Хамтран амьдрагчаар бүртгүүлсэн ижил хүйстэй иргэдийн, бэлэглэлийн гэрээний дүнгээс төлөх татварын хувь хэмжээ нь гэрлэлтээ албан ёсоор бүртгүүлсэн эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн хувь хэмжээнээс ялгаатай байхаар “А” улсын хуульд заасан байна. Энэ нь Үндсэн хуулийн эрх зүйн тэгш эрхийн зарчимд харшлах уу? Хамтран амьдрагчид ерөнхий харьяаллын шүүхээр маргах заргаа авч чадаагүй тул Үндсэн хуульд заасан, тэгш эрхийн зарчим зөрчигдсөн эсэхийг хянуулахаар Үндсэн хуулийн шүүхэд ханджээ:
Шинэчилсэн: 2026.09.14
- A.Гэр бүлийн ашиг сонирхлыг хамгаалах нь бусдын ашиг сонирхлыг хязгаарлах үндэслэл болсон тохиолдолд тэгш эрх зөрчигдөнө
- B.Үндсэн хуульд гэр бүлийн ашиг сонирхлыг төр хамгаалахаар заасан тул Үндсэн хууль зөрчөөгүй
- C.Харьцуулж болохуйц субъектүүдэд тэгш бус хандсан тул тэгш эрх зөрчигдсөн✓ Зөв хариулт
- D.Гэр бүлд үр хүүхэд төрөх боломжтой, үүгээрээ хамтран амьдрагчдаас давуу байдалтай тул тэгш эрх зөрчигдөөгүй
Зөв хариулт: D. Германы Холбооны Үндсэн хуулийн шүүх бүртгэлтэй ижил хүйстэн хамтрагчдыг өв залгамжлал, бэлэглэлийн татварт гэрлэсэн хосоос дордуулан татварлахад хангалттай бодит үндэслэл шаардлагатай бөгөөд үндэслэлгүй ялгаа нь тэгш эрхийг зөрчинө гэж шийдвэрлэсэн.
AI чиглүүлэг, тайлбар
Чиглүүлэг
Хамтран амьдрагчид болон гэрлэлтээ албан ёсоор бүртгүүлсэн ижил хүйстэй иргэдийн эрх тэнцүү байх, ялгаатай байх зарчим, бэлэглэлийн гэрээнээс төлөх татварын хүрээний зөрчлөөс Үндсэн хуулийн тэгш эрхийн зэрэгтэй нийцэх эсэхийг эргэн санаарай.
Тайлбар
Тайлбар
Хамтран амьдрагчид (бэлэглэлийн гэрээгээр бүртгүүлсэн ижил хүйстэй хос) болон гэрлэлтээ албан ёсоор бүртгүүлсэн эрэгтэй, эмэгтэй нь үндсэн хуульд нэгэнт ижил эрх, үүрэгтэй иргэд бөгөөд тэдгээрийн хоорондын ялгаа нь зөвхөн бүртгэлийн хэлбэр, гэрлэлтийн албан ёсны эсэхтэй холбоотой. Иймээс татварын хүндээс эсвэл бэлэглэлийн гэрээний дүнгээс төлөх татварын хэмжээг ялгаатай тогтоох нь эдгээр хоёр хосыг харьцуулж болохуйц субъектүүдийн хооронд тэгш бус хандсан гэсэн үгүйлгээртэй хэвээр үлдэхэд тэгш эрхийн зарчим зөрчигдөнө. Ялангуяа энэ ялгаа нь эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн гэрлэлтийн эрх, өргөмжлөл бэлэглэлд хамтран амьдрах эрхээс урвуу татварын давуу байдлаар гарах бөгөөд тэгш бус байдлыг удирдах бодит үндэслэл байхгүй бол тэгш эрх зүйн тэгш эрхийн зарчим зөрчигдөнө.
Сонголт бүрийн үнэлгээ:
- A. Буруу. Гэр бүлийн, хувийн ашиг сонирхлыг хамгаалах нь тухайн ялгааг зөвшөөрөх үндэслэл байж болох боловч энэ нь “бусдын ашиг сонирхлыг хязгаарлах” гэсэн шууд үндэслэл биш. Ийм хариуцлагатай үндэслэл хэрэв байгаа бол тэгш эрх зөрчигдөхгүй гэсэн дүгнэлт гарах ёстой.
- B. Буруу. Үндсэн хууль гэр бүлийг хамгаалах зарчмыг тогтоосон боловч энэ нь харьцуулж болохуйц хоёр төрлийн хосыг ялгаатай татварын хүндээс эсвэл бэлэглэлийн гэрээний дүнгээс төлөх татварын хэмжээтэй ялгах эрх заага гэсэн үг биш. Тэгш эрхийн зарчим татварын ялгаатай хандсан байдлыг шууд хориглоно.
- C. Зөв. Харьцуулж болохуйц субъектүүд (хоёр хос хоёулаа адил хүйстэй, тэдгээрийн эрх, үүрэг ижил) хооронд ялгаатай татварын хүндээс өгсөн нь тэдгээрийг тэгш бус хандсан гэсэн үгүйлгээр үүсгэх бөгөөд энэ нь тэгш эрх зүйн тэгш эрхийн зарчим зөрчинө.
- D. Буруу. “Гэр бүлд үр хүүхэд төрөх боломжтой” гэсэн нь бэлэглэлийн гэрээтэй хос болон гэрлэсэн хос хоёрын хоорондох ялгаа юм. Үүнээс хамтран амьдрагчдыг гэрлэсэн хосоос хуваарийн давуу байдлаар өгсөн байх нь тэгш эрхийн зарчим зөрчсөн гэсэн үгүйлгээ гаргахгүй; тэгэхээр “тэгш эрх зөрчигдөөгүй” гэсэн дүгнэлт нь үндэслэлгүй.
Дүгнэлт: Зөв хариулт нь C — “Харьцуулж болохуйц субъектүүдэд тэгш бус хандсан тул тэгш эрх зөрчигдсөн”.