зөрүү үнийг мөнгөөр төлсөн нь арилжааны гэрээ болно. Иргэний хуулийн 274.1-д арилжааны гэрээгээр талууд тодорхой хөрөнгийг харилцан өмчлөлд шилжүүлэх үүрэг хүлээнэ гэж заасан. 274.2-т арилжиж байгаа хөрөнгийн хувьд худалдагч, арилжин авч байгаа хөрөнгийн хувьд худалдан авагч болно гэж тодорхойлсон.
• C — Буруу. Зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээнд худалдагч эд хөрөнгийг худалдан авагчийн өмчлөлд шилжүүлээд, үнийг тодорхой цаг хугацааны дараа хэсэгчлэн эсвэл бүрэн төлөх ёстой (262.1). Энэ тохиолдолд бараа бүрэн төлөгдөж, зөрүүг шууд мөнгөөр тооцсон учраас зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээ биш.
• D — Буруу. Арилжааны гэрээ үүсэхэд худалдах-худалдан авах болон зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээний шинжүүдийг холимог төрлийн гэрээ гэж үзэхгүй. Мөн зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээний үндсэн шинж болох “үнийг цаг хугацааны дараа хэсэгчлэн эсвэл бүрэн төлөх” нөхцөл энд биелээгүй.

Иргэний хуулийн 275.1-д арилжааны гэрээгээр солилцож байгаа хөрөнгийн үнэ тэнцүү биш бол үнийн зөрүүг мөнгөөр тооцож болохоор зөвшөөрсөн. Иймээс энэ үйлдлийн эрх зүйн харилцаа арилжааны гэрээ байна.