А нь Б-д 14 хоногийн дотор “ЗИЛ” хөргөгч нийлүүлэхээр 07 дугаар сарын 01-ний өдөр гэрээ байгуулж, Б зохих төлбөрийг хийжээ. 07 дугаар сарын 01-нд А хөргөгч нийлүүлж чадахгүй болсон тухай Б-д мэдэгджээ. Хөргөгч нийлүүлдэг “С” компани дампуурсан тул би буруугүй гэж А хэлсэн байна. Хэн хариуцлага хүлээх вэ?

Хөргөгч нийлүүлэх хугацааны зөрчил, гэрээний дагуу А-ийн үүрэг, “С” компанитай холбоотой байдгаас нь тэнцэтгэл биш, хүчин төгөлдөр алдагдах тохиолдол, эсвэл цаг удирдлагын өөрчлөлттэй холбоотой үзүүлэлтийн зөрүүг ялгаж, хариуцлага тогтоох эрх зүйн шалгуурыг эргэн санаарай.

Хариу: B — А өөрөө хариуцлага хүлээнэ

1. Гэрээний төрөл, талуудын эрх, үүрэг

А нь “ЗИЛ” хөргөгчийг 14 хоногийн дотор нийлүүлэх үүрэгтэй худалдагч, Б нь төлбөрийг хийсэн худалдан авагч болж байна. Иймээс А нь үүрэг гүйцэтгэгч, Б нь үүрэг гүйцэтгүүлэгч.

• Худалдах-худалдан авах гэрээгээр худалдагч нь “бараа бэлтгэн нийлүүлэх” үүрэг хүлээнэ (Иргэний хууль, 243).
• Эд хөрөнгийг илгээх үүрэгтэй худалдагч тогтоосон газарт хүргэж илгээх, ачааны жагсаалт өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль, 246).

2. 07 дугаар сарын 01-ний өдөр А нийлүүлж чадаагүй болсон нь үүргийн зөрчил

• 07 дугаар сарын 01-нд гэрээний хугацаа дуусаж, А хөргөгчоо бүрэн нийлүүлээгүй тул А нь үүргээ хугацаанд биелүүлээгүй, хугацаа хэтрүүлсэн үүрэг гүйцэтгэгч болно (Иргэний хууль, 222).
• Үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ зөрчсөн бол үүрэг гүйцэтгүүлэгч учирсан хохирлыг арилгуулах эрхтэй (Иргэний хууль, 219; гэрээний талуудын үүргийн зөрчлөөс учирсан гэм хорыг арилгах нийтлэг журам — Иргэний хууль, 261).
• Өөрөөр хэлбэл Б нь А-аас хугацаанд гарсан хохирлыг (тээвэрлэлтийн зарддал, үйл ажиллагааны зогсох үр дагавар, гэм хор гэх мэт) арилгуулах эрхтэй.

3. “С” компани дампуурсан” гэсэн татгал зөвшөөрөгдөхгүй

• А нь хөргөгчийг өөр этгээд (“С” компани)-аас авах ёстой байсан тул түүнийгээ авч чадаагүйгээс үүрэг биелээгүй бол үүнээс үүдэн гарах хариуцлагыг өөрөө хүлээнэ (Иргэний хууль, 219.6). Өөрөөр хэлбэл нийлүүлэгч “С”-ийн дампуурсан нь А-ийн өөрийн эрсдэл бөгөөд А-г чөлөөлөх үндэслэл биш.
• Үүргийг гуравдагч этгээдээр гүйцэтгүүлэх боломж гаргах нь гэрээний зүйл, үүргийн чанарт харш болохгүй, хуульд зөвшөөрөгдсөн байх шаардлагатай (Иргэний хууль, 210). Энд “С” нь А, Б-ийн гэрээний тал биш тул гуравдагч этгээдийн хариуцлага гарахгүй; харин гуравдагч этгэадийн гүйцэтгэлгүй үүргийн хариуцлагыг үндсэн үүрэг гүйцэтгэгч буюу А хариуцна (Иргэний хууль, 210.3).
• Үүнээс гадна худалдсан эд хөрөнгийг орлох өөр хөрөнгө нийлүүлэх, эсвэл төлбөрийг буцаан төлөх үүрэг А-ийн өмчлөлд байна (Иргэний хууль, 253). Тиймээс А нь гэрээг цуцлах, өөрчлөх зөвшөөрөлгүйгээр “хөргөгч дутуу” гэсэн үндэслэлээр үүргээс татгалзах боломжгүй.

4. Сонголт бүрийн үнэлгээ

Дүгнэлт

Зөв хариулт: А өөрөө хариуцлага хүлээнэ. А нь “ЗИЛ” хөргөгчийг 07 дугаар сарын 01-нд нийлүүлэх үүргээ хугацаанд биелүүлээгүй тул Б-ийн өмнөх төлбөрийн зэрэг гэрээний зөрчлөөс учирсан хохирлыг арилгуулах үүрэгтэй. “С” компани дампуурсан нь А-ийн хувийн эрсдэл бөгөөд А-г чөлөөлөх үндэслэл биш; А-ийн “С”-ээс татгалзсан эрх нь тусдаа харилцаа тул “С”-ийн дампуурсны нөхцөлд А-ийн гэрээний үүрэг хүлээх ёс хэвээр байна.