Ань Б-ийн агуулахад эд хөрөнгөө хариу төлбөргүй 1 сарын хугацаанд хадгалуулсан байна. Энэ гэрээ нь гэрээний ангиллын хувьд хэдэн талын гэрээ вэ?

Гэрээнд орсон талуудын тоо болон гэрээ эсэхийг ялгаж ойлгохыг эргэн санаарай.

Зөв хариулт: C. Харилцан үүрэг хүлээгээгүй тул нэг талын гэрээ

Үндэслэл

Энэ тохиолдолд хадгалалтын гэрээ байгуулагдсан: хадгалагч нь хадгалуулагчаас шилжүүлэн өгсөн хөдлөх эд хөрөнгийг хадгалах үүрэг хүлээнэ (Иргэний хууль, 422.1). Эд хөрөнгийг хариу төлбөргүй хадгалуулсан нь хадгалалтын гэрээний ердийн дүрэмтэй нийцнэ — гэрээнд өөрөөр заагаагүй бол хадгалалт төлбөргүй байна (Иргэний хууль, 422.2). 1 сарын хугацааттай байгуулахыг 422.2, 423.1-д зөвшөөрсөн.

Гэрээний ангиллыг тогтоох шар нь талуудын тоо биш, гэрээний агуулга, шинж чанар юм. Үүргийн агуулга, шинж чанарыг харгалзан талуудын алинд ч нөгөө талын эрх, эд хөрөнгийн хувьд онцгой үүрэг ногдуулж болно (Иргэний хууль, 186.2).

Энд харилцан эсрэг үүрэг үүсэхгүй:

• Хадгалалтын төлбөргүй тул хадгалуулагчийн төлбөр төлөх үүрэг үүсэхгүй (төлбөртэй үед л хөлс төлөх үүрэгтэй — Иргэний хууль, 422.4.2);
• Харилцан үүрэг биш харин эрх: хадгалуулагч хадгалуулсан эд хөрөнгөө хэдийд ч буцаан авахаар шаардах эрхтэй (Иргэний хууль, 425.1), хадгалагчийн эсрэг үүрэг (хэлс төлөх, хохирол нөхөн төлөх) нь гэрээний төсөөтэй холбоогүй нэмэлт эрх зүйн үр дагавар юм.

Иймээс зөвхөн нэг тал (хадгалагч) үүрэг гүйцэтгэх тул нэг талын гэрээ болно.

Бусад сонголтууд яагаад буруу

• A. Гэрээний ангиллыг тогтоох үндэслэл нь талуудын хүсэл зоригийн илэрхийлэл, “багаа тул” гэсэн шаргуу биш. Хоёр талын эсвэл нэг талын гэрээ гэдгийг гэрээний үүргийн агуулга, шинж чанараас (186.2) тогтооно.
• B. Энэ гэрээнд харилцан үүрэг (өргөлцөх эсрэг харилцлагатай үүрэг) байхгүй: хадгалалт төлбөргүй тул эсрэг талын төлбөрийн үүрэг үүсэхгүй; хадгалуулагчийн бичиг хэлээр, хохирлыг нөхөн төлэх нь гэрээний төсөөтэй холбоогүй, хуульд өөрөөр заасан дагааллын үр дагавар юм.
• D. “Хоёр этгээд оролцож байгаа” нь гэрээний ангиллын шалгуур биш. Гэрээг үүсгэх талуудын тоо, агуулгаас хамаарч ангилна; өгүүлбэрт дурдах “хоёр тал” байдгаас тогтоохгүй.

Дүгнэлт: Зөв хариулт — C. Харилцан үүрэг хүлээгээгүй тул нэг талын гэрээ.