Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх эрх зүй · Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх эрх зүй
Иргэн А захиргааны актыг цуцлуулахаар захиргаанд хандсан боловч амжилт олоогүй. Иймд тэрээр захиргааны хэргийн шүүхэд “маргаан бүхий актыг цуцлахыг даалгах” шаардлага гаргасан. Энэ тохиолдолд шүүхийн хяналтын хүрээ?
Шинэчилсэн: 2026.10.04
- A.Захиргааны актыг цуцлах эсэх нь захиргааны эрх буюу сонгох боломжид хамаарах тул шүүх нэхэмжлэлийг хүлээн авахгүй
- B.Захиргааны актыг цуцлах нь захиргааны үүрэгт хамаарах тул шүүх ямар ч тохиолдолд нэхэмжлэлийг хүлээн авч бүхэлд нь хянана
- C.Захиргааны актыг цуцлах нь захиргааны сонгох боломжид хамаарах эсэх, хэрэв хамаарах бол захиргаа сонгох боломжоо зөв хэрэглэсэн эсэхийг хянана✓ Зөв хариулт
- D.Шүүх нэхэмжлэлийг хүлээн авч болох ч захиргааны актыг цуцлах нь захиргааны сонгох боломжид хамаарах тул хянах боломжгүй
Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай 106.7; Захиргааны ерөнхий хууль 49.1; Захиргааны ерөнхий хууль 49.2
AI чиглүүлэг, тайлбар
Тайлбар
Шүүхийн хяналтын хүрээ: сонгох боломжийн хяналт
Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.7-д зааснаар шүүх захиргааны байгууллага сонгох боломжийг хэрэглэхдээ хуулийн хязгаарыг хэтрүүлсэн, буруу хэрэглэсэн, эсхүл өөрт олгосон эрх хэмжээг зорилгодоо нийцээгүй байдлаар ашигласны улмаас гаргасан захиргааны акт, татгалзсан үйлдэл, эс үйлдэхүй хууль зөрчсөн эсэхийг шалгана (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 106). Өөрөөр хэлбэл шүүх сонгох боломжийн хүрээнд гаргасан шийдвэрийг бүхэлд нь орлож, өөрөө шийдэхгүй, харин тухайн шийдвэр хууль зүйн хязгаарт байсан эсэхийг хянана.
Иргэн А-гийн хувьд захиргааны актыг цуцлах эсэх нь захиргааны байгууллагын сонгох боломжид хамаарах эсэхийг эхлээд тогтоох шаардлагатай. Хэрэв хамаарах бол шүүх сонгох боломжийг зөв, зорилгодоо нийцүүлэн хэрэглэсэн эсэхийг шалгаж, хууль зөрчсөн бол актыг хүчингүй болгох, эсхүл шаардагдах акт гаргахыг захиргаанд даалгах шийдвэр гаргана (мөн хуулийн 106.3.1, 106.3.4).
Захиргааны ерөнхий хуулийн 49.1, 49.2-т захиргааны актыг хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн ч цуцалж болох, харин ижил агуулгаар дахин батлах шаардлагатай, эсхүл хууль зүйн үндэслэлгүй бол цуцлахгүй гэж заасан нь цуцлах шийдвэр захиргааны бодит үнэлэлт, сонголттой холбоотойг харуулна (Захиргааны ерөнхий хууль, 49). Иймээс шүүх нэхэмжлэлийг хүлээн авч, сонгох боломжийн хяналтын хүрээнд хууль зөрчсөн эсэхийг шалгана.
Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнээс хэтэрч, эсхүл маргаагүй асуудлаар дүгнэлт хийх боломжгүй (106.5) гэдгийг ч санах нь зүйтэй.