Ань сайн ажилласан учир “Б” компанийн зүгээс өөрийн барьж буй орон сууцнаас давуу эрхтэйгээр худалдан авах үл шилжих эрх олгожээ. Тус худалдан авах давуу эрх нь орон сууцны барилгаас давхар, байршил, хэмжээ харгалзахгүйгээр үнийн хөнгөлөлттэйгөөр худалдан авах эрхтэй байв. А санхүүгийн боломжгүй байсан тул “Б”-д 5.0 сая төгрөгөөр тус давуу эрхээ худалдахыг хүсэж байв. Ийм боломжтой юу?

«Худалдан авалтын давуу эрх олдсон боломж, үнийн зөрүү, эрх түшэх хугацаа, төрийн цаашид худалдах эрхтэй худалдан авалтын хамаарлыг ялгаж эргэн санаарай.»

Зөв хариулт: D — Гэрээнд үл шилжихэж заасан ба хууль буюу гэрээнд өөрөөр заагаагүй бол худалдан авах давуу эрхийг бусдад шилжүүлэхийг хориглосон байдаг.

Үндэслэл

Иргэний хуулийн 273.1-д: «Хууль буюу гэрээнд өөрөөр заагаагүй бол худалдан авах давуу эрхийг бусдад шилжүүлж болохгүй» гэж заасан байна (ИРГЭНИЙ ХУУЛЬ, 273). Энд дурдсан нь хууль буюу гэрээнд өөрөөр зөвшөөрөл байхгүй бол давуу эрхийг шилжүүлэх эрхгүй гэсэн үг.

Асуултын нөхцөлөөр гэрээнд уг эрхийг үл шилжих гэж шууд заасан тул (“гэрээнд үл шилжихэж заасан ба хууль буюу гэрээнд өөрөөр заагаагүй”) А нь 5.0 сая төгрөгөөр Б-д давуу эрхээ худалдах, өөрөөр худалдан авагчид шилжүүлэх боломжгүй. Иймээс А-ийн энэ санал хууль зүйн үндэслэлгүй.

Харин давуу эрхийг хэрэгжүүлэх нь боломжтой: 273.1 дэх “үл шилжих” гэсэн нь давуу эрхийг хэрэгжүүлэх эрхийг хасах биш (ИРГЭНИЙ ХУУЛЬ, 270). Тиймээс А нь Б-ээс давуу эрхээр өөрийн тогтоосон үнийн хөнгөлөлттэй (буюу өрхийн үнээс адил эсвэл илүү) нөхцөлөөр орон сууцыг шууд худалдан авах эрхтэй. Энэ нь гэрээний нөхцөл, байршил, хэмжээ зэрэгтэй нийцэх ёстой.

Бусад сонголтын тайлбар

• A. Буруу. 273.1 нь төлбөртэй/үнэгүй ялгахгүй — ямар ч үнээр байсан гэсэн үггүй, хууль буюу гэрээнд өөрөөр зөвшөөрөгдөөгүй бол давуу эрхийг заавал шилжүүлж болохгүй.
• B. Буруу. Хуульд зөвхөн Б-ийн зөвшөөрөл шаарддаг гэсэн заалт байхгүй; эсрэгээр өгсөн эрхийг өөрөөр хэрэгжүүлэх нь зөвшөөрөгдөнө.
• C. Буруу. Өгөгдсөн эрхийг өөрөөр хэрэглэх эрхтэй байх нь түүнийг бусдад шилжүүлж болох эрхтэй болдоггүй; 273.1 энэгээр хориглоно.

Дүгнэлт: А нь давуу эрхээ 5.0 сая төгрөгөөр Б-д худалдаж болохгүй; харин гэрээний нөхцөлийг хангасан өрхийн үнийн хөнгөлөлттэйгөөр давуу эрхээрээ орон сууцыг шууд худалдан авах эрхтэй. Зөв хариулт — D.