Иргэн Ц Хууль зүйн үндэсний хүрээлэнд ирж хууль тогтоомжийн лавлагааг цаасан хэлбэрээр авахаар ханджээ. Тэрээр цахим орчинд ажиллах боломжгүй тул хууль тогтоомжийн лавлагааг цаасан хэлбэрээр авах гэж зорьж ирсэн байна. Хууль зүйн үндэсний хүрээлэнгийн ажилтан манайх иргэдэд цаасан лавлагаа гаргаж өгөх үүрэгтэй байгууллага биш гэсэн хариу өгөв. Хэнийх нь зөв бэ?

Хууль тогтоомжийн лавлагааг цаасан хэлбэрээр олшруулах үйлчилгээний зөвшөөрөл, эрх бүхий байгууллагын үүргийн хүрэгийг тодруулъя.

Тайлбар

Эх сурвалж: Хууль тогтоомжийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 45 (legalinfo.mn).

Зөв хариулт — D. Хууль зүйн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага (Хууль зүйн үндэсний хүрээлэн) мэдээлэл, лавлагаа өгөх зорилгоор Монгол Улсын хүчин төгөлдөр хууль тогтоомжийн нэгдсэн санг цаасан болон цахим хэлбэрээр бүрдүүлэх ажлыг хариуцан зохион байгуулна (45.1). Иймээс иргэн цахим сангаас хүссэн лавлагаагаа цаасан хэлбэрээр авах боломжтой бөгөөд Үндэсний хүрээлэний ажитнууд “цаасан лавлагаа гаргах үүрэгтэй байгууллага биш” гэсэн хариулт нь хуульд зөрчилдөнө.

Бусад сонголтын үнэлгээ:

• A. Иргэн дурын өмгөөлөгчид хандан уг хүсэлтээ гаргаж болно — энэ нь “цаасан хэлбэрээр лавлагаа авах боломжтой” гэсэн үр дүнгөгөхгүй бөгөөд асуултын зөв хариулт биш. Үнэндээ лавлагаа өгөх эрх хууль тогтоомжийн нэгдсэн сангийн үйлчилгээгээр дамжих эрхийг тусгайлан зохицуулсан бөгөөд дурын өмгөөлөгчийн хүсэлтээр ямар ч үр дүн гарахгүй.
• B. Хууль зүйн үндэсний хүрээлэн хууль тогтоомжийн цахим санг хариуцан байршуулна — хуульд үнэн зөв хэлбэр нь “цахим санг эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн санд хариуцан байршуулах” юм (45.3). Энэ нь Үндэсний хүрээлэнгийн өөрийн эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн сан бөгөөд тусдаа байгууллагын үйлчилгээ тогтоомжтой тогтоомлоор зохицуулагдсан. Мөн 45.3-т “Эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн санг бүрдүүлэх, ашиглах журмыг хууль зүйн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн батална” гэж заасан тул сонголтын дүрэм үнэн биш. Энэ зүйл нь цахим сангийн байрлалд хамаарах бөгөөд цаасан хэлбэрээр лавлагаа өгөх үүрэгтэй байгууллага биш гэсэн асуултын гол асуудлыг хариулахгүй.
• C. Иргэн төрийн аль ч байгууллагад хандаж хүсэлт гаргах эрхтэй — 45.1-ийн дагуу мэдээлэл, лавлагаа өгөх зорилгоор нэгдсэн сангийг заасан төв байгууллага бүрдүүлж, түүнийг хариуцан зохион байгуулна. Иймээс “төрийн аль ч байгууллагад” гэсэн ерөнхий эрх тодорхойлолт хуулийн зүйлээс гарахгүй.

Дүгнэлт: Зөв хариулт нь D — Хууль зүй, дотоод хэргийн яам мэдээлэл, лавлагаа өгөх зорилгоор хууль тогтоомжийн нэгдсэн санг цаасан болон цахим хэлбэрээр бүрдүүлнэ. Энэ нь Хууль тогтоомжийн тухай хуулийн 45.1-ийн шууд хэлбэртэй зөвшөөрөлт бөгөөд иргэний цаасан хэлбэрээр лавлагаа авах хүсэлтийг хангах эрх зүйн үндэслэл болно.