Үрчлэлтийг хүчингүйд тооцох тухай нэхэмжлэлийг хэрэг хянан шийдвэрлэх ямар ажиллагаагаар шийдвэрлэх вэ?

Энэ асуултад зөв хариулт нь гэр бүлийн холбогдолтой хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаагаар шийдвэрлэнэ гэдэг нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 125.1 дэх хэсэгтэй шууд нийцэж байна. Уг заалтаар гэр бүлийн эрх зүйн харилцаанаас үүссэн маргааныг тухайн бүлэгт өөрөөр заагаагүй бол ердийн журмаар шийдвэрлэнэ гэж тогтоосон. Үрчлэлтийг хүчингүйд тооцох нь гэр бүлийн эрх зүйн харилцаанаас үүдэлтэй маргаан тул энэ журмаар шийдвэрлэгдэнэ (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль, 125.1).

Үрчлэлтийг хүчингүйд тооцох үндэслэлийг Гэр бүлийн тухай хуулийн 61 дүгээр зүйл тодорхойлж, төрүүлсэн эцэг, эх, сонирхогч бусад этгээд, хүүхдийн эрх, ашиг сонирхлыг хамгаалах байгууллага, 14 нас хүрсэн хүүхдийн өөрийн нэхэмжлэлээр шүүх хүчингүйд тооцно гэж заасан (Гэр бүлийн тухай хууль, 61.1). Энэ нь нэхэмжлэлийн шаардлага хэлбэрээр гаргагдах маргаан бөгөөд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны төрлийг 125.1 дэх хэсгээр тодорхойлно.

Онцгой ажиллагааны журмаар шийдвэрлэх хэргийн жагсаалтад хүүхэд үрчилснийг хүчингүйд тооцохыг 133.1.4-т оруулсан боловч энэ нь үрчлэлтийг хүчингүйд тооцох тухай хүсэлт-ийг хэлнэ. Харин 145 дугаар зүйлээр үрчлэлтийг хүчингүйд тооцуулах тухай хүсэлтийг хүүхдийн оршин суугаа газрын шүүхэд гаргаж, үрчлүүлэгч, үрчлэн авагч талуудыг оролцуулан хянан хэлэлцдэг (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль, 145.1, 145.3). Иймээс маргаантай, нэхэмжлэлийн шаардлага бүхий энэ төрлийн хэргийг гэр бүлийн холбогдолтой хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаагаар шийдвэрлэх нь зүйтэй.

Дээрх эх сурвалжуудын хооронд зөрчил мэт харагдах тал байгааг редакторын шалгалтад анхааруулж байна: 133.1.4-т үрчлэлтийг хүчингүйд тооцохыг онцгой ажиллагааны журмаар шийдвэрлэх хэргийн жагсаалтад оруулсан нь 125.1 дэх хэсгийн ерөнхий заалттай хэрхэн харьцах нь эх бичвэрээр бүрэн тодорхойгүй байна.