Иргэн Д нь “А” ХХК-ийн захирал Э-тэй уулзаж шинээр барьж буй ажлын байрны амралтын өрөөний доторх тавилгыг модоор хийх санал тавьжээ. Захирал Э энэ саналыг тэр даруй зөвшөөрч, ажлын байраар дагуулан явж хэмжээ авч, загварын талаар ярилцжээ. Гэхдээ талууд гэрээг бичгээр хийгээгүй байна. Энэ тохиолдолд гэрээг байгуулсанд тооцох уу?

«А” ХХК-ийн гэрээ байгуулсанд тооцох талбар, санал ба зөвшөөрөл, гэрээний зүйл, бичиглэлийн хэлбэрийн шаардлага болон эрх зүйн зөрчилгүй байх нөхцөлүүдийг эргэн санаарай.»

Тайлбар

Зөв хариулт: B — Нүүр тулан амаар гаргасан саналд тэр даруй зөвшөөрсөн хариу өгсөн тул гэрээ байгуулсанд тооцно.

Үндэслэл

• Хэлцэл хийх хэлбэрийг хууль зүйл тогтоосон бол заавал дагах бөгөөд хуульд хэлбэр заагаагүй бол талууд хэлэлцэн тохиролцож амаар буюу бичгээр хийх боломжтой (Иргэний хууль, 42.1).
• Амаар хийсэн хэлцэл хийсэн гэж үзэх үндэслэл нь: хэлцлийн гол нөхцөлийн талаар талууд хэлэлцэн тохиролцсон, саналд хариу өгсөн буюу өгөх хугацаа өнгөрсөн (43.1.1, 43.1.3) (Иргэний хууль, 43).
• Энд Иргэн Д санал гаргаж, Захирал Э тэр даруй зөвшөөрсөн нь 43.1.3-ын “саналд хариу өгөөгүй, ердийн боломжит хугацаа өнгөрсөн” гэсэн нөхцөлөөс ч илүү хүчтэй — шууд хүлээн зөвшөөрлөл гарсан.
• Мөн ажлын байраар дагуулан явж хэмжээ авч, загварын талаар ярилцсан нь гол нөхцөл (үйлчилгээний бүтээгдэхүүн, хэмжээ, загвар) бүр хэлэлцэн тохиролцсон гэсэн үг (43.1.1), харин 42.8-аар талууд гол нөхцөлийн хувьд бодит үйлдлээр илэрхийлж байж болно.
• Хүсэл зоригийн илэрхийлэл нөгөө тал түүнийг хүлээн авснаар хүчин төгөлдөр болно (Иргэний хууль, 40.1).

Бусад сонголтууд яагаад буруу

• A — Үнэн биш. Бичгээр бичих шаардлагагүй тохиолдолд амаар гэрээ байгуулж болно (42.1); бичгээр бичих нь ганц шалтгаан биш.
• C — Үнэн биш. Гол нөхцөлийг заавал бичгээр хийх гэсэн ерөнхий заага байхгүй; энэ тохиолдолд хэлбэрийн талаарх зориулалт үгүй.
• D — Үнэн биш. Хуульд энэ талаар тодорхой зохицуулалт (42.1, 43) бий.

Редакторын анхаарах зүйл

• Хэрэв энэ харилцааг “нэгэнт үүссэн үүргийн харилцааг гэрчлэх гэрээ” гэж үзвэл Иргэний хууль, 199.1-д зааснаар зүйл гүйцэтгэгчийн хүлээн зөвшөөрсөн тухай бичгээр, эсвүл цахим хэлбэрээр мэдэгдсэн байх шаардлагатай. Гэвч 199.3-аар төлбөр гүйцэтгэснээр өрийг хүлээн зөвшөөрсөн буюу талууд хэлэлцэн тохиролцсон бол хуульд заасан тодорхой хэлбэрээр гэрээ хийхийг шаардахгүй гэж үзэх тул асуултын нөхцөлд “талууд хэлэлцэн тохиролцсон” байдгаас гэрээ үүсэхэд тооцох үндэслэлтэй. Сонголт B-ийн томьёолол энэ боломжит эргэлзээтэй нийцнэ.