Д их хэмжээний өрөнд орж өрөө төлөхийн тулд үр хүүхэд төрүүлэх боломжгүй нэгэн хөрөнгөтэй гэр бүлд 1 настай хүүгээ үрчлүүлж, 15.0 сая төгрөг авчээ. Д-ийн үйлдэл нь:

Нэгэн хөрөнгөтэй гэрийн хүүхэд төрүүлэх боломжгүй байдгийг хууль ёсны үндэслэл, хүүхдийн төрсний эрх, хүүхэд өгч авах үйлдлийн зөвшөөрөл, тэжээх үүргийн ялгааг эргэн санаарай.

Хариу: B. Хүүхэд худалдах гэмт хэрэг

Хуулийн үндэслэл

Эрүүгийн хууль /шинэчилсэн найруулга/, 16.6 зүйлд «Хүүхэд худалдах» гэсэн гэмт хэргийг тусгайлан авч үзсэн бөгөөд үүнд:

«16.6.1. Төрүүлсэн, үрчлэн авсан, асран хамгаалж харгалзан дэмжиж байгаа хүүхдээ бусдад худалдсан нь энэ хуулийн 13.1 дүгээр зүйлд заасан гэмт хэргийн шинжгүй бол арван мянган нэгжээс дөчин мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсвүл хоёр жилээс найман жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ» — Эрүүгийн хууль /шинэчилсэн найруулга/, 16.6

Д-ийн үйлдэл нь өөрийн хүүхдээ (1 настай) үрчлэн авч, үр хүүхэд төрүүлэх боломжгүй нэгэн хөрөнгөтэй гэр бүлд бусдад 15.0 сая төгрөгөөр худалдах нь энэ зүйлийн үнэн зүйлд дээрх шинжүүдийг (үрчлэн авсан, асран хамгаалж байгаа хүүхдээ бусдад худалдсан) бүгдийг нь хангаж байна. Иймээс үйлдэл нь «Хүүхэд худалдах» гэмт хэрэг бөгөөд 16.6.1-ийн дагуу торгох, эсвүл 2–8 жилийн хориг тогтооно.

Бусад сонголтын үнэлгээ

• A. Хүүхдийг асран хамгаалах үүргээ үл биелүүлэх гэмт хэрэг — буруу. Хэд хэдэн насны хүүхдийг асран хамгаалах үүргээ үл биелүүлэх нь тусдаа гэмт хэрэг боловч 16.6 нь хүүхдээ худалдах үйлдлийг тусгайлан хоригдоно; энэ тохиолдолд түүнд хүүхэд худалдах гэмт хэрэг үүсэхэд тэр нь хамаарна. Үнэндээ 16.6.1 нь «төрүүлсэн, үрчлэн авсан, асран хамгаалж… байгаа хүүхдээ бусдад худалдсан» гэж асран хамгаалах үүргийн зөрчлийг дотроо багтаадаг тул тусдаа эргэлзээтэй.
• C. …хуун худалдаалах гэмт харгийн хүндрүүлэх шинжээр зүйлчилнэ — буруу. Хуульд ийм зүйл заалт байхгүй. Эсрэгээрээ 16.6.1 нь хүүхдийг худалдсан нь 13.1 дүгээр зүйлд заасан гэмт хэргийн шинжгүй бол ялтай гэж заасан, өөрөөр хэлбэл 13.1 болон 16.6 нь хоёр тусдаа гэмт хэрэг бөгөөд бие даасан эрхшээл, шар үндэслэлээр ялгагдана. Эрүүгийн хууль /шинэчилсэн найруулга/, 13.1
• D. Хүн худалдаалах гэмт хэрэг — энэ бодлогын зөв дүгнэлт биш. 13.1-ийн хүн худалдаалах гэмт хэрэг нь биеийг үнэлүүлэх, боолчлох, албадан хөдөлмөрлүүлэх зорилгоор хүч хэрэглэх, хахуульдаж эрхшээлдээ оруулах үйлдлүүдийг хамгаана. Өгөгдсөн үйлдэлд 15.0 сая төгрөгийн санхүүгийн үр дагавар үүсэх боловч төрүүлэх боломжгүй нэгэн хөрөнгөтэй гэр бүлд хүүхдийг ашиглаж байгаа нь 13.1-ийн шинжүүдийг хангах эсэхийг шалгах шаардлагатай бөгөөд бодлогын зөв хариултад "Хүүхэд худалдах гэмт хэрэг" гэж тэмдэглэгдсэн.

Тайлбар

Хэрэв шүүгч/прокурорын үзэлбэрээр 13.1 дүгээр зүйлд заасан хүн худалдаалах гэмт хэргийн шинж (хуульд зорилж, эрхшээлдээ оруулах, боолчлох гэх мэт) бүхэлдээ биелдэг бол 13.1-ийн гэмт хэрэгт хүндрүүлэх зүйл хэрэглэгдэж, хариуцлага 2–8 жилийн хориоос 5–15 жилийн хорио хүндэрсэн болно. Гэхдээ энэ нь 16.6-ыг "13.1-ийн хүндрүүлэх шинж" болгож өөрчилсөн байхгүй — 13.1 ба 16.6 нь ялгаатай гэмт хэргүүд.

Эцсийн дүгнэлт: B — Хүүхэд худалдах гэмт хэрэг (Эрүүгийн хууль /шинэчилсэн найруулга/, 16.6).