Х хорин мянган төгрөгийг хуурамчаар хийж шөнийн 03 цагийн үед бензин авах гэж байгаад үйлдэл дээрээ баригдсан байна. Хэргийг шалгах явцад анх удаа 1 ширхгийг хийж туршсанаа хэлжээ. Х-ийн үйлдэл:

Хуурамч мөнгө гаргах, худалдах, ашиглах гэсэн үйлдлийн бүрэлдэхүүн хэсгүүд болон тэдгээрийн хоорондох эрх зүйн ялгааг эргэн санаарай.

Тойлбар

Х-ийн үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн 18.7.1-д заасан "мөнгөн тэмдэгт, үнэт цаас, төлбөр тооцооны хэрэгсэл хуурамчаар үйлдэх, ашиглах" гэмт хэргийн бүрэлдэхүүнд хамаарна: тэр мөнгөн тэмдэгтийг хуурамчаар үйлдэж, бензинийг хуурамч төлбөрийн хэрэгсэл болгон ашигласан нь үйлдэл дээрээ баригдсан. Эрүүгийн хууль /шинэчилсэн найруулга/, 18.7 (Эрүүгийн хууль /шинэчилсэн найруулга/, 18.7).

Сонголт бүрийн үнэн утга:

• A. Зөрчил тул шийтгэл оногдуулна — Буруу. Хуурамч мөнгө үйлдэх нь Эрүүгийн хуулиар заасан гэмт хэрэг тул зөрчил (административ) хариуцлага биш, эрүүгийн хариуцлага үүснэ. 18.7.1-ээр таван мянга дөрвөн зуун нэгжээс хорин долоон мянган нэгжтэй тэнцэх төгрөгийн торгох эсвүл нэг жилээс таван жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ.
• B. Гэмт хэрэг биш — Буруу. Энэ нь тусгай ангид заасан нийгэмд аюултай гэм буруутай үйлдэл бөгөөд гэмт хэрэгт тооцно (2.1.1).
• C. Залипах гэмт хэрэг — Буруу. Залипах гэмт хэрэг нь 2.2.1-ийн тогтсон хэлбэр (хуурамч бүртгэл, нохой, бичиг баримт зохиомлоор хуурамчлаж гэмт хэрэг үйлдэх) бөгөөд энд хуурамч мөнгөний хувьд тогтсон хэлбэр биш. Мөн хорих ял оногдуулахгүй, төрөөс илүүтэй зорилт гэсэн үндэслэл тогтоогдоогүй бол түүнийг хөнгөн гэмт хэрэг гэж үзнэ (2.6.2).
• D. Мөнгөн тэмдэгт, үнэт цаас, төлбөр тооцооны хэрэгсэл хуурамчаар бэлтгэх, ашиглах гэмт хэрэг — Зөв. Энэ нь 18.7-р зүйлд тодорхойлсон гэмт хэргийн бүрэлдэхүүн бөгөөд Х-ийн үйлдэл бүрэлдэхүүнд шууд хамаарна.

Нэмэлт тайлбар:

• "Анх удаа 1 ширхгийг хийж туршсан" гэсэн нөхцөл нь тогтоолын хувьд ач холбогдохгүй: гэмт хэрэг үүсэхэд үйлдэл бүрэн хийгдсэн бөгөөд үр дүндээ гаргахгүй байсан нь гэмт хэрэгт тооцогдохгүй. Үйлдлийг анх удаа хийсэн эсэх нь мөн тогтоолын бүрэлдэхүүнд хамаарахгүй (2.1.1, 2.6).
• Шөнийн 03 цаг гэсэн нөхцөл мөн гэмт хэргийн ангиллыг өөрчлөхгүй.
• Хэрэв хуурамч төгрөг нь Монгол Улсын үндэсний мөнгөн тэмдэгт бөгөөд төлбөрийн хэрэгсэл болгон ашигласан бол 18.7.2 (хоёр жилээс найман жил хүртэл хорих ял) хэрэглэгдэж болох тул ял тогтоохдоо мөнгөн тэмдэгтийн ангиллыг тодруулах шаардлагатай.

Дүгнэлт: Зөв хариулт — D. Мөнгөн тэмдэгт, үнэт цаас, төлбөр тооцооны хэрэгсэл хуурамчаар бэлтгэх, ашиглах гэмт хэрэг.