ХньР-ээс сувдан зүүлт 3.0 сая төгрөгөөр худалдан авах болсон бөгөөд тохирсноос хойш 3 хоногийн дотор төлбөр төлөхөөр үүрэг хүлээсэн. Гэвч Р-ийн охин нь сургууль төгссөн баяраа тэмдэглэхээр найзуудтайгаа Хонг-Конг руу 14 хоногоор явахдаа ээждээ хэлэлгүй сувдан зүүлтийг зүүж явжээ. Улмаар Р энэ тухай Х-д хэлэхэд Х гэрээгээ дуусгавар болгохоор шийдсэн байна. Яаж дуусгавар болгох вэ?

Гэрээг дуусгах, хүчинд оруулах болон харилцан тохиролцоор цуцлах эрхийн ялгааг, төлбөрийн алдагдах болон гэрээг хугацаа дуусахаас өмнө дуусгах боломжтой эсэхийг эргэн санаарай.

Зөв хариулт: D. Хнь худалдах худалдан авах гэрээнээс татгалзана

Үндэслэл

Хууль зүйн үндэслэл. Иргэний хуулийн 225.1-д “талуудын аль нэг нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчсөн бөгөөд үүрэг гүйцэтгэх нэмэлт хугацаа тогтоосон боловч үр дүн гараагүй бол нөгөө тал гэрээнээс татгалзах эрхтэй” гэж заасан. Энд худалдах худалдан авах гэрээг 3 хоногийн дотор төлбөр төлөхөөр (нэмэлт хугацаа) тохирсон бөгөөд Р төлбөрийг төлөөгүй, харин гэрээнд заагдаагүй байдлаар сувдан зүүлтээ зүүж явсан тул үүрэг зөрчсөн нь үр дүн гараагүй нөхцөл биелэх бөгөөд нөгөө тал буюу Хнь гэрээнээс татгалзах эрхтэй. Үүнийг 204.1 (“аль нэг тал нь гэрээнээс татгалзах бол энэ тухай нөгөө талдаа мэдэгдэнэ”), 204.4–204.5 (татгалзах эрх, татгалзсан талын гэрээг дуусгавар болгох эрх) болон 205.1–205.2 (үүргийн гүйцэтгэлийг биет байдлаар эсвэл мөнгөөр буцааж өгөх үр дагавар) гэсэн зүйлүүд тодруулна.

Сонголт бүрийн үнэлгээ:

• A — буруу. Үүргийг гүйцэтгэх боломжгүй болсон тул үүрэг нь автоматаар дуусгавар болохгүй. Дуусгавар болгох нь талуудын тохиролцоо, эсвэл шүүхийн шийдвэрээр (Гэрээг дуусгавар болгох гэсэн гэрээнээс ялгаатай) хийгддэг.
• B — буруу. Гэрээнээс татгалзах нь нэг талын зардал мэдэгдлийн үйлдлээр гэрээг урьдчил дуусгах; харин гэрээг цуцлах нь гэрээ анхнаасаа хууль ёсны биш байсан, эсвэл хуульд заасан шалтгаан, үндэслэл биелсэн тохиолдолд шүүх/даатгалын шийдвэрээр хүчин төгөлдөр бус болгох арга тул үр дагаврын хувьд адил биш.
• C — буруу. Гэрээг цуцлах нь 225-ийн татгалзах эрхийн арга биш; энд зөрчил нь үүргийг гүйцэтгээгүй явдал дээр үүссэн тул татгалзах арга хэрэглэнэ.
• D — зөв. Х нь Иргэний хуулийн 225.1-ийн үндэслэлээр гэрээнээс татгалзана; татгалзлыг нөгөө талд мэдэгдэнэ (204.1), харин татгалзлын дараа гэрээг дуусгавар болгох эрхтэй (204.5).

Тайлбар: 225.5 (татгалзах үндэслэл ирээдүйд бий болох нь гарцаагүй) энд хэрэглэгдэхгүй, учир нь сувдан зүүлт зүүж явсан явдал аль хэдийн гарсан тул зөрчил өргөдөл гаргах үед биелэх байна.

Дүгнэлт: Худалдаж буй Хнь гэрээнээс татгалзана — өөрөөр хэлбэл, гэрээг дуусгавар болгохын тулд гэрээнээс татгалзах аргаар үйлчилнэ (D).