Иргэн А нь иргэн Б-д 50.0 сая төгрөг зээлдүүлсэн. Зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар иргэн Б-ийн зуслангийн байшинг барьцаалж гэрээг зохих журмын дагуу байгуулсан. Иргэн А-д мөнгөний хэрэгцээ гарсан тул зээлийн үүргийн гүйцэтгэлийг Б-ээс шаардах эрхийг иргэн Ц-д төлбөртэйгээр шилжүүлсэн. Энэ тохиолдолд барьцааны эрхийг шилжүүлэх үү?

Зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг өөр хүнэд төлбөртэй шилжүүлэх болон төлбөрийн эрхийг өөр хүнэд баталгаажуулах эрхийн ялгааг эргэн санаарай.

Зөв хариулт: A — Үүрэг гүйцэтгүүлэгч А нь барьцаагаар хангагдах шаардлагыг Ц-д шилжүүлэхэд барьцааны эрх Ц-д мөн адил шилжинэ.

Үндэслэл:

• Иргэний хууль, 155: 155.1 — "Үүрэг гүйцэтгүүлэгч барьцаагаар хангагдах шаардлагыг гуравдагч этгээдэд шилжүүлэхэд барьцааны эрх шинэ үүрэг гүйцэтгүүлэгчид шилжинэ." А нь Б-ээс зээлийн үүргийг гүйцэтгүүлэх эрхээ (барьцаагаар хангагдах шаардлагыг) гуравдагч этгээд Ц-д төлбөртэй шилжүүлсэн тул барьцааны эрх заавал Ц-д шилжинэ. Энэ нь шууд (бүртгэл, нотариат, гуравдагчийн зөвшөөрөлгүйгээр) шилжих нь дээрх хуульндаа тусгаарлан тогтоогүй; ямар нэгэн гэрээ, баталгаа, тохиолдлын нөхцөл шаардлагатай биш.
• Иргэний хууль, 161: 161.1–161.2 нь барьцааны эрхийг тухайлан шилжүүлэх боломж, харин шаардлагыг шилжүүлэхэд барьцааны зүйлийг шилжүүлэх боломжгүй бол барьцааны эрх үүсэхгүй гэж үзэхыг хэлсэн. Энэ тохиолдолд барьцааны зүйл болох Б-ийн зуслангийн байшин хэвээр Б-ийн эзэмшилд үлдэж байгаа тул 161.2-ын “барьцааны зүйл шилжүүлэгдэх боломжгүй” гэсэн нөхцөл биелэхгүй.

Бусад сонголтын хувьд:

• B буруу — 155.1 дээр барьцааны эрхийн үүсэхгүй болох үндэслэл биш; эсрэгээр эрх шилжих нь дүрэм.
• C буруу — нотариатчийн зөвшөөрөл асуултад хамаарахгүй; хуульд ийм нөхцөл тавьдагүй.
• D буруу — Б-ийн (гуравдагчийн) зөвшөөрөл шаардлагатай биш. 155.1 нь үүрэг гүйцэтгүүлэгчийн гуравдагч этгээдэд хийх шилжүүлэлтийг тооцдог; Б нь шаардлага гүйцэтгүүлэгч тул түүний зөвшөөрөл шаардлагатай эрх биш.

Нэг тэмдэглэл: шилжүүлэлт нь 155.1-ийн утгаар явах тул А-ийн шилжүүлэлтийн хууль ёсны байдла, Ц-ийн төлбөрийн баримт, гэрээний нөхцөл зэрэг нь өгөгдөлд дурдагдаагүй болж, энэ ойлголтыг бүрэн баталгаажуулахын тулд эдгээр баримтыг шалгах шаардлагатай.