А нь математикийн сайн багш тул нэгэн хувийн сургууль түүнд өндөр цалин, бусад хангамжийг амлаж гэрээ байгуулан багшаар ажиллуулсан. Гэрээний дагуу А-ын 2 хүүхэд тус сургуульд үнэгүй суралцжээ. Сургуулийн сургалтын төлбөр нь 1 хүүхдийн жилийн 10.0 сая төгрөг байдаг. А-г 20.0 сая төгрөгийн татвар ногдох орлого олсон гэж үзэх үү?

Зөв хариулт: Тийм, А-г шууд бус орлого олсон гэж үзнэ.

Хувь хүний орлогын албан татварын тухай хуулийн 11.1.8-д ажил олгогчоос нэмж олгож байгаа, ажилтны албан үүргээ гүйцэтгэхэд шууд холбогдолгүй бараа, ажил, үйлчилгээний дүнд гэр бүлийн гишүүний сургалтын төлбөрийг шууд бус орлогод хамруулна гэж тодорхойлсон (11 дүгээр зүйл). А-ын хүүхдүүд сургуульд үнэгүй суралцсан нь ажил олгогчийн төлсөн сургалтын төлбөр, өөрөөр хэлбэл ажилтны гэр бүлийн гишүүний сургалтын төлбөр юм.

Хуулийн 11.3-д зааснаар шууд бус орлогыг ажил олгогчоос уг орлогыг олгохтой холбогдон гарсан зардлын дүнгээр тодорхойлно. Иймд нэг хүүхдийн жилийн 10.0 сая төгрөгийн сургалтын төлбөрийг хоёр хүүхдэд тооцвол 20.0 сая төгрөг болно.

Хуулийн 18.1-д шууд бус орлогод албан татвар ногдуулах орлогыг эдгээр орлогын нийт дүнгээр тооцно гэж заасан (18 дүгээр зүйл). Тиймээс А-г 20.0 сая төгрөгийн шууд бус орлоготой, улмаар татвар ногдуулах орлоготой гэж үзнэ.

Орлогыг бодитоор мөнгөөр аваагүй байх нь шууд бус орлогыг татвар ногдуулах орлогод хамааруулахад саад болохгүй — хууль үүнийг зардлын дүнгээр тооцохыг заасан.