Хуурч мэхлэх замаар байгуулагдсан хэлцэл нь ямар хэлцэлд хамаарах вэ?

Хуурч мэхлэх замаар байгуулагдсан хэлцэлийн хэлцэл төрөл, үүсгэлт, нөхцөлийг харьцуулж эргэн санаарай.

Хариу: C. Харьцангуй хүчин төгөлдөр бус хэлцэл

(Асуултын «Хуурч мэхлэх» гэдэг нь Иргэний хуулийн 59 дугаар зүйлд «Хууран мэхэлж хийсэн хэлцэл» гэж нэрлэгддэг бөгөөд энэ нь мэхлэгдсэн этгээдийн хүсэл зоригоор үйлчилсэн, өөрөөр хэлбэл мэхлэлтэй хэлцэл юм.)

Яагаад C зөв бэ?

Иргэний хуулийн 59.1-д: хэлцэл хийх зорилгоор бусдыг хууран мэхэлсэн бол мэхлэгдсэн этгээд уг хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцуулахаэр шаардах эрхтэй (Иргэний хууль, 59). Иймээс энэ хэлцэл хэвээр автоматаар, өөрөөр хэлбэл шууд “үхэлдэх” тогтволгүй — түүний хүчин төгөлдөр бус байх нь мэхлэгдсэн талын шаардлага, хүсэл зориготой холбоотой буюу харьцангуй (нөхцөлт) шинжтэй. Мөн:

• Шардлага гаргах хугацааг хууль тогтоосон: 59.4-т нэг жилийн дотор гомдлын шаардлага гаргах эрхтэй;
• Мэхлэгдсэн тал өөрийн хүсэл зоригоо дахин илэрхийлж, хуульд заасан хэлбэрээр хүлээн зөвшөөрвөл хэлцэл шинээр хийсэнтэй адилтгаж хүчин төгөлдөр болно (Иргэний хууль, 56.3);
• Энэ хэлцлийн үндсэн дээр хийсэн бусад хэлцэл мөн хүчин төгөлдөр бус болно (56.1.10).

Иймээс хууран мэхэлж хийсэн хэлцэл нь харьцангуй хүчин төгөлдөр бус хэлцэл бөгөөд энэ нь C хариулттай таарч байна.

Бусад сонголтууд яагаад буруу вэ?

• A. Хүчин төгөлдөр хэлцэл байж болно — Буруу. Мэхлэлтэй байгуулсан хэлцэл хэвээр хүчин төгөлдөр байхгүй; мэхлэгдсэн тал түүнийг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцуулах эрхтэй (59.1). Зөвхөн дараа нь 56.3-аар хүлээн зөвшөөрвөл хүчин төгөлдөр болно.
• B. Үнэмлэхүй хүчин төгөлдөр бус хэлцэл — Буруу. Үнэмлэхүй (өөрөөр хэлбэл хэвээр, нэхэмжлэлгүй) хүчин төгөлдөр бус хэлцлүүдийн жагсаалт 56.1-д заасан бөгөөд 59-р зүйлд заасан хууран мэхэлсэн хэлцэл тэдний хэсэг биш. Энд хүчин төгөлдөр бус байх нь мэхлэгдсэн талын шаардлагаас хамаарах тул харьцангуй.
• D. Хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл — Буруу. Энэ нь хариултын тогтсон, тодруулсан төрөл биш; мөн хариултын тексттэй яг таарч байхгүй (зөв хууль зүйн нэр томьёо нь «харьцангуй хүчин төгөлдөр бус хэлцэл»).

Дүгнэлт: зөв хариулт нь C. Харьцангуй хүчин төгөлдөр бус хэлцэл — хууран мэхэлж (мэхлэлтэй) байгуулагдсан хэлцлийн хүчин төгөлдөр бус байх нь мэхлэгдсэн талын шаардлагаас хамаарах тул харьцангуй шинжтэй (59.1, 59.4; 56.3).