Захиргаа хэрэг·Хяналт шатны шүүх

Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Засгийн газрын тусгай хэрэгцээнд газар авах эрх мэдэл, мөн өмнө иргэний хэргээр шийдвэрлэгдсэн маргааныг захиргааны шүүхэд дахин хянах боломжтой эсэхэд үүссэн эрх зүйн маргаан. Нэхэмжлэгч компани Засгийн газрын тогтоолоор тусгай хэрэгцээнд авсан газар нь өөрийн ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийн талбайтай давхцаж байгааг үндэслэн тухайн тогтоолыг илт хууль бус болгохыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

Нэхэмжлэгч: Засгийн газарт газрыг тусгай хэрэгцээнд авах хуулийн эрх олгогдоогүй, тогтоол нь илт хууль бус бөгөөд сонгон шалгаруулалтад оролцох эрхийг хязгаарласан. Мөн өмнө иргэний хэргээр шийдвэрлэгдсэн ч уг захиргааны актын хууль зүйн үндэслэлд дүгнэлт өгөөгүй тул захиргааны шүүхэд хандах эрхтэй.
Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Ашигт малтмалын тухай хуулиар Засгийн газарт тодорхой газрыг тусгай хэрэгцээнд авах эрх олгогдсон тул тогтоол нь эрх зүйн үндэслэлтэй. Мөн нэхэмжлэгч өмнө иргэний хэргийн шүүхээр тусгай зөвшөөрөл эзэмших эрхгүй гэж тогтоогдсон тул захиргааны актыг маргах эрхгүй, маргаан нь давхардсан байна.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хангаж, тогтоолыг илт хууль бус болгосон бол давж заалдах шатны шүүх шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзсан. Улсын дээд шүүх давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэлийг хангахгүй орхисон. Учир нь Ашигт малтмалын тухай хуулиар Засгийн газарт газрыг тусгай хэрэгцээнд авах эрх олгогдсон тул тухайн акт нь "эрх зүйн үндэслэлгүй" буюу илт хууль бус шинжгүй, мөн нэхэмжлэгч өмнө иргэний хэргээр эрх нь зөрчигдөөгүй гэж үзэгдсэн тул захиргааны шүүхэд маргах эрхгүй гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

"Илт хууль бус захиргааны акт" гэдэг нь захиргааны байгууллагад тухайн асуудлыг шийдвэрлэх эрх хуулиар огт олгогдоогүй тохиолдолд хэрэглэгдэх бөгөөд тусгай хуулиар эрх олгогдсон бол ийм шинжээр үзэхгүй. (Ашигт малтмалын тухай хууль 9.1.7)
Нэхэмжлэгч нь өмнө иргэний хэргийн шүүхээр тусгай зөвшөөрөл эзэмших эрхгүй гэж тогтоогдсон тул захиргааны актыг маргах эрхтэй этгээд болохгүй. (Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 54.1.6)
Газрын тухай хуульд орсон өөрчлөлтөөр Засгийн газарт үндэсний хэмжээний төсөл хэрэгжүүлэх газрыг тусгай хэрэгцээнд авах эрх тодорхойлогдсон тул "эрх олгогдоогүй" гэсэн үндэслэл хүчингүй болсон. (Газрын тухай хууль 16.1.13, 18.1.2)

Өөр асуулт байна уу?

Монгол Улсын хууль, тогтоомж, шүүхийн шийдвэрийн санд суурилсан хиймэл оюунаас хүссэн асуултаа асуу

Асуух

Ижил төстэй 5 тогтоол

ГазарЗахиргаа · Хяналт шат·2017.06.14
Улсын дээд шүүхийн Тогтоол
Үйл явдал Улсын тусгай хэрэгцээнд газар авах захиргааны актын хүчинтэй байдал, мөн урьдчилан үүссэн газар эзэмших эрхтэй давхцал үүсэхэд хуульд заасан журмыг баримтлах үүрэг зөрчигдсөн эсэхийг маргана. Нэхэмжлэгч компани нь Засгийн газрын тогтоолоор тусгай хэрэгцээнд авсан газартай давхцаж байсан 500 га газрыг сумын Засаг даргын захирамжаар эзэмших эрхтэй болсон бөгөөд энэхүү эрх нь хүчинтэй байх үед Засгийн газар тусгай хэрэгцээний газрын солбицлыг өөрчилсөн нь эрх зүйн үндэслэлгүй гэж үзжээ. Талуудын байр суурь - Нэхэмжлэгч: Засгийн газрын тогтоол нь илт хууль бус, нэхэмжлэгчийн эзэмшил бүхий газрыг хуульд заасан журмыг баримтлахгүйгээр тусгай хэрэгцээнд авсан тул тухайн хэсгийг хүчингүй болгохыг шаардсан. - Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэгч газар эзэмших эрхтэй болохоос өмнө Засгийн газрын тогтоол гарсан тул түүний эрх ашгийг зөрчөөгүй, мөн шүүх нь захиргааны байгууллагын үйлдлийг хянахдаа хуулийн зөв заалтыг хэрэглээгүй гэж эсэргүүцсэн. Шатуудын шийдвэр Доод шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, Засгийн газрын тогтоолуудыг хүчингүй болгосон. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэрийг хэсчилэн өөрчилж, нэхэмжлэгчийн 2010 оны тогтоолын хэсгийг илт хууль бус гэж үзэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон ч, 2016 оны тогтоолын нэхэмжлэгчид холбогдох хэсгийг хүчингүй болгохыг хэвээр үлдээв. Шүүх нь нэхэмжлэгчид аль хэдийн газар эзэмших эрх үүссэн үед Засгийн газар хуульд заасан "бусдын эзэмшил газрыг солих буюу эргүүлэн авах" журмыг баримтлахгүйгээр солбицлыг өөрчилсөн нь эрх зүйн үндэслэлгүй гэж дүгнэсэн. Хууль зүйн гол дүгнэлт - Хуульд заасан журмыг баримтлахгүйгээр бусдын эзэмшилд байгаа газрыг тусгай хэрэгцээнд авах, эсвэл солбицлыг өөрчлөх нь нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчиж, захиргааны актыг хүчингүй болгох үндэслэл болно (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 127.2.2). - Газрын тухай хуульд заасны дагуу бусдын эзэмшилд байгаа газрыг тусгай хэрэгцээнд авах, солих үйл ажиллагааг тодорхой хууль ёсны журмын дагуу явуулах ёстой бөгөөд энэ журмыг зөрчсөн тохиолдолд шийдвэрийг хууль бус гэж үзнэ (Газрын тухай хууль 42, 46). - Урьдчилан гаргасан захиргааны акт нь мэдээллийн санд бүртгэгдээгүй, биелэгдээгүй байх үед дараа нь үүссэн эзэмших эрхтэй давхцал үүсэхэд анхны актыг шууд илт хууль бус гэж үзэхэд хангалттай үндэслэл байхгүй (Газрын тухай хууль 16.1.13, 18.1.2).

Захиргаа хэрэг·Хяналт шатны шүүх

Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Талуудын байр суурь

Нэхэмжлэгч: Засгийн газарт газрыг тусгай хэрэгцээнд авах хуулийн эрх олгогдоогүй, тогтоол нь илт хууль бус бөгөөд сонгон шалгаруулалтад оролцох эрхийг хязгаарласан. Мөн өмнө иргэний хэргээр шийдвэрлэгдсэн ч уг захиргааны актын хууль зүйн үндэслэлд дүгнэлт өгөөгүй тул захиргааны шүүхэд хандах эрхтэй.
Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Ашигт малтмалын тухай хуулиар Засгийн газарт тодорхой газрыг тусгай хэрэгцээнд авах эрх олгогдсон тул тогтоол нь эрх зүйн үндэслэлтэй. Мөн нэхэмжлэгч өмнө иргэний хэргийн шүүхээр тусгай зөвшөөрөл эзэмших эрхгүй гэж тогтоогдсон тул захиргааны актыг маргах эрхгүй, маргаан нь давхардсан байна.

Шатуудын шийдвэр

Хууль зүйн гол дүгнэлт

"Илт хууль бус захиргааны акт" гэдэг нь захиргааны байгууллагад тухайн асуудлыг шийдвэрлэх эрх хуулиар огт олгогдоогүй тохиолдолд хэрэглэгдэх бөгөөд тусгай хуулиар эрх олгогдсон бол ийм шинжээр үзэхгүй. (Ашигт малтмалын тухай хууль 9.1.7)
Нэхэмжлэгч нь өмнө иргэний хэргийн шүүхээр тусгай зөвшөөрөл эзэмших эрхгүй гэж тогтоогдсон тул захиргааны актыг маргах эрхтэй этгээд болохгүй. (Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 54.1.6)
Газрын тухай хуульд орсон өөрчлөлтөөр Засгийн газарт үндэсний хэмжээний төсөл хэрэгжүүлэх газрыг тусгай хэрэгцээнд авах эрх тодорхойлогдсон тул "эрх олгогдоогүй" гэсэн үндэслэл хүчингүй болсон. (Газрын тухай хууль 16.1.13, 18.1.2)

Өөр асуулт байна уу?

Монгол Улсын хууль, тогтоомж, шүүхийн шийдвэрийн санд суурилсан хиймэл оюунаас хүссэн асуултаа асуу

Асуух

Ижил төстэй 5 тогтоол

ГазарЗахиргаа · Хяналт шат·2017.06.14
Улсын дээд шүүхийн Тогтоол
Үйл явдал Улсын тусгай хэрэгцээнд газар авах захиргааны актын хүчинтэй байдал, мөн урьдчилан үүссэн газар эзэмших эрхтэй давхцал үүсэхэд хуульд заасан журмыг баримтлах үүрэг зөрчигдсөн эсэхийг маргана. Нэхэмжлэгч компани нь Засгийн газрын тогтоолоор тусгай хэрэгцээнд авсан газартай давхцаж байсан 500 га газрыг сумын Засаг даргын захирамжаар эзэмших эрхтэй болсон бөгөөд энэхүү эрх нь хүчинтэй байх үед Засгийн газар тусгай хэрэгцээний газрын солбицлыг өөрчилсөн нь эрх зүйн үндэслэлгүй гэж үзжээ. Талуудын байр суурь - Нэхэмжлэгч: Засгийн газрын тогтоол нь илт хууль бус, нэхэмжлэгчийн эзэмшил бүхий газрыг хуульд заасан журмыг баримтлахгүйгээр тусгай хэрэгцээнд авсан тул тухайн хэсгийг хүчингүй болгохыг шаардсан. - Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэгч газар эзэмших эрхтэй болохоос өмнө Засгийн газрын тогтоол гарсан тул түүний эрх ашгийг зөрчөөгүй, мөн шүүх нь захиргааны байгууллагын үйлдлийг хянахдаа хуулийн зөв заалтыг хэрэглээгүй гэж эсэргүүцсэн. Шатуудын шийдвэр Доод шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, Засгийн газрын тогтоолуудыг хүчингүй болгосон. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэрийг хэсчилэн өөрчилж, нэхэмжлэгчийн 2010 оны тогтоолын хэсгийг илт хууль бус гэж үзэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон ч, 2016 оны тогтоолын нэхэмжлэгчид холбогдох хэсгийг хүчингүй болгохыг хэвээр үлдээв. Шүүх нь нэхэмжлэгчид аль хэдийн газар эзэмших эрх үүссэн үед Засгийн газар хуульд заасан "бусдын эзэмшил газрыг солих буюу эргүүлэн авах" журмыг баримтлахгүйгээр солбицлыг өөрчилсөн нь эрх зүйн үндэслэлгүй гэж дүгнэсэн. Хууль зүйн гол дүгнэлт - Хуульд заасан журмыг баримтлахгүйгээр бусдын эзэмшилд байгаа газрыг тусгай хэрэгцээнд авах, эсвэл солбицлыг өөрчлөх нь нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчиж, захиргааны актыг хүчингүй болгох үндэслэл болно (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 127.2.2). - Газрын тухай хуульд заасны дагуу бусдын эзэмшилд байгаа газрыг тусгай хэрэгцээнд авах, солих үйл ажиллагааг тодорхой хууль ёсны журмын дагуу явуулах ёстой бөгөөд энэ журмыг зөрчсөн тохиолдолд шийдвэрийг хууль бус гэж үзнэ (Газрын тухай хууль 42, 46). - Урьдчилан гаргасан захиргааны акт нь мэдээллийн санд бүртгэгдээгүй, биелэгдээгүй байх үед дараа нь үүссэн эзэмших эрхтэй давхцал үүсэхэд анхны актыг шууд илт хууль бус гэж үзэхэд хангалттай үндэслэл байхгүй (Газрын тухай хууль 16.1.13, 18.1.2).