Иргэн С нь үл хөдлөх эд хөрөнгөө худалдсан ба үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татвар төлөхгүйн тулд бэлэглэлийн гэрээ байгуулсан бол энэ нь ямар хэлцэл вэ?

Гэрээ хууль ёсны зорилгодоо хүрэхэд биелэх эсэхийг үнэлж, хууль бусаар гүйцэтгэсэн бол түүний хуульд өгөх нөхцөлийг эргэн санаарай.

Тайлбар

Зөв хариулт: D. Хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл

Яагаад D байх вэ?

Бодлогын фактад С нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татвар төлөхгүйн тулд бэлэглэлийн гэрээ байгуулж, бодит худалдсан худалдаа хэлцлийг халхавчласан байна. Ийм хэлцэл:

• Иргэний хууль, 56-ын 56.1.2-д заасны дагуу дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл,
• мөн 56.1.3-ын дагуу өөр хэлцлийг халхавчлах зорилгоор хийсэн хэлцэл

болох тул хуулийн дагуу хүчин төгөлдөр бус байна. Энэ нь шүүхийн дүгнэлт шаарддаггүй, хуулийн заасан шууд үр дагавар юм.

Үүнээс гадуур:

• 56.5-аар хэлцлийн талууд шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх, боломжгүй бол үнийг төлөх үүрэгтэй болно;
• 56.6-аар хэлцэл хийсэн буруутай этгээд нь бусдад учруулсан хохирлыг нөхөн төлнө.

Бусад сонголтууд яагаад буруу бэ?

• A. Хүчин төгөлдөр бус гэж тооцож болох хэлцэл (Иргэний хууль, 57) — энэ нь шүүх хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу сонирхогчийн нэхэмжлэлээр хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцож болох тохиолдол (тухайлбал гэрээний хэлбэр зөрчсөн, 57.3-аар) юм. Энд болзол, нөхцөлийн биелэлт хамаарахгүй; хуулийн шууд заасан үндэслэл биелэх тул 57-р зүйл хэрэглэгдэхгүй.
• B. Харьцангуй хүчин төгөлдөр бус хэлцэл — байхгүй нэр тогтоомж; Иргэний хуульд зөвхөн бүхэл хэлцэл эсвэл хэлцлийн зарим хэсэг (Иргэний хууль, 61) хүчин төгөлдөр бус болохыг ялгаж байгаа бөгөөд “харьцангуй хэлцэл” гэсэн төрөл байхгүй.
• C. Хүчин төгөлдөр хэлцэл — бодлогын өгсөн нөхцөлөөр худалдаа, бэлэглэлийн гэрээ нь татварын алба төлөхгүй байх зорилгоор, өөрөөр хэлбэл хуулийг зэрэг зорилгоор нууцан хийсэн тул хүчин төгөлдөр байх боломжгүй.

Нэг тэмдэглэл

Бэлэглэлийн гэрээ өөрөө хуульд заасан төрлийн гэрээ бөгөөд Иргэний хууль, 276-д тодорхой хөрөнгө бэлэглэхээр амласан бол нотариатаар гэрчлүүлэх шаардлагатай. Энд С-ийн гэрээ татварын алба төлөхгүйн тулд буюу хуулийн зорилгыг зэрэг, хуульд заасан үндэслэлээр хүчин төгөлдөр бус байх тул шийдэл нь D — Хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл байна.