Аль нь сонирхогч этгээдийн нэхэмжлэлээр шүүх хүчин төгөлдөр бусад тооцож болох хэлцэл вэ?

Зөв хариулт: A. Гэрээгээр тохиролцсон хэлцлийн хэлбэрийг зөрчсөн бол

Үндэслэл: Иргэний хууль, 57.3-д “Гэрээгээр тохиролцсон хэлбэрийг зөрчсөн хэлцлийг шүүх сонирхогч этгээдийн нэхэмжлэлээр хүчин төгөлдөр бус гэж тооцож болно” гэж шууд заасан. Мөн 57.1-д шүүх хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу сонирхогч этгээдийн нэхэмжлэлээр хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцож болохыг ерөнхийд нь тогтоосон.

• B (“Хууль буюу гэрээгээр тохиролцсон хэлцлийн хэлбэрийг зөрчсөн бол”) — хуульд заасан хэлбэрийг зөрчсөн тохиолдолд хэлцэл шууд хүчин төгөлдөр бус болж, 42.10-оор талууд хэлцлээр авсан бүх зүйлээ харилцан буцааж өгнө (Иргэний хууль, 42.10); шүүхийн нэхэмжлэлээр “хүчин төгөлдөр бус” гэж тооцох эрх зүйн үндэслэл биш.
• C (“Хуулиар тогтоосон хэлцлийн хэлбэрийг зөрчсөн бол”) — мөн шууд хүчин төгөлдөр бусдын үр дагавартай, шүүхийн нэхэмжлэлээр хүчин төгөлдөр бус гэж тооцох эрх зүйн үндэслэл биш.
• D (“Хэлцлийн хэлбэр зөрчсөн явдал нь түүнийг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэсэн бүлэгт хамаарах үндэслэл болно”) — 57 дугаар зүйл ийм ерөнхий дүгнэлтийг тогтоохгүй; түүнчлэн 57.4-өөр илэрхий алдаа гаргасныг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцох үндэслэл болохгүй гэж шууд хориглоно.

Иймд сонирхогч этгээдийн нэхэмжлэлээр шүүх хүчин төгөлдөр бус гэж тооцож болох цорын ганц тохиолдол нь гэрээгээр тохиролцсон хэлцлийн хэлбэрийг зөрчсөн байх юм.