Иргэн А нь иргэн Б-д мотоцикл худалдсан. Б нь 10 хоногийн дараа ирж авна гэсэн боловч ирээгүй. А нь гадаад руу яаралтай явах болсон тул мотоциклийг “Ц” компанийн хадгалалтад шилжүүлж, хөлс төлсөн. Б нэг сарын дараа ирээд мотоциклыг авсан. А нь хадгалалтын хөлс шаардсан, Б төлөхгүй гэж татгалзсан. Б-ийн татгалзал үндэслэлтэй юу?

Худалдан худалдааны гэрээний биелэх хугацаа, мотоциклийг хүлээлцэх эрх, үйлчлүүлэгчийн хадгаламжийн өртгийн холбогдох эрх зүйн үндэслэл ба татгалзалыг эргэн санаарай.

Зөв хариулт: C — «Худалдан авагч эд хөрөнгөө хугацаанд нь хүлээж аваагүй тул зардлыг хариуцна. Иймд Б-ийн татгалзал үндэслэлгүй».

Үндэслэл

• Б нь 10 хоногийн дараа ирж авна гэсэн боловч ирээгүй тул өгүүлбэрээр хугацаа хэтрүүлсний зүйл үүснэ: Иргэний хууль, 223 (223.1 — хугацаанд нь гүйцэтгэсэн үүргийн гүйцэтгэлийг үүрэг гүйцэтгүүлэгч хүлээж аваагүй бол түүнийг хугацаа хэтрүүлсэн гэж үзнэ).
• Хугацаа хэтрүүлсэн үүрэг гүйцэтгүүлэгч, түүнд тодорхой заасан үр дагавар үүсэх бөгөөд 224.2.1-д “гэрээний зүйлийг хадгалсантай холбогдож үүрэг гүйцэтгэгчээс гарсан нэмэлт зардлыг нөхөн төлөх” гэж заасан: Иргэний хууль, 224. Өөрөөр хэлбэл хадгалалтын үүсэх нэмэлт зардлыг Б төлөх ёстой.
• Мөн худалдан авагч хугацаанд нь хүлээж аваагүй бол худалдагч тэр эд хөрөнгийг хадгалах үүрэгтэй бөгөөд “зохих зардлыг нөхөн төлөх хүртэл” уг эд хөрөнгийг өөртөө үлдээж саатуулж болно (258.1, 258.2); харьцангуй өндөр зардал гаргахгүй бол хадгалах үүрэг бүхий тал нь нөгөө талынхаа зардлаар гуравдагч этгээдийн агуулахад хадгалж болно (258.4): Иргэний хууль, 258.

Бусад сонголтын үнэлгээ

• A — Худалдагчийн зардлыг хариуцах үүрэг гэж үзэх нь хугацаа хэтрүүлсний үр дагаврын эсрэг хууль ёсын дүгнэлт; А үүрэг гүйцэтгэгч бөгөөд хадгалалтын үүсгэсэн нэмэлт зардлыг тэр өөрөө хариуцдаг байж болох ч энэ нь Б-ийн татгалзалыг үндэслэгүй болгохгүй.
• B — «Ямар ч тохиолдолд» гэсэн ерөнхийлэл нь хуульд зөвшөөрөгдөхгүй; 258.2 болон 224.2.1 нь бодит үүсэл зүйлст нөхцөлтэй үүрэг тогтоосон.
• D — Гуравдагч этгээдэд хадгалуулсан нь зардлыг худалдан авагчаас чөлүүлэх үндэслэл биш; 258.4-өөр хадгалалтыг нөгөө талынхаа (Б-ийн) зардлаар хийхийг зөвшөөрсөн нь Б-ийн төлбөрийн үүргийг харуулна.

Дүгнэлт: Б-ийн татгалзал үндэслэлгүй бөгөөд хадгалалтын зардлыг худалдан авагч Б төлөх ёстой. Зөв хариулт — C.