Цэргийн алба хаагч Х ар гэрийн шалтгаанаар 5 өдрийн чөлөө авч Улаанбаатараас Дархан-Уул аймагт очсон байна. Чөлөөний хугацаа дуусахад Х ангидаа очихгүй, цэргийн алба хаах хүсэлгүй гэдгээ гэр бүлийнхэндээ хэлсэн байна. Х-ийн үйлдэл гэмт хэрэг мөн үү?

Цэргийн алба хаагч Х-ийн чөлөөнөөс буцаж алба гүйцэтгээгүй үйлдэл гэмт хэрэг мөн үү гэж үзэхдээ албаны зэрэг, өгүүлсэн байдлаар гэр бүлийнхээндээ хүсэлгүй байгаа үйлдлийн удирдамж, хориг зөрчийн дээрдэх зөвшөөрөл болон гэмт хэрэгтэй холбоотой үзэгдлийг эргэн санаарай.

Тайлбар

Хариу: A. Цэргийн албанаас оргон зайлах гэмт хэрэг

Эрх зүйн үндэслэл

Эрүүгийн хуулийн 28.5 дугаар зүйл ("Цэргийн албанаас оргон зайлах" гэсэн гарчигтэй) дахь 28.5.1 нь: цэргийн алба хаагч цэргийн албанаас зайлсхийх зорилгоор цэргийн анги, байгууллагад алба хааж байгаа газраа дур мэдэн орхиж явсан, эсвүл албан томилолт, амралтын чөлөө дууссан, эсвүл эмнэлгээс гарсны дараа эргэж ирээгүй бол зургаан сараас нэг жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ гэж тогтоосон байна (Эрүүгийн хууль /шинэчилсэн найруулга/, 28.5).

Бодлогын тайлбар

• Х цэргийн алба хаагч бөгөөд 5 өдрийн амралтын чөлөөг авч, чөлөөний хугацаа дуусахад ангидаа өөрөө очихгүй, гэсэн дур мэдэн орхисон нь 28.5.1-ийн "албан томилолт, амралтын чөлөө дууссан... эргэж ирээгүй" гэсэн үндэслэлтэй таарч байна.
• Мөн тэр цэргийн алба хаахад хүсэхгүй байгаа тухай гэр бүлийнхэндээ хэлсэн нь 28.5.1-ийн эхний хэсэгт "цэргийн албанаас зайлсхийх зорилгоор" гэсэн субъектив талыг нөхцөлдүүлнэ. Өөрөөр хэлбэл, зорьсон зорилго нь орхиж явсан үйлдэлтэй холбоотой бөгөөд зөвхөн сахилгын зөрчил биш.
• Иймээс Х-ийн үйлдэл нь гэмт хэрэг бөгөөд 28.5.1-ийн хорих ялын хариуцлагыг хүлээнэ.

Бусад сонголтууд яагаад буруу

• B. Цэргийн дүрэм зөрчсөн сахилгын зөрчил — буруу. Хуулийн 28 дугаар бүлэгт цэргийн албаны гэмт хэргүүд тусгайлан зохицуулсан бөгөөд гэмт хэрэг нь ердийн сахилгын зөрчлөөс илүү хүнд. Х-ийн үйлдэл 28.5.1-ийн гэмт хэргийн бүрэлдэхүүн хэсгийг бүрэн хангаж байна.
• C. Гэмт хэрэг, зөрчил биш — буруу. Хууль зүйл гэмт хэрэг тогтоогоор хуурамч дүрмийн зөрчил биш гэдгийг нэгэнт харуулсан.
• D. Зөрчил — буруу. Өгөгдсөн нөхцөлд хуурамч дүрмийн зөрчил гэж үзэхэд хангалтгүй; хууль зүйл зүйлд цэргийн албанаас зайлсхийх гэсэн тусгай гэмт хэргийн бүрэлдэхүүн байна.

Дүгнэлт: зөв хариулт нь A. Цэргийн албанаас оргон зайлах гэмт хэрэг юм.