Тогтоол №540

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: УИХ-ын 2016 оны сонгуулийн 9 дүгээр тойргийн зарим хэсэгт сонгогч шилжих журам зөрчигдсөн, мөн сонгогчдод хүч хэрэглэн дарамт үзүүлсэн хэмээн Сонгуулийн ерөнхий хорооны эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоолгохыг нэхэмжилсэн.
• Нэхэмжлэгч: Х.Баттулга, Сонгуулийн ерөнхий хороо 9 дүгээр тойргийн (1-5, 7-14, 28-33) хэсгүүдэд сонгогч шилжих журам зөрчигдсөн, мөн (9, 11, 13) хэсгүүдэд сонгогчдод хүч хэрэглэн дарамт үзүүлсэн үйлдэл гарсан байхад санал хураалтыг хүчингүйд тооцохгүй байгаа нь хууль бус эс үйлдэхүй болохыг тогтоолгох.
• Хариуцагч: Сонгуулийн ерөнхий хороо, нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, сонгогч шилжих журам зөрчигдөөгүй, мөн сонгогчдод дарамт үзүүлсэн зөрчил тогтоогдоогүй гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2016-09-02, Дугаар: 025/ШШ2016/0009
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Сонгуулийн тухай хуулийн 103.1.4, 103.1.5-д заасныг баримтлан, нэхэмжлэлийн шаардлагуудыг үндэслэлгүй гэж үзсэн.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2016-09-02, Дугаар: 025/ШШ2016/0009
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Л.Галбадар
• Гомдлолын шалтгаан: Шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн, Сонгуулийн тухай хуулийн холбогдох зүйл заалтыг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Сонгуулийн тухай хуулийн 103.1.4, 103.1.5-д заасныг тус тус баримтлан нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2016-09-28, Дугаар: 210/МА2016/0009
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Л.Галбадар
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн, Сонгуулийн тухай хуулийн холбогдох зүйл заалтыг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нэхэмжлэлийн шаардлагыг өөрчлөн тодорхойлсон нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 20.1.1, 28.2-т заасан эрхийнхээ дагуу хийгдсэн тул хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчөөгүй.
• Сонгогч шилжих асуудалд Улсын бүртгэл, статистикийн ерөнхий газрыг хамтран хариуцагчаар татах хүсэлтийг шүүх шийдвэрлээгүй гэх нь үндэслэлгүй. Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагуудыг нэгтгэн, нэхэмжлэгчийн эцэслэн тодорхойлсон шаардлагын хүрээнд хэргийг шийдвэрлэсэн.
• Сонгогч шилжих журам зөрчигдсөн гэх үндэслэлийг шүүх хэрэгсэхгүй болгохдоо "сонгогч шилжих журам зөрчигдөөгүй" гэж дүгнэсэн нь "бүртгэл хүчингүй болох эсэх" нь "журам зөрчсөн эсэх"-ээс шууд хамаарах тул нэхэмжлэлийн нэмэгдүүлсэн шаардлагыг шийдвэрлэлгүй орхигдуулсан гэх нь үндэслэлгүй.
• Сонгогчдод хүч хэрэглэн санал өгүүлээгүй гэх зөрчилд Баянхонгор аймгийн Цагдаагийн газраас ирүүлсэн материалыг Сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүх хянаад, "зөрчил гаргасан гэж үзэх үндэслэл тогтоогдоогүй" гэж шийдвэрлэсэн тул Сонгуулийн ерөнхий хороог буруутгах үндэслэлгүй.
• Сонгуулийн тухай хуулийн 65 дугаар зүйлд заасан сонгогч шилжих үйл ажиллагаа нь иргэний Үндсэн хуулиар хамгаалагдсан үндсэн эрх бөгөөд шилжилтээ бүртгүүлэхдээ төлөөлөгчөөр дамжуулан гүйцэтгүүлэхийг хуулиар хязгаарлаагүй. Иргэний эрх зүйн харилцаанд иргэний "төлөөлөл, итгэмжлэл"-ийг хэрэглэсэн нь хууль зөрчөөгүй.
• Сонгуулийн тухай хуулийн 103.1.5-д заасан журмыг зөрчсөн нь сонгуулийн дүнд ноцтойгоор нөлөөлөхөөр байвал санал хураалтыг хүчингүйд тооцох бүрэн эрх Сонгуулийн ерөнхий хороонд байх боловч, сонгогч шилжих журам зөрчигдсөн гэх зөрчил тогтоогдоогүй тул Сонгуулийн ерөнхий хороо хэсгийн санал хураалтыг хүчингүйд тооцох үндэслэлгүй.