Гадаад улсын элчин сайдын яамны дипломат төлөөлөгчийн нөхөр Монгол Улсын иргэн З нь 2023 оны 07 дугаар сарын 15-ны өдөр өөрийн найзуудын хамт найз У-н төрсөн өдрийг тэмдэглэж байх үед урьд танилцсан Ж-тэй маргалдаж, түүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулжээ. З-д холбогдох хэргийг шалгахад тэрээр дипломат халдашгүй дархан эрх, ямба эдлэх тул хэргийг Монгол Улсын цагдаагийн байгууллагаар шалгуулах боломжгүй тухай хүсэлтийг хяналт тавьж буй прокурорт гаргасан. Аль нь зөв бэ?

1. A.Дипломат харилцааны тухай Венийн Конвенцийн 37 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Дипломат төлөөлөгчийн хамт амьдардаг суугаа гэр бүлийн гишүүд хүлээн авагч улсын иргэн биш бол 29-36 дугаар зүйлд заасан эрх ямба дархан эрхийг эдэлнэ”, 31 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Дипломат төлөөлөгч хүлээн авагч улсын эрүүгийн хэргийн харьяаллаас чөлөөлөгдөх дархан эрх эдэлнэ” гэж зохицуулсны дагуу хяналт тавьж буй прокурор шийдвэрлэнэ✓ Зөв хариулт
2. B.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 2.2 дугаар зүйлийн 12 дахь хэсэгт зааснаар дипломат халдашгүй дархан эрх, ямба эдлүүлэх эсэх арга хэмжээг прокурорын саналыг үндэслэн тухайн хэрэг бүртгэлт, мөрдөн байцаалт явуулж байгаа газрын харьяалах шүүх шийдвэрлэнэ
3. C.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.5 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэгт “Гадаад улсын дипломат дархан эрх, эрх ямба эдэлж байгаа хүн Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт гэмт хэрэг үйлдвэл түүнд энэ хуулиар эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх эсэхийг Монгол Улсын Олон улсын гэрээний дагуу шийдвэрлэх”-ээр заасны дагуу Улсын ерөнхий прокурорт уламжилж, шийдвэрлүүлнэ
4. D.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар “Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа нь гэмт хэрэг хаана гарсныг үл харгалзан энэ хуулийн дагуу явагдах бөгөөд тухайн хүсэлтийг Улсын ерөнхий прокурорт уламжилж, шийдвэрлүүлнэ

Зөв хариулт: D. Венийн конвенцийн 37.1-д дипломат төлөөлөгчийн хамт амьдардаг гэр бүлийн гишүүн дипломат дархан эрх эдлэхийн тулд хүлээн авагч улсын иргэн биш байх шаардлагатай. З нь Монгол Улсын иргэн тул уг гэр бүлийн гишүүний дархан эрхийг эдлэхгүй; хүсэлтийг энэ үндэслэлээр хангахгүй.