Хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа Иргэний хуульд тухайн харилцааг зохицуулсан хэм хэмжээ байхгүй тохиолдолд асуудлыг ямар журмаар шийдвэрлэх вэ?

Хууль хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа боловч асуудлыг зохицуулах хэм хэмжээ байхгүй бол хуулийн үзэлцэл, холбогдох зарчим, шүүлтэлтийн үндэслэл болон эрх зүйн тэнцэтгэл зэрэг ойлголтыг эргэн санаарай.

Зөв хариулт: D. Төсөөтэй харилцааг зохицуулсан хуулийн хэм хэмжээг хэрэглэнэ

Үндэслэл

• Иргэний хуулийн 4.1-р зүйл: “Иргэний хуульд тухайн харилцааг зохицуулсан хэм хэмжээ байхгүй бол түүнтэй төсөөтэй харилцааг зохицуулсан хуулийн хэм хэмжээг хэрэглэнэ.” (Иргэний хууль, 4) — энэ нь D сонголтын тексттэй яг таарч байна.
• Сонголт A нь зөвхөн дараагийн шат (төсөөтэй хэм хэмжээ ч байхгүй бол) үйлдэх ёстой. 4.2-р зүйлээр “иргэний эрх зүйн агуулга, зарчим, нийтээр хүлээн зөвшөөрсөн зан суртахууны хэм хэмжээнд нийцүүлэн зохицуулна” гэсэн нь A сонголтын “удирдлага болгодог салбар эрх зүйн зарчим” гэсэн тодорхой хэлбэрээс ялгаатай. Иймээс A нь зөв хариулт биш, харин зөвхөн өөрийн шатны үндэслэл.
• B сонголт (“Өмнө үйлчилж байсан хуулийг хэрэглэнэ”) нь зөрчилтэй хуулууд хоорондоо зөрчилдсэн үед, илүү нарийвчлан зохицуулсан хууль байхгүй бол “сүүлд хүчин төгөлдөр болсон хуулийн заалтыг хэрэглэнэ” гэсэн 3.3-р зүйлийн дүрэм; бодлогын өгсөн нөхцөл (хэм хэмжээ огт байхгүй) дор хаяж хуулийн хоорондох зөрчил биш тул B хэрэглэхгүй.
• C сонголт (“Хууль тогтоогч ямар хэм хэмжээ хэрэглэхийг зааж өгнө”) нь асуултын хариу биш. Ийм эрх бүхий захирамж өгөх нь хууль тогтоогчийн бүхэл хууль тогтоомж, эсвэл 3.5-р зүйлийн “нийтээр дагаж мөрдөх эрх зүйн актыг хэрэглэж болно”- гэсэн ерөнхий эрхээс ялгаатай бөгөөд энд ийм эрх зүйн актыг зааж өгсөн байхгүй.

Иймд зөв хариулт нь D. Төсөөтэй харилцааг зохицуулсан хуулийн хэм хэмжээг хэрэглэнэ юм.