Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгох эрх зүйн маргаан. Нэхэмжлэгч талбайд хайгуулын тусгай зөвшөөрөл авах эрхтэй гэж үзэх эрх зүйн харилцаа үүссэн болохыг тогтоолгохыг хүссэн бол хариуцагч байгууллага нь аймгийн Засаг даргын татгалзсан саналыг үндэслэн зөвшөөрөл олгохоос татгалзсан. Гуравдагч этгээд ижил талбайд тусгай зөвшөөрөл авсан бөгөөд Засаг даргын дэмжсэн саналыг үндэслэн зөвшөөрөл олгосон нь шударга ёс, тэгш байдлын зарчим зөрчигдсөн гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хайгуулын тусгай зөвшөөрөл авах эрх зүйн харилцаа үүссэн, аймгийн Засаг даргын хуульд заагаагүй үндэслэлээр татгалзсан санал нь шийдвэрийн үндэслэл болохгүй тул татгалзсан шийдвэрийг хүчингүй болгож, тусгай зөвшөөрөл олгохыг даалгахыг хүссэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Аймгийн Засаг даргын татгалзсан саналыг хуулийн дагуу хүлээн авч, зөвшөөрөл олгохоос татгалзсан нь хууль зүйн үндэслэлтэй. Засаг дарга нь ашигт малтмалын тухай хуулийн дагуу хяналт тавих, санал өгөх бүрэн эрхтэй бөгөөд өөрийн үйл ажиллагааг шударга ёс, тэгш байдлын зарчимд нийцүүлэн явуулсан гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүх нэхэмжлэлийг хангаж, татгалзсан шийдвэрийг хүчингүй болгож, тусгай зөвшөөрөл олгохыг даалгасан. Дээд шатны шүүх доод шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагч болон гуравдагч этгээдийн гомдлыг хангахгүй орхисон. Учир нь аймаг, нийслэлийн Засаг дарга нь хуульд заагаагүй үндэслэлээр тусгай зөвшөөрөл олгохоос татгалзах эрхгүй бөгөөд хуульд заасан үндэслэлгүй татгалзсан санал нь шийдвэрийн үндэслэл болохгүй. Төрийн захиргааны байгууллага нь Засаг даргын хууль бус татгалзсан саналыг үндэслэн шийдвэр гаргасан нь шударга ёс, хууль дээдлэх зарчимд нийцэхгүй гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Аймаг, нийслэлийн Засаг дарга нь хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгохоос зөвхөн хуульд заасан үндэслэлээр татгалзах эрхтэй бөгөөд хуульд заагаагүй үндэслэлээр татгалзсан санал нь шийдвэрийн үндэслэл болохгүй (Ашигт малтмалын тухай хууль 19.5).
• Төрийн захиргааны байгууллага нь аймгийн Засаг даргаас санал авах шаардлагыг биелүүлэхдээ, хуульд заасан үндэслэлгүй татгалзсан саналыг үндэслэн зөвшөөрөл олгохоос татгалзах нь шударга ёс, хууль дээдлэх зарчимд нийцэхгүй үйлдэл болно (Монгол Улсын Үндсэн хууль 1.2).
• Төрийн захиргааны байгууллагын баталсан дотоод заавар нь хуульд заасан үндэслэлгүй татгалзсан санал ирсэн тохиолдолд тусгай зөвшөөрөл олгох шийдвэрийг боловсруулах үүрэгтэй байх ёстой (Ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгох үйл ажиллагааны дотоод заавар 4.5).