Гадаад улсын дипломат дархан эрх эдэлдэг иргэн А нь авто тээврийн осол гаргаж Монгол Улсын иргэн Б-ийн унаж явсан автомашинд 10.0 сая төгрөгийн хохирол учруулжээ. Иргэн Б нь дүүргийн анхан шатны шүүхэд гэм хорын хохирол шаардаж нэхэмжлэл гаргасан. Анхан шатны шүүх энэ нэхэмжлэлд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулах уу?

Дипломатын иммунитет, төр хариуццахгүй байх ойлголт, иргэн А-ийн эрх зүйн хүчин төгөлдөр байдал болон анхан шатны шүүхийн гэм хорын нэхэмжлэл хэрэглэх ерөнхий зарчмыг эргэн санаарай.

A — буруу. Энэ нь харилцан туслалцаа үзүүлэх гэрээтэй холбоотой бөгөөд дипломат эрх эдэлдэг иргэний хувьд Монгол Улсын шүүхийн хяналтын асуудлыг шийдэхгүй.

B — буруу. Зөвшөөрлийг дипломатын төлөөлөгчийн газраас өмнө нь авах шаардлагагүй. Дипломат эрх эдэлдэг иргэнийг өргөдөл, гомдлын үйл ажиллагаанд оруулах эрхийг Монгол Улсын шүүхийн 193.1 дэх заалтын дагуу өгөгдсөн тохиолдолд “сайн дураар зөвшөөрснөөс бусад” гэж томилогч улс буюй зөвшөөрөл өгсөн байх шаардлагатай.

C — буруу. Гадаад улсын иргэн А-гийн харьяалах улсын шүүхээс зөвшөөрөл авах нь Монгол Улсын шүүхийн 193.1 дэх заалтад заагаагүй бөгөөд энэ нь олон улсын иргэний эрх зүйн холбогдолтой хэрэг хянан шийдвэрлэх ерөнхий эрхийн үндэслэл биш.

D — зөв. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 193.1 дугаар зүйл-д гадаад улсын дипломат дархан эрх, эрх ямба эдэлдэг иргэн болон тэдгээрийн гэр бүлийн гишүүд сайн дураар зөвшөөрснөөс бусад тохиолдолд Монгол Улсын шүүхийн хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд хамаарагдахгүй гэж үзсэн. Иймээс А зөвшөөрсөн бол анхан шатны шүүх гомдлыг хүлээн авч хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулна.

Дүгнэлт: “Дипломат эрх эдэлдэг иргэн А зөвшөөрсөн тохиолдолд шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулна” гэсэн D хариулт зөв.