“У” ХХК нь нэрлэсэн үнээр хувьцаа худалдахаар нийтэд санал болгожээ. Гэтэл тухай компанид менежерийн ажилтай Б нь өөрийн найздаа нэрлэсэн үнээс доогуур үнээр их хэмжээний хувьцааг худалдан авч өгөхөөр тохирчээ. Энэ нь хууль зүйн үндэслэлтэй юу?

Нэрлэсэн үнээс доогуур үнэтэй хувьцаа худалдааны хууль зүйн үндэслэлийг үнэлэхдээ худалдагч, худалдан авагчийн холбоо хамаарлын зэрэг, үнэ тогтоох үйлдлийн зөвшөөрөл, шаардлагатай мэдээллийг заавал эрхэндээ хүргэх зүйтэй холбоо зүйлсийг ялгаж эргэн санаарай.

Дүгнэлт

Зөв хариулт: B — «Нэрлэсэн үнийг компанийн дүрмээр тогтоох бөгөөд түүнээс доогуур үнээр гаргахыг хориглоно».

Үндэслэл

• Компанийн дүрэмд зарласан болон гаргасан хувьцааны тоо, төрөл, нэрлэсэн үнэ, хувь нийлүүлсэн хөрөнгийн хэмжээг заавал тусгах ёстой (Компанийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 16 — 16.2.2).
• Хувьцаа болон бусад үнэт цаасны үнийг тогтоох эрх нь 43 дугаар зүйлээр төлөөлөн удирдах зөвлөлд (байхгүй бол хувьцаа эзэмшигчдийн хуралд) байх бөгөөд үнийг 55 дугаар зүйлд заасны дагуу, өөрөөр заагаагүй бол зах зээлийн үнэ болон үнэт цаасны арилжааны сүүлийн зургаан сарын жигнэсэн дундаж ханшаар тогтооно (Компанийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 43, Компанийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 55 — 43.1, 55.2, 55.8).
• Нийтэд санал болгож байгаа хувьцаа худалдан авах саналын үнэ зах зээлийн үнээс доошгүй байх ёстой (ҮНЭТ ЦААСНЫ ЗАХ ЗЭЭЛИЙН ТУХАЙ /Шинэчилсэн найруулга/, 22 — 22.9; Үнэт цаасны зах зээлийн тухай хуулийн 22.1.1).
• Иймээс нэрлэсэн үнээс доогуур үнээр, зөвшөөрөлгүй (нэрлэсэн үнээс бууруулсан) нөхцөлөөр хувьцаа худалдах нь дүрэм, хуулийн зэрэгт зарсан эрхээс гадуур үйлдэл бөгөөд хэлцэл хүчин төгөлдөр бус болно (Компанийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 48 — 48.2-ийн үзүүлэлтийн зарчим).

Буруу сонголтуудын тайлбар

• A — Буруу. «Дүрэмд өөрөөр заагаагүй бол үнээ бууруулахгүй» гэсэн үндэслэл буруу: нэрлэсэн үнэ, хувьцааны тоог дүрэмд заавал тусгах ёстой тул (16.2.2) дүрэмд ороогүй байх нь боломжгүй; хувьцааны үнийг тогтоох, зах зээлийн үнийг хэрэглэх эрхийг 43, 55 дугаар зүйл тогтоодог.
• C — Буруу. Хувьцааны үнэ хатуу тогтоосон ханш биш; хувьцааны үнийг 43, зах зээлийн үнийг 55 дугаар зүйлд заасан дагуу тогтоох бөгөөд нийтэд санал болгох үнэ зах зээлийн үнээс доош байж болохгүй.
• D — Буруу. Менежер Б хувьцаа худалдах, зуучлах эрхтэй (гүйцэтгэх удирдлага), тэгэхээр зөвшөөрөлгүй үйлдэл биш. Харин нэрлэсэн үнээс доогуур үнээр том хэмжээний хувьцаа худалдах нь төлөөлөн удирдах зөвлөлийн/хувьцаа эзэмшигчдийн хурлын зөвшөөрөл, зах зээлийн үнэ, сонирхлын зөрлийн зохицуулалтыг зөрсөн бөгөөд Б-ийн хувийн ашиг сонирхлын зөрчил үүсгэнэ (Компанийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 55 — 55.3, 55.4; 89–93 дугаар зүйлүүд).

Тэмдэглэл (редакторын): B сонголтын томьёолол бага зэрэг ерөнхий — хуульд «нэрлэсэн үнэ» нь номинал ханш бөгөөд зах зээлийн үнийн дүрэм (55.2) нь үнийг тогтоох баталгаа тул «нэрлэсэн үнээс доогуур үнээр гаргахыг хориглоно» гэдгийг «зах зээлийн үнээс доош үнээр гаргахыг хориглоно» гэж тодруулах нь хуулийн логикт closer байх боловч дээрх эхийг үндэслэн B нь зөв хариулт.