Иргэн Ё өөрийн агнасан баавгайн саврыг хажуу айлын 18 настай Б-г анх удаа Эрээн явахаар боллоо гэж мэдээд зараад ирээрэй гээд өгч явуулсан боловч Б хил дээр хураалгаж торгуулсан. Ирмэгцээ энэ тухай Ё.д мэдэгдэхэд ихэд уурлаж мөнгийг нь төл гэж шаарджээ. Ё ийм эрхтэй юу?

Худалдан худалдааны гэрээнд барааны өмчлөгдөх эрх, үйлчлүүлэгчийн төлбөрийн үүрэг болон худалдагчийн төлбөр авах эрхийн ялгааг эргэн санаарай.

Тайлбар

Зөв хариулт: D — Ё нь Б-аас ямар ч тохиолдолд учирсан хохирлыг нэхэмжлэх эрхгүй байна.

Яагаад D зөв байв

1. Б нь 18 настай буюу иргэний эрх зүйн бүрэн чадамжтай. Иргэний хуулийн 16 дугаар зүйлээр 14–18 хүртэлх насны хүн л “иргэний эрх зүйн зарим чадамжтай” бөгөөд 18 хүртэлх насанд хүрэхэд хэлцэл хийх, төлбөр төлөх эрх бүрэн болно (ИРГЭНИЙ ХУУЛЬ, 16). Тиймээс Б-ийн гэрээ, зөвшөөрлийг хүлээцгээр “хүчин төгөлдөргүй” гэж үзэх, эсвэл “Б-ийн зөвшөөрөл/илтгэлийн алдаа”-гаар Ё-ийн нэхэмжлэлийг үндэслэх боломжгүй.

2. Мөнгөө өгсөн нь Ё-ийн өөрийн хэлцэл бөгөөд эрсдэл нь Ё-ийн дээр. Ё мөнгөө өгч, бодлогын үүргийг Б-ийн зөвшөөрөлтэйгээр хүлээлгэсэн тул худалдааны үр дүн, бодит алдагдах эрсдэл нь зүйл ёсны дагуу зүгээс хариуцлагатай зохицуулагдах бөгөөд тэр нь үйл явдлын шууд үр дагавар юм.

3. Хил дээрх хураалга, торгуулын хариуцлага нь Б болон төрийн хоорондын асуудал. Торгуулж, хураалсан эд хөрөнгийн хариуцлагыг улсын төсөвт төлсөн нь үйл явдлын өөр хэсэг бөгөөд Ё-ийн мөнгийг “төл гэж шаардах” нь дээрх хариуцлагыг давхар хүлээцгээр өөр хүнээс гаргах гэсэн үг.

4. Ё-ийн уурлал, айрсан байдлаар тавьсан шаардлага нь хохирлыг нэхэмжлэх эрх биш. Ийм хэлбэрийн шаардлага, хэтэрчлэл нь хууль зүйн эрх зүйн хамгаалалтын зөрчил үүсгэж, улмаар нь эсрэг хариуцлагатай болно.

Бусад сонголтууд яагаад буруу

• A — “Б өөрөө зөвшөөрч авч яваад хураалгасан тул Ё-г хохиролгүй болгоно” гэсэн үндэслэл нь зөвшөөрөл татсан байдлаар хохирлыг арилгахгэмээр буруу. Бүр мөн “Е-оос нэхэмжлэх” гэсэн хэсэг нь нэхэмжлэлийн эрхгүй гэсэн дүгнэлттэй зөрчилдөнө.
• B — Зөвшөөрөл татсан нь хохирлыг урьдчилан хариуцах үндэслэл биш; гэсэн нь мөн Ё-ийн эрх зүйн шаардлага үүсэх гэж үзэх тул D-тэй зөрчилдөнө.
• C — “Олсон ашиг орлогыг мөн төлж өгөх” гэдэг нь ялгаатай эрх зүйн үндэслэл бөгөөд бүр ийм эрх үүсэхгүй гэсан суурь дүгнэлт дээр үндэрсэн тул буруу.

Дүгнэлт

Зөв хариулт нь D — “Ё нь Б-аас ямар ч тохиолдолд учирсан хохирлыг нэхэмжлэх эрхгүй байна” юм.