Хууль бусаар баривчлах, саатуулах гэмт хэрэг нь ямар бүрэлдэхүүнтэй гэмт хэрэг вэ?

Хууль бусаар барих, саатуулах гэмт хэргийн бүрэлдэхүүн хэсгүүдийг ялгаж, тэдгээрийн хоорондох ялгааг эргэн санаарай.

Хариу: C. Хэлбэрийн бүрэлдэхүүнтэй гэмт хэрэг

Тайлбар

• “Хууль бусаар баривчлах, саатуулах” гэмт хэрэг Эрүүгийн хуулийн 13.9 дугаар зүйлд заасан бөгөөд зүйлд “Эрх бүхий албан тушаалтан хуульд заасан үндэслэл, журмыг зөрчиж хүний эрх чөлөөнд халдсан, баривчилсан, саатуулсан бол…” гэж заасан — өөрөөр хэлбэл гэмт үйлдлийн өөрөө (хууль бусаар баривчлах, саатуулах) нь гэмт хэргийн бүрдэх шууд мөр тул гэмт хэрэг үүсэхэд шаардлагатай хэмжээний хохирол, хор уршиг тусад нь биелэх шаардлагагүй. Иймээс энэ нь хэлбэрийн бүрэлдэхүүнтэй гэмт хэрэг болно. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.1.4-т зүйлд заасан бүрэлдэхүүнийг агуулсан боловч бодит хохирол, хор уршиг учруулаагүй үйлдэл, эс үйлдэхүйг гэмт хэрэгт тооцохгүй гэсэн заалт нь ч гэмт хэрэг бүрдэх үед хохирол зайлшгүй биелэх гэмт хэрэг (материаллаг) болон биелээгүй (хэлбэрийн) гэмт хэргийн ялгааг харуулна. Эрүүгийн хууль /шинэчилсэн найруулга/, 2.1

Бусад сонголтууд яагаад буруу

• A. Материаллаг бүрэлдэхүүнтэй — энэ нь гэмт үйлдэл хийснээс гадна хэмжээтэй хохирол, хор уршиг биелэх зайлшгүй шаардлагатай гэмт хэрэг. 13.9 дугаар зүйлд ийм нэмэлт үр дагаврын тусгай шаардлага тавиагүй. Эрүүгийн хууль /шинэчилсэн найруулга/, 13.9
• B. Хэсэгчилсэн бүрэлдэхүүнтэй — бүхэл бүрдэхүүн нь гэмт үйлдэл, эс үйлдэхүй, хохирол, хор уршиг, гэм буруугийн шинжээс бүрдэх гэсэн утгатай тул энэ тохиолдолд хэрэглэгдэхгүй.
• D. Холимог бүрэлдэхүүнтэй — Эрүүгийн хууль 2.4.1-ээр “санаатай үйлдэл, эс үйлдэхүйн улмаас болгоомжгүйгээр хохирол, хор уршигт хүргэснийг гэм буруугийн холимог хэлбэр гэнэ” гэж тодорхойлогдоно. 13.9 дугаар зүйл нь санаатай халдлага, хоригдсон хүний эрх чөлөөг хязгаарлах үйлдэлтэй холбоотой тул холимог хэлбэрт хамаарахгүй. Эрүүгийн хууль /шинэчилсэн найруулга/, 2.4

Тайлбар-ашиглалтын тухай

13.9.2 нь өс хонзон, шунахай, хувийн сэдэлттэйгээр үйлдсэн тохиолдолд оногдуулах ялын хүндрүүлсэн (нэмэлт) хариуцлага бөгөөд тусдаа бүрэлдэхүүн тогтоогоогүй.

Дүгнэлт: Зөв хариулт — C. Хэлбэрийн бүрэлдэхүүнтэй гэмт хэрэг.