Эрүүгийн хэргийг хянан шийдвэрлэх тухай хууль дахь “In dubio pro гео” зарчмын утга агуулга, зорилго, мөн чанарыг илэрхийлсэн оновчтой хариултыг сонгоно уу?

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.15 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт “Эрүүгийн хэрэгт хамааралтай бүхий л нотлох баримтыг шалгасан боловч сэжигтэн, яллагдагч, шүүгдэгчийн гэм буруутай эсэхэд, түүнчлэн ... Эрүүгийн хууль, энэ хуулийг тайлбарлах, хэрэглэхэд эргэлзээ гарвал түүнийг ... ашигтайгаар шийдвэрлэнэ” гэж заасан. Энэ нь эргэлзээг эхлээд бүх нотлох баримтыг тал бүрээс нь бүрэн, бодитой шалгаж, дүн шинжилгээ хийсний дараа л тогтоохыг шаарддаг гэсэн үг. Иймээс зөв хариулт нь нотлох баримтыг бүрэн шалгасан боловч гэм буруутай эсэхийг тогтоох үйл баримтад тодорхой бус байдал үлдсэн тохиолдлыг эргэлзээ гэж ойлгодог.

Хуулийн 1.7 дугаар зүйлээр мөрдөгч, прокурор хэргийн бодит байдлыг тогтоох, яллах, цагаатгах нөхцөл байдлыг эргэлзээгүй тогтоох үүрэгтэй; 16.15 дугаар зүйлээр нотлох баримтыг тал бүрээс нь нягт нямбай, бүрэн гүйцэд, бодит байдлаар хянаж, дотоод итгэлээр үнэлнэ. Энэ нь эргэлзээг “нотлох баримт дутуу” гэсэн ерөнхий байдлаар бус, шалгалт, үнэлгээний эцсийн үр дүнд үүссэн тодорхой бус байдал гэж ойлгох үндэслэл болно.

Шүүхийн хэрэглээ ч үүнийг баталж байна: хяналтын шатны шүүх хэрэгт цугларсан нотлох баримтыг харьцуулан шинжлэн судалж, дотоод итгэлээр үнэлсний үндсэн дээр гэм буруутай эсэхэд үндэслэл бүхий эргэлзээ үүссэн гэж дүгнэж, 1.15 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсгийг баримтлан шүүгдэгчид ашигтайгаар шийдвэрлэсэн байдаг (хэрэг 2600). Мөн нотлох баримтын үнэлгээ, мэдүүлгийн эх сурвалжийг магадлах шаардлагыг онцолсон шийдвэрүүд байна (хэрэг 1961, хэрэг 2148).

Тиймээс “In dubio pro reo” зарчим нь бүх нотлох баримтыг бүрэн шалгаж, дүн шинжилгээ хийсний дараа ч гэм бурууг тогтоох үйл баримтад тодорхой бус байдал үлдвэл эргэлзээг шүүгдэгчид ашигтайгаар шийдвэрлэх, улмаар гэм буруугүйд тооцох баталгааг илэрхийлнэ.