Нэхэмжлэгч А, Б нар нь хариуцагч “В” компаниар орон сууцны хаалгаа солиулсан. “В” компанийн ажилчид хаалга солих явцдаа орон сууцны шалыг эвдсэн гэж хохирол гаргуулахаар А, Б нар нь шүүхэд нэхэмжлэл гаргажээ. “В” компани хохирлыг төлөхгүй гэж маргасан тул А, Б нар нь 8 настай хүү Г-гээ гэрчээр оролцуулахаар шүүхэд хүсэлт гаргасан байна. Шүүх хүү Г-гээс гэрчийн мэдүүлэх авах уу?

Хүү Г-ээс гэрчийн мэдүүлэг авах боломжтой эсэхийг бүхэлд нь гэрчийн мэдүүлэгтэй эсэхийг эргэн санаарай.

Тайлбар

Зөв хариулт: A. Хүү Г-г гэрчээр асууж болно.

Үндэслэл:

1. Гэрчийн мэдүүлэг авахдаа иргэний эрх зүйн чадамжгүй этгээдийг гэрчээр дуудах буюу мэдүүлэг авч болохгүй гэж Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 43 хуулийн 43.8.2 зүйлэд хориглов. Гэвч энэ зорилт нь "иргэний эрх зүйн чадамжгүй" этгээдэд хамаарна.

2. Иргэний хуулийн 18.1 зүйлээр "7 хүртэлх насны этгээд иргэний эрх зүйн чадамжгүй". Харин Иргэний хууль, 17 зүйлийн 17.1-ээр 7-оос 14 хүртэлх насны этгээд иргэний эрх зүйн зарим чадамжтай байна. 8 настай хүү Г иймээс 43.8.2-ын хориглолд хамаарах "иргэний эрх зүйн чадамжгүй" этгээд биш тул түүнийг гэрчээр дуудаж мэдүүлэг авах нь боломжтой.

3. Насанд хүрээгүй гэрчийн мэдүүлэг авахдаа эцэг, эх, харгалзан дэмжигч, эсхүл сурган хүмүүжүүлэгчийг байлцуулна (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 109 хуулийн 109.3). Иймээс А, Б нар гэрчийн мэдүүлэг авах хүсэлтээр гаргахад эцэг, эхийн (эсвүл харгалзан дэмжигчийн) оролцоо зайлшгүй. Мөн шүүх хуралдааны танхимаас түр гаргаж, үнэн зөв мэдүүлэг өгөхөд нөлөөлж болохоор оролцогчийн нөлөөллийг арилгаж болно.

4. Хүү Г өөрөө иргэний хэрэгт оролцогч (нэхэмжлэгч)-ийн хууль ёсны төлөөлөгч байж болохгүй (Иргэний хуулийн 17.2, 18.3 — 7-оос 14 хүртэлх насны этгээдийн төлөөлөгч нь эцэг, эх, асран хамгаалагч), гэвч гэрчийн мэдүүлэг өгөх нь тусгай зориулалттай үйлдэл тул түүнийг гэрчээр асуух нь зөвшөөрөгдөнө.

Бусад сонголтуудын хувьд:

• B буруу — хариуцагч "В" компанийн зөвшөөрсөн эсэх нь гэрчийн мэдүүлэг авах эрхийн нөхцөл биш; мөн 43.7-ийн зөвхөн "зөвхөн өөрсдийнх нь зөвшөөрснөөр" гэсэн нөхцөл нь зохигчийн гэр бүлийн гишүүн гэрчийн тухай, энд хамаарахгүй.
• C буруу — "зохигчид тохиролцсон тохиолдолд" гэсэн нөхцөл хуульд биш; насанд хүрээгүй гэрчийн хувьд эцэг, эхийн оролцоо зайлшгүй байх 109.3-ын дүгнэлттэй зөрчилдөнө.
• D буруу — 8 настай хүү "иргэний эрх зүйн чадамжгүй" этгээд биш (Иргэний хуулийн 17.1, 18.1), тэгэхээр 43.8.2-ын дагуу гэрчээр дуудахыг хориглох үндэслэлгүй.

Дүгнэлт: Хүү Г-г гэрчээр асууж болно (Сонголт A), гэвч эцэг, эхийн буюу харгалзан дэмжигчийн оролцоогоор, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 109.3-ын дагуу.