Иргэн А нь хариуцагч “Б” компаниас 150.0 сая төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлтэй иргэний хэргийг хянан шийдвэрлэх шүүх хуралдаан дээр хариуцагч “Б” компани нь нэхэмжлэгч талаас нотлох баримтаар гаргаж өгсөн “төлбөр барагдуулах” тухай гэрээ нь хуурамч байх тул нотлох баримтаас хасаж өгнө үү гэсэн хүсэлт гаргажээ. Бичмэл баримт хуурамч болохыг хэн нотлох үүрэгтэй вэ?

Бичмэл баримтын хуурамч байдлыг нотлох үүрэгтэй талыг тогтоохдоо талуудын эрхлэх эрх, нотлох баримтад эрхлэх үүрэг болон хуурамч гэж үзэх боломжтой нөхцөлийг эргэн санаарай.

Зөв хариулт: A — Бичмэл баримтыг хуурамч гэж мэдэгдсэн этгээд болох хариуцагч “Б” компани нотлох үүрэгтэй

Үндэслэл

1. Нотолгооны үүргийн хуваарилал (үндсэн зүйл). Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 110 зүйлийн 110.3 дахь хэсэгт: “Бичмэл, цахим баримт хуурамч болох нь мэдэгдвэл тийнхүү хуурамч болохыг мэдсэн этгээд уг баримтыг нотлох баримтаас хасахыг шүүхээс хүсч болно. Бичмэл, цахим баримт хуурамч гэж мэдэгдсэн этгээд тэр тухайгаа нотлох үүрэгтэй.”

Энд “хуурамч гэж мэдэгдсэн этгээд” гэдэг нь баримтыг хуурамч гэж мэдэгдэж, хасахыг хүссэн тал байна. Энэ тохиолдолд төлбөр барагдуулах гэрээг хуурамч гэж мэдэгдэж, нотлох баримтаас хасахыг хүссэн нь хариуцагч “Б” компани учир тэр компани л “тэр тухайгаа нотлох” үүрэгтэй. 110.4-т хуурамч болох нь тогтоогдвол шүүх уг баримтыг нотлох баримтаас хасах тул энэ үүргийг биелүүлэхгүй бол эргэлзээ шийдэгдэхгүй.

2. Хуурамч нотлох баримт цуглуулахыг хориглох эрх. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 38 зүйлийн 38.4: “Хэргийн оролцогч хуурамч нотлох баримт гаргах буюу түүнийг хууль бус аргаар цуглуулахыг хориглоно.” Өөрөөр хэлбэл, “Б” компани хуурамч гэж мэдэгдсэнээрээ өөрийн эсрэг талын гаргаж өгсөн гэрээг хуурамч болохыг батлах нотлох баримт бүрдүүлэх үүрэгтэй бөгөөд хуурамч нотлох баримт цуглуулахыг хориглоно.

3. Оролцогчийн ерөнхий үүрэг. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 25 зүйлийн 25.2.2: хэргийн оролцогч шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлага, түүнийг үгүйсгэх, татгалзах үндэслэл, тайлбартай холбоотой баримтыг өөрөө нотлох, цуглуулах, гаргаж өгнө. “Б” компани гэрээ хуурамч гэж татгалзаж байгаа тул энэ үүрэг нь компанид түүнчлэн хамаарна.

Бусад сонголтуудын ялгавар

• Б (буруу): “Бичмэл баримтыг хуурамч биш гэдгийг уг баримтыг гаргаж өгсөн нэхэмжлэгч А нотлох үүрэгтэй” гэдэг нь 110.3-ын эсрэг утгатай. 110.3 болон 25.2.2-ын дагуу нотолгооны үүрэг нь баримтыг хуурамч гэж мэдэгдсэн талд (өөрөөр хэлбэл “Б” компанид) байх бөгөөд гаргаж өгсөн талд биш. (Хэрэв А уг гэрээгээ үнэн гэдгийг нь хуурамч гэж мэдэгдсэн бол байдал өөр байх боловч энэ тохиолдолд тийм биш.)
• C (буруу): Шүүх өөрийн санаачилгаар шинжээч томилж, дүгнэлт гаргуулах эрхгүй. 110.3-ын сүүлийн хэсэгт “Бичмэл, цахим баримт хуурамч болох тухай мэдээллийг шалгахын тулд шүүх шинжилгээ хийлгэх буюу бусад нотлох баримт шаардан авч болно” гэсэн нь бүхэлдээ шаардлагатай гэж үзвэл гаргах эрх, цаашдын үйлдлийг хамаарна; 38.12 мөн зохигчийн хүсэлтээр гэж заасан бөгөөд энэ нь “хариуцагчийн үүргийг шүүх өөрөө гүйцэтгэнэ” гэсэн үг биш.
• D (буруу): Нотолгооны үүрэг заавал хуваарилагдах бөгөөд дээрх зүйл хэсэгт тодорхой зохируулсан. “Мэдэгдэх нь хангалттай” гэсэн үг хуульд байхгүй; шийдвэрийн үндэслэл нь үнэн болохыг тогтоох баримтад тул нотолгоо шаардагдана.

Дүгнэлт: Зөв хариулт нь A буюу «Бичмэл баримтыг хуурамч гэж мэдэгдсэн этгээд болох хариуцагч “Б” компани нотлох үүрэгтэй» (110.3, 38.4, 25.2.2).