А,Р хоёр 2003 онд танилцаж, 2005 онд гэрлэлтээ бүртгүүлжээ. 2007 онд охин Т нь төрж, гэрлэснээс хойш авсан 3 өрөө орон сууцанд гэр бүлээрээ амьдарч ирсэн. 2020 онд эхнэр A нь нөхрөөсөө салахаар шийдэж, охиноо авч, ээж аавындаа очиж амьдарч эхэлсэн байна. Нөхөр Р нь орон сууцаа өөрийн аав Д-д бэлэглэж, эцэст нь бизнес эрхлэх зээл банкнаас авахдаа орон сууцыг барьцаалжээ. Эхнэр А нь өөрийн эрхээ хамгаалуулахаар ямар төрлийн нэхэмжлэл гаргах вэ?

А ба Р-ийн гэрлэл, орон сууцны өмч, хүрээн зээл, тэдгээрийн өмнөх гэр бүлийн өмчтэй холбоотой эрхүүдийг ялгаж эргэн санаарай.

Хариулт: D (зөв)

Гэр бүлийн гишүүдийн дундаа хамтран өмчлөх эд хөрөнгийн зохицуулалттай шаардах эрхийн дагуу нэхэмжлэл гаргах нь үндэслэлтэй.

Үндэслэл

1. Орон сууц нь хамтран өмчлөх дундын өмч. Гэрлэснээс хойш (2005) худалдан авахад (2007) орон сууц гэрлэгчдийн хуваарьт хөрөнгө биш, гэр бүлийн гишүүдийн хамтран өмчлөх дундын өмч болно (Иргэний хууль, 126, 126.1, 126.2). Түүнчлэн орон сууц анх гэр бүл болоход зориулагдсан тул 126.3-аар мөн хамтран өмчлөх өмч болох нь баталгааж болно.

2. Р-ийн бэлэглэл болон барьцаа зүйлгээр гаргасан үйлдэл хүчин төгөлдөр биш. Хамтран өмчлөх дундын үл хөдлөх эд хөрөнгийг захиран зарцуулахдаа гэр бүлийн насанд хүрсэн гишүүний бичгээр гаргаж, нотариатаар гэрчлүүлсэн зөвшөөрлийг авах ёстой (Иргэний хууль, 128, 128.2), мөн зөвшөөрөл аваагүй хийсэн хэлцэл хүчин төгөлдөр бис (128.3). А эхнэр байсан бөгөөд түүний зөвшөөрлийн бичгээр нотариат гэрчилгээгүй тул Р-ийн аав Д-д бэлэглэсэн бэлэглэлийн гэрээ болон орон сууцыг барьцаалж зээл авсан хэлцэл хүчин төгөлдөр бис.

3. Иймээс А эрхээ хамгаалуулахын тулд Д-ээс орон сууцыг буцаан авах, үл хөдлөх эд хөрөнгийн улсын тэмдэгтийн гэрчилгээг өөрийн нэрдээ үүсгэлгээх, хууль бус бэлэглэл болон барьцааг хүчин төгөлдөр бус гэж тогтоох, хамтран өмчлөх дундын өмчийн захиран зарцуулалтыг зогсоох талаар гэр бүлийн хамтран өмчлөх эд хөрөнгийн зохицуулалтын дагуу нэхэмжлэл гаргах эрхтэй. Хамтран өмчлөх дундын эд хөрөнгийн захиран зарцуулалт зөрчигдсөн бол гэр бүлийн гишүүн зөрчигдсөн эрхээ сэргээлгэх эрхтэй (128.4). Шаардлагатай бол орон сууцын захиран зарцуулалтыг хориглох урьдчилсан арга хэмжээ мөн хүчин төгөлдөр байх боломжтой.

Бусад сонголтууд яагаад буруу

• A — «Иргэний хуулийн өмчлөх эрхийг хамгаалах негатор нэхэмжлэл» нь ерөнхий ойлголт бөгөөд энэ тохиолдолд А-гийн өмчлөх эрх гэсэн тусгаар эд хөрөнгө зөрчигдөөгүй; зөрчил нь хамтран өмчлөх өмчийн зөвшөөрөлгүй захиран зарцуулалтад орших тул энэ нь зөв эрх зүйн үндэслэл биш.
• B — 106.1-ийн «өмчлөгч хөрөнгөө бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрх» нь А-гийн өөрийн өмчлөх эрхийг хамгаалсан нэхэмжлэл бөгөөд энэ тохиолдолд үндсэн зөрчил тул мөн тодорхой зэрэг хэрэглэгдэхгүй (Иргэний хууль, 106).
• C — 92.1-ийн «шударга эзэмшигчийн эзэмшилд байгаа боловол ... саад болж байвал» гэсэн ерөнхий зарчим нь энэ үед хамтран өмчлөх өмчийн тусгай зохицуулалт (128.2, 128.3)-аар хоригдсон; тиймээс энэ нь зөв хариулт биш.

Тэгэхээр зөв хариулт: D — Гэр бүлийн гишүүдийн дундаа хамтран өмчлөх эд хөрөнгийн зохицуулалттай шаардах эрхийн дагуу нэхэмжлэл гаргах нь үндэслэлтэй.

Жич: А, Р-ийн гэрлэлт цуцалсан эсэхээс үл хамааран, 2020 онд салахад гэр бүлийн хамтран өмчлөх өмч хэвээр байх бөгөөд орон сууц захиран зарцуулалтын зөвшөөрлийн зэв хэрэгтэй байх ёстой тул А уг эрхийг зөрчих үед ч гэр бүлийн гишүүн хэвээр байна.