Г нь спорт барааны дэлгүүрээс цанаар гулгах зориулалтын хувцас, цана, хамгаалалтын хэрэгсэл зэргийг нийт 3.0 сая төгрөгөөр худалдан авчээ. Анхны үнэ нь 3.8 сая төгрөг байсан боловч, Г-д хямдрал үзүүлж үнийг буулгасан байна. Г гэртэз ирэн хувцсаа дахин өмсөж үзэхэд анзаарагдаагүй байсан оёдлын дутагдал илэрчээ. Г дахин дэлгүүрт очин шинэ хувцсаар сольж өгөхийг хүсэж 14 хоногийн хугацаа тогтооход, хугацаа өнгөрсөн боловч шинэ хувцсаар сольж өгөөгүй байна. Энэ тохиолдолд Г гэрээнээс татгалзах үндэслэлтэй юу?

Худалдааны гэрээний хүчин төгөлдөр болох үед барааны чанар, дэфект, хугацааны зөрчил болон үйлчлүүлэгчийн эрх бүхий сонголтуудыг ялгаж эргэн санаарай.

Зөв хариулт: B — Иргэний хуулийн 225, 205 дугаар зүйлийн дагуу татгалзах шаардах эрхийг шалгах нь үндэслэлтэй

Үндэслэл

1. Өгөгдсөн фактын хууль ээлжлэл: Г нь хувцас худалдан авсны дараа оёдлын дутагдал илэрсэн, дэлгүүрт эргэж шинэ хувцсаар сольж өгөхийг 14 хоногийн нэмэлт хугацаа тогтоож шаардсан боловч хугацаа өнгөрсөн ч дэлгүүр үүргийг биелүүлээгүй. Энд дэлгүүрт талуудын гэрээний нэмэлт хугацаа тогтоосон бөгөөд уг хугацаанд үүрэг гүйцэтгээгүй тул энэ нь гэрээгээр хүлээсэн үүргийг зөрчсөн тохиолдол болно. Иймд үүрэг гүйцэтгэгч (Г) татгалзах эрхээ гэрээнээс татгалзах ерөнхий үндэслэл (225) болон түүний үр дагавар (205) дагуу шалгах ёстой. Өөрөөр хэлбэл 254 дугаар зүйлийн доголдлыг арилгах, солих, үнэ бууруулах эрхээс тусгаарлан татгалзах эрхийг 225, 205-аар үнэлэх нь зөв.

2. 225 дугаар зүйл (Иргэний хууль, 225): 225.1-д нэмэлт хугацаа тогтоосон боловч үр дүн гараагүй бол нөгөө тал гэрээнээс татгалзах эрхтэй гэж үзвэл энэ тохиолдолд нөхцөл биелсэн. 225.4-ийн татгалзах боломжгүй тохиолдлууд (үүргийг ялимгүй зөрчсөн, өөрөө буруутай гэдэг нь үндэслэлтэй) энд биелэхгүй — дэлгүүр өөрийн үүргээ зөрчсөн. Мөн 225.6, 225.7-ээр татгалзах хугацаа болон хугацаа өнгөрсөний дараах үр дагаврыг шалгах ёстой.

3. 205 дугаар зүйл (Иргэний хууль, 205): 205.1 нь гэрээнээс татгалзсны дараа талуудын үүрэг баталгаажуулах (биет байдлаар буцааж өгөх, үнийг буцааж төлөх) үүргийг зохицуулж байгаа тул татгалзах үр дагаврыг хэрэглэхэд баталгааж өгөх ёстой. Хувцсаа буцааж өгөх боломжгүй бол 205.2-оор мөнгөөр нөхөн төлөх, 205.3-аар үүргийн үйлдлийг орлуулах эрх түүнээс гарна.

Бусад сонголтын яагаад буруу

• A (буруу): 225 (татгалзах үндэслэл, эрх) ба 205 (татгалзах үр дагавар) нь хоёр ялгаатай зохицуулалт. «Нэг зохицуулалт гэж зохицуулсан тул аль алиныг нь хэрэглэх боломжтой» гэсэн нь хууль зүйн үндэслэлтэй биш.
• C (буруу): Гэрээг цуцлах эрх үүрдээ автомат биш. Үүнийг 225 дугаар зүйлийн нөхцөл, 225.4-ийн хориглоллууд, татгалзах хугацааны талаар (225.6, 225.7) шалгаж, 205 дугаар зүйлээр үр дагаврыг тогтооно. Мөн доголдлын дутагдалтай холбоотой 254.1-ийн «гэрээг цуцлах» эрх нь 254.2, 254.6-ийн хугацааны зөрчилтэй тул шууд хэрэглэх боломжгүй (Иргэний хууль, 254).
• D (буруу): Татгалзах урьдчилсан нөхцөл биелээгүй гэж хэлэх үндэслэлгүй. Нэмэлт хугацаа тогтоосон бөгөөд үүрэг гүйцэтгээгүй тул 225.1-ийн нөхцөл биелсэн; 225.4-ийн аль нь ч биелэхгүй.

Дүгнэлт

Зөв хариулт: B — Г-ийн гэрээнээс татгалзах эрхийг Иргэний хуулийн 225 дугаар зүйлийн (үүрэг зөрчсөн, нэмэлт хугацаа тогтоосон ч үр дүн гараагүй) дагуу шалгаж, 205 дугаар зүйлээр татгалзахын дараах үүрэг баталгаажуулалтын үр дагаврыг хэрэглэх нь үндэслэлтэй. Энэ нь дэлгүүрийн үүрэг гүйцэтгээгүй явдал дээр тул гэрээг шууд цуцлах эрхийг олдоно; худалдааны бүтээгдэхүүны доголдлын үр дагавар (254) тусдаа шалгагдах бөгөөд 254.2-оор анхны үнийг бууруулах эрх түүнд хамаарна.