Үндсэн хуулийн эрх зүй · Үндсэн хуулийн эрх зүй
Улсын Их Хурлын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийг хэлэлцэж байхад гишүүн Д “Хувь тэнцүүлэн төлөөлөх аргаар зарим гишүүнийг сонгох нь буруу. Хэрэв олонхын саналаар уг өөрчлөлт орвол Үндсэн хуулийн 21 дүгээр зүйлийн 1 ба 2 дахь хэсэг хоорондоо зөрчилдөж, сонгогч Улсын Их Хурлын гишүүнийг шууд сонгох зарчим хэрэгжихгүй” гэв. Энэ нь үндэслэлтэй юу?
Шинэчилсэн: 2026.10.04
- A.Үндэслэлгүй, учир нь олныг төлөөлөх болон хувь тэнцүүлэн төлөөлөх гэдэг нь Парламентад суудал хуваарилах арга юм
- B.Үндэслэлтэй, хувь тэнцүүлэн төлөөлөх аргаар Улсын Их Хурлын гишүүнийг биш намыг сонгоно
- C.Үндэслэлтэй, Үндсэн хуульд зааснаар Улсын Их Хурлын гишүүнийг Монгол Улсын сонгуулийн эрх бүхий иргэд нийтээрээ, чөлөөтэй, шууд сонгох эрхийн үндсэн дээр саналаа нууцаар гаргаж сонгоно
- D.Үндэслэлгүй, учир нь Улсын Их Хурлын гишүүнийг олныг төлөөлөх болон хувь тэнцүүлэн төлөөлөх аль ч аргаар сонгосон сонгогчид саналаа ямар нэг төлөөлөлгүйгээр шууд гаргана✓ Зөв хариулт
Монгол Улсын Үндсэн хууль 21.1, 21.2, 21.4
AI чиглүүлэг, тайлбар
Тайлбар
Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 21 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт Улсын Их Хурлын гишүүнийг сонгогчдын нийтээрээ, чөлөөтэй, шууд сонгох эрхийн үндсэн дээр саналаа нууцаар гаргаж сонгоно гэж заасан. Энэ нь сонгогч гишүүнийг шууд сонгох зарчмыг тогтоосон заалт юм.
Хувь тэнцүүлэн төлөөлөх арга нь сонгогчийн шууд сонгох эрхийг хөндөхгүй: сонгогч нам, эвслийн жагсаалтад саналаа өгөх боловч саналаа төлөөлөгчөөр дамжуулахгүйгээр өөрөө шууд гаргадаг. Иймээс 21 дүгээр зүйлийн 1, 2 дахь хэсэг нь хоорондоо зөрчилдөхгүй.
Тиймээс гишүүн Д-ийн “сонгогч гишүүнийг шууд сонгох зарчим хэрэгжихгүй” гэсэн үндэслэл тогтохгүй. Олныг төлөөлөх болон хувь тэнцүүлэн төлөөлөх аль ч аргаар сонгогдсон гишүүний хувьд сонгогч саналаа төлөөлөлгүйгээр шууд гаргана.
Эх сурвалж: Монгол Улсын Үндсэн хууль, 21 дүгээр зүйл.