Гэрээслэгч өөрийн хайртай хөөргөний цуглуулгаа том охин Д-дээ гэрээсэлсэн байна. Д гэрээслэлийн дагуу үнэ бүхий хөөргөний цуглуулгыг өвлөн авахаас татгалзахад нотариатч Д-г яагаад татгалзсан шалтгааныг заавал тайлбарла гэжээ. Д татгалзлаа заавал тайлбарлах ёстой юу?

Нотариатчийн татгалзах, тайлбарлах, бүртгэх, баталгаажуулах үйлдлүүдийн хоорондох ялгааг эргэн санаарай.

Хариу: A — Өвлүүлэгч өөрөө хүсвэл тайлбарлана, хуульд заавал тайлбарлана гэсэн заалт байхгүй.

Үндэслэл

Нотариатын тухай /шинэчилсэн найруулга/, 31 (link): нотариатч үйлдэл хийхээс татгалзах үндэслэлүүдийг хатуу хязгаарласан — 31.1-д зөвхөн заасан үндэслэлээр татгалзаж болно ("31.2. ... энэ хуулийн 31.1-д зааснаас бусад үндэслэлээр ... татгалзах эрхгүй"), харин 31.3-аар 31.1-ийг зөрчиж хийсэн үйлдлийг шүүх хүчингүйд тооцно. Энэ зүйлд нотариатчийн татгалзлын шалтгааныг үйлчлүүлэгчид заавал тайлбарлах ёстой гэсэн заалт байхгүй.

Нотариатын тухай /шинэчилсэн найруулга/, 21.2.1 (link): нотариатчийн үүргийн зүйлд "үйлчлүүлэгчид эрх, үүргийг нь тайлбарлан, ... эрх зүйн үр дагавар, хууль зүйн ач холбогдлыг тайлбарлаж зөвлөгөө өгөх" гэж орсон нь татгалзлын шалтгааныг заавал тайлбарлах үүрэг биш — энэ нь үйлдэл хийх явцдал үйлчлүүлэгчийн эрх, үүрэг, эрх зүйн үр дагаврыг тайлбарлах ердийн үүрэг юм. Мөн 21.3.5-аар "үндэслэлгүйгээр" татгалзахыг хориглосон боловч "татгалзлын шалтгааныг тайлбарлах" гэсэн шаардлага тогтоогүй.

Сонголт бүрийн үнэлгээ

• A (зөв): Хуульд нотариатчийн татгалзлын шалтгааныг үйлчлүүлэгчид заавал тайлбарлах ёстой гэсэн заалт байхгүй. Татгалзах үндэслэл зөвхөн 31.1-д хязгаарлагдсан бөгөөд тайлбарлах шаардлага тусгайлан зохиогдоогүй.
• B (буруу): Гэрээслэл нь олон талт хэлцэл учраас нотариатчийн татгалзлыг тэдгээрийн аль нь ч заавал тайлбарлах ёстой гэсэн дүрэм гарахгүй; мөн гэрээслэл дээр татгалзлын шалтгаа тайлбарлах ёстой гэсэн тогтолцоор мөн хуульд алга.
• C (буруу): Хуулийн 45 дугаар зүйлд "мэдэгдэх хуудас" гэдэг нь төлбөр төлөгчөөс мөнгө гаргах ёстойг мэдэгдэх хуудас бөгөөд түүнд татгалзлын шалтгаа тайлбарлах заалт байхгүй. Энэ асуудалтай хамаарахгүй.
• D (буруу): 42.6, 43.3 дугаар зүйлд өвлөгч өөрөө өв хүлээн авахаас татгалзсан тохиолдолд нотариатчийн зөвхөн мэдэгдэл/гэрчилгээ олгох үүрэг төдийгүй "Д-ийн татгалзлыг тайлбарлах" гэсэн шаардлага байхгүй; энэ нь өвлөгчийн татгалзлын үр дагавар, нотариатчийн татгалзлын шалтгааны тайлбар байхгүй.

Дүгнэлт

Зөв хариулт: A — Өвлүүлэгч өөрөө хүсвэл тайлбарлана, хуульд заавал тайлбарлана гэсэн заалт байхгүй. Нотариатын тухай хуулийн 31 дугаар зүйл татгалзлын үндэслэлүүдийг хязгаарласан боловч татгалзлын шалтгааныг үйлчлүүлэгчид заавал тайлбарлах үүргийг тогтоогүй.