АНУ-д үйл ажиллагаа явуулдаг “А” компани нь Монгол Улсад үйл ажиллагаа явуулдаг “Б” компанитай хамтран ажиллах гэрээ байгуулж, 500.0 сая төгрөгийн борлуулалт хийсэн байна. Гэвч аль аль нь аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар төлөөгүй тул татварын алба “Б”-д акт тавьсан. Үндэслэлтэй юу?

Хамтран ажиллах гэрээний хүрээд үйлчилгээ үзүүлэгч, үйлдэгч татварын орлогт хамтран хамаарах эсэх, байршлын тогтмол байдал, аж ахуйн нэгжийн орлогын онцгой агуулага, давхар татварын зохьёрын үндэслэлүүдийг эргэн санаарай.

Тайлбар

Зөв хариулт: B — Үндэслэлтэй, “Б” нь “А”-ын өмнөөс татвар суутган төлөх үүрэгтэй.

Яагаад B зөв байх вэ?

1. “А” нь татвар төлөгч байх боломжтой. “А” нь ANU-д үйл ажиллагаа явуулдаг гадаадын аж ахуйн нэгж тул 5.5.1 (төлөөний газартай), эсвэл төлөөний газаргүй ч Монгол Улсад болон Монгол Улсаас эх үүсвэртэй орлого олдог бол 5.5.2-т хамаарна. Иймээс 5.1-ээр “А” өөрөө татвар төлөгч бөгөөд түүний орлогод 7.2, 7.3-аар албан татвар ногдоно. Гадаадын хуулийн этгээд тул татвар төлөгч болохгүй гэсэн A хуульд буруу (5, 7).

2. “Б”-ийн суутгалтын үүрэг. 24.1-ээр Монгол Улсад байрладаг албан татвар төлөгч нь 18.6.1–18.6.5, 18.6.7, 18.6.8-д заасан орлогод ногдох албан татварыг суутган төлөгч болж ногдуулж, суутгана. 18.6.8 нь 6.10-т бүртгүүлсэн төлөөний газрын бусад Монгол Улсад байрладаггүй албан татвар төлөгчийн 4.1.6, 4.1.7, 8.3-т заасан орлогыг хамруулна. 8.3-аар “удирдлагын үйлчилгээны орлого” буюу аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагааг өөрийн мэргэжилтнийг гэрээгээр ажиллуулсны үр дүнд олсон орлого хэлбэрээр хамрагдах тул “Б”-ийн “А”-тай хамтран ажиллах гэрээний хүрээнд “А”-д биелсэн 500.0 сая төгрөгийн борлуулалтын орлого 18.6.8-д хамаарна. Тэгэхээр “Б” суутган төлөгч болж, “А”-ийн татварыг урьдчилан ногдуулж, төсөвт төлж, суутгана (18, 24, 8, 6).

3. Бусад сонголтуудын алдаа:

• A – хуулийн зорилтоор “А” гадаадын этгээд байсан ч ANU-д орлого олж, төлөөний газартай болж татвар төлөгч болно; тэр нь татварын төлөгч болохгүй гэдэг үндэслэлгүй.
• C – “Б” борлуулалтын орлого олох бөгөөд тэр орлогын хамаарлыг “зарлага гаргасан” гэж үзэх боломжгүй. Энэ нь суутгалтын үүрэгтэй холбоотой бөгөөд “Б”-ийн өөрийн татварын алдагдал биш, харин “А”-ийн татварыг суутан төлөх зүйл.
• D – “Б” татварыг “гэрээний үндсэн дээр” төлөхгүй. Үүрэг нь 8.3, 6.10, 18.6.8, 24.1-ийн суутган төлөгчийн ерөнхий эрхтэй холбоотой бөгөөд “Б”-ийн орлого олоогүй гэсэн таамаглалд тулгуурладаг тул үндэслэл багатай.

Анхаарах нөхцөл

Бодит үйл явдалд “А”-д төлөөний газар байх эсэх, гэрээ нь удирдлагын үйлчилгээ (8.3)-ийн шинжтэй эсэх, бүртгүүлсэн эсэх (6.10) нь 18.6.8-ийн хамаарлыг тогтоох бөгөөд энэ нь татварын албаны акт тэмдэглэгээнд нягтлагдах ёстой. Харин “А” борлуулалтыг өөрийн төлөөний газраар шууд хийсэн, “Б”-д хамаарах үйлчилгээ тус болохгүй бол 8.3-ийн суурь үндэслэл үгүй болж, 24.1-ийн суутгалтын дагалбар хэрэглэгдэхгүй байх боломжтой.

Дүгнэлт: Үндэслэлтэй, “Б” нь “А”-ын өмнөөс татвар суутган төлөх үүрэгтэй гэсэн B хариулт зөв.