Анэгэн залуу эмэгтэйг лифтэнд хүчирхийлэхээр түүний хөхийг тэмтэрч, өмдний нь товчийг тайлах гэж оролджээ. Эмэгтэй “би 5 сартай жирэмсэн” гэхийг сонсоод А үйлдлээ зогсоосон байна. А-ийн үйлдэлд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үү?

Оролцоноос өөрөөс нь хүчингийн зогсоох, гэмтэл учир дуусах болон хүрээнцэл зэрэгт хариуцлага хүлээх эсэхийн ялгааг эргэн санаарай.

Үнэлгээ: C — «Гэмт хэрэг үйлдэхээс сайн дураараа татгалзсан тул эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхгүй»

Зүйлд суурилсан тайлбар

Эрүүгийн хуулийн 2.8.3-р зүйлээр «Гэмт хэргийг үйлдэж төгсгөх боломжтойг ойлгож байсан боловч туйлд нь хүргэхээс сайн дураараа татгалзсан хүнд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхгүй» (Эрүүгийн хууль /шинэчилсэн найруулга/, 2.8).

Энд А-ийн үйлдэл нь гэмт хэрэг үйлдэж төгсгөх боломжтойгоо ойлгож, гэхдээ өөрийн хүсэл зоригоор үйлдлийг цааш үргэлжлүүлэхгүйгээр зогссон тул 2.8.3-р зүйлийн «сайн дураараа татгалзах» гэсэн нөхцөлийг хангана. Эмэгтэйн жирэмсний тухай сонссон нь гэмт хэрэг төгсөхгүй байх гадаад саад болоогүй, харин А-ийн өөрийн шийдэл тул 2.8.1-р зүйлийн «гэмт хэрэг үйлдэхээр завдах» гэсэн төрөлд хамаарахгүй.

Сонголт бүрийн шалгалт

• A. Төгссөн гэмт хэрэг учир эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ — Буруу. Хучирхийлэл, бэлгийн харьцааны зүйл 12.1, 12.2 (Эрүүгийн хууль /шинэчилсэн найруулга/, 12.1, 12.2)-уудад тогтоосон бөгөөд эдгээр нь үйлдлийг төгсгөсөн байхыг шаарддаг. Эмэгтэйтэй бэлгийн харьцаа үүсээгүй, хучирхийлэл төгсөөгүй тул гэмт хэрэг төгссөн гэж үзэхгүй.
• B. Гэмт хэрэг үйлдэхээр завдсан учир эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ — Буруу. «Завдах» нь тухайн хүний хүсэл зоригоос үл хамаарах нөхцөл байдлын улмаас гэмт хэрэг төгсөөгүй байхыг хэлнэ (2.8.1). А өөрийн хүсэл зоригоор зогссон учраас энэ нөхцөл биелэхгүй.
• C. Гэмт хэрэг үйлдэхээс сайн дураараа татгалзсан тул эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхгүй — Зөв. 2.8.3-р зүйлийн шууд хэрэглэлэл.
• D. Гэмт хэрэг үйлдэхээр завдсан тул эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхгүй — Буруу. Тогтсонгүй: «завдах» үед хариуцлага хүлээлгэнэ (2.8.1, 2.8.2), харин «татгалзах» үед үгүй (2.8.3). Энд татгалзах гэсэн дүгнэлт гарч байна.

Редакторын анхаарах зүйл

• 2.8.4-р зүйлээр татгалзахаас өмнө хийсэн үйлдэл нь бие даасан өөр гэмт хэргийн шинжтэй бол тэр гэмт хэрэгт хариуцлага хүлээлгэнэ. Хэрэв А-ийн өмдний товчийг тайлах үйлдэлд бэлгийн эрхтэнд хүрэлцэх эсвэл хүч хэрэглэсэн бэлгийн харьцааны шинжтэй үйлдэл батлагдсан бол 12.1-р зүйл хэрэглэгдэж, 2.8.4-р зүйлийн дагуу эрүүгийн хариуцлага үүсэх боломжтой. Өгөгдсөн нөхцөлөөр ийм баталгаа байхгүй тул C хэвээр, гэхдээ бодит үйл явдалд нэмэлт шалгалт хэрэгтэй.