© 2026 ХуульTech

Нийтлэл Блог

Шүүхийн шийдвэр №2066 | ХуульTech

Захиргаа хэрэг·Хяналт шатны шүүх

Тогтоол №2066

Shuukh.mn дээр үзэх ↗

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

Үйл явдал: “Ц о” ХХК Дэлгэрцогт сумын Засаг даргын 2012 оны 55 № захирамж, газар эзэмших 0233242 № гэрчилгээ, 2014 оны А/69 № захирамжийг хүчингүй болгуулж, 3.5 га газар эзэмшүүлэхийг шаардсан.
Нэхэмжлэгч: “Ц о” ХХК – газрууд давхцалтай, орц гарц хаасан, өрсөлдөөн хязгаарлагдсан.
Хариуцагч: Дэлгэрцогт сумын Засаг дарга, газрын даамал – газрууд давхцалгүй, нэхэмжлэл үндэслэлгүй.

🏛️ АНХАН ШАТ

Өдөр: 2019-05-27, Дугаар: 127/ШШ2019/0007
Шийдвэр: 55 № захирамж, гэрчилгээг хүчингүй болгож, үлдэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
Үндэслэл: Газрын тухай хуулийн 21.4, 21.4.3, 23.4, 23.4.2, 23.4.3, 31.2, 33.1, 33.1.2, 33.4, 38.1.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

Өдөр: 2019-08-28, Дугаар: 221/МА2019/0444
Гомдлол гаргагч: Гуравдагч “З Б Э Д” ХХК
Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шийдвэр үндэслэлгүй, хууль буруу хэрэглэсэн.
Шийдвэр: Анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, хариуцагчид холбогдох шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
Үндэслэл: Газрын тухай хуулийн 33.1.2, 33.4, 35.1.1.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

Өдөр: yyyy-mm-dd, Дугаар:
Гомдлол гаргагч: Гуравдагч “З Б Э Д” ХХК, хариуцагч Засаг дарга
Гомдолын шалтгаан: Шүүхүүд хууль буруу тайлбарласан, нэхэмжлэгчийн эрх зөрчигдөөгүй.
Шийдвэр: Анхан шат, давж заалдах шатны шийдвэрүүдийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд хэрэгсэхгүй болгосон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

Нэхэмжлэгч 2014 онд үүссэн, захирамжаас хойш, газрууд давхцалгүй тул эрх зөрчигдөөгүй.
Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 3.1.3, 106.3.1 – нэхэмжлэлд эрх хөндөгдсөн тогтоогдоогүй.
Анхан, давж заалдах шатны шүүх Газрын тухай хуулийн 33.1.2, 33.4-ийг буруу хэрэглэж, хамааралгүй баримтад үндэслэсэн.
Орц гарц, өрсөлдөөний маргааныг Газрын тухай хуулийн 48 эсвэл иргэний журмаар шийдвэрлүүлэх боломжтой.

Өөр асуулт байна уу?

Монгол Улсын хууль, тогтоомж, шүүхийн шийдвэрийн санд суурилсан хиймэл оюунаас хүссэн асуултаа асуу

ХуульGPT-ээс асуух

Ижил төстэй 5 тогтоол

Тогтоол №926·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: “Ц-О” ХХК сумын Засаг даргын 2012 оны 11 дүгээр сарын 20-ны өдрийн 55 тоот захирамж болон “З Б Э Д” ХХК-д олгосон газар эзэмших гэрчилгээг хүчингүй болгуулах маргаан. - **Нэхэмжлэгч**: “Ц-О” ХХК – газар давхцсан, зам хаасан, улсын замд хориглосон бүсэд олгосон. - **Хариуцагч**: Дундговь аймгийн Дэлгэрцогт сумын Засаг дарга – давхцалгүй, стандарт хангасан, өмнөх эзэмшигчийн эрх дууссан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-03-06, **Дугаар**: 07 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 27.1, 31.3, 35.1.1, 60.2. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2017-05-03, **Дугаар**: 221/МА2017/0321 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нотлох баримт дутуу үнэлсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. - **Үндэслэл**: Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 32.1 – баримт цуглуулаагүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: yyyy-mm-dd, **Дугаар**: - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч, гуравдагч этгээд - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх баримт дутуу үнэлж, мэтгэлцэх зарчмыг хангаагүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны магадлалыг хэвээр үлдээж гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны буцаалт хууль ёсны, анхан шатны шүүх баримт цуглуулаагүй. - Газрын тухай хуулийн 31.2 – газрын байршлыг шалгах үүрэг хангаагүй, давхцал, үерийн нөлөөлөл, орц гарц нотлох баримт дутуу. - Шатахуун станцын зөвшөөрөл, улсын замд хориглосон бүс шалгах шаардлагатай. - Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 127.1, 127.2.1 – магадлалыг хэвээр үлдээх.
Тогтоол №1226·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Хөвсгөл аймгийн Засаг даргын 2011 оны А/314 дүгээр захирамжаар Ж.Мандширт Мөрөн сумын 5 дугаар багийн түүхий эдийн захад 7314.5 м.кв газар эзэмших эрх олгосон. Мөн 2014 оны А/120 дугаар захирамжаар уг газрыг Б.Энхбатад шилжүүлсэн. - **Нэхэмжлэгч**: "Ц" ХХК нь өөрийн өмчлөлийн үл хөдлөх хөрөнгө байрлаж буй газарт дуудлага худалдаа зарлан, иргэн Ж.Мандширт эзэмшүүлсэн нь хууль бус, өмчлөгчийн эрхэнд халдсан тул дээрх захирамжуудыг хүчингүй болгуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Газар эзэмших эрхгүй этгээд нар түрээсийн гэрээгээр газар эзэмшиж байхдаа үл хөдлөх хөрөнгө барьсан. Улмаар Ж.Мандшир дуудлага худалдаанд ялж, дараа нь Б.Энхбатад эрхээ шилжүүлсэн нь хууль зөрчөөгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-09-08, **Дугаар**: 25 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 33.1.2, 38.1, 38.4-т заасан. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2017-11-15, **Дугаар**: 221/МА2017/0811 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг үндэслэлгүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн дүгнэлтийг зөв гэж үзсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2017-12-28, **Дугаар**: 210/МА2017/01267 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Өмнөх шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хангахыг хүссэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч "Ц" ХХК нь маргаан бүхий захирамж гарах үед үл хөдлөх хөрөнгийн өмчлөгчөөр бүртгэгдээгүй байсан тул уг захирамжийн улмаас нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол хөндөгдөөгүй. - Хөвсгөл аймгийн Засаг дарга 2011 онд дуудлага худалдаагаар газар эзэмшүүлэх эрх олгосон нь 2014 онд үл хөдлөх хөрөнгө өмчлөх эрхтэй болсон нэхэмжлэгчийн эрхийг зөрчөөгүй. - Газар эзэмших эрхгүй этгээдүүд түрээсийн гэрээгээр ашиглаж байсан газарт барьсан үл хөдлөх хөрөнгийн өмчлөл, эзэмшил, ашиглалттай холбоотой “эрхийн зөрчил” нь захиргааны хэргийн шүүхийн харьяалан шийдвэрлэх маргаан биш. - Газрын тухай хуулийн 33.1.2, 35.1.4, 38.1, 38.4-т заасны дагуу Засаг дарга газар эзэмшүүлэх, эрхийн гэрчилгээг шилжүүлэх шийдвэр гаргасан нь хууль зөрчөөгүй. - Маргаан бүхий захиргааны актуудын улмаас нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол хөндөгдсөн байдал тогтоогдохгүй байна.

Тогтоол №2271·Захиргаа · Хяналт шат

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Завхан аймгийн Засаг даргын “Газар эзэмших эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгож, газар эзэмших эрхийг дуусгавар болгох тухай” захирамжийн Ц.Ө-д холбогдох хэсэг хууль бус эсэх тухай маргаан. - **Нэхэмжлэгч**: Ц.Ө нь Завхан аймгийн Засаг даргын А/232 дугаар захирамжийн өөрт холбогдох хэсгийг хүчингүй болгуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Завхан аймгийн Засаг дарга нь Ц.Ө-гийн газар эзэмших эрхийг "газрын төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй", "хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр газраа 2 жил дараалан ашиглаагүй" гэх үндэслэлээр дуусгавар болгосон нь хууль ёсны гэж тайлбарласан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-11-15, **Дугаар**: 118/ШШ2019/0023 - **Шийдвэр**: Завхан аймгийн Засаг даргын А/232 дугаар захирамжийн Ц.Ө-д холбогдох хэсгийг хүчингүй болгосон. - **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 4.1.3, 40.1.5, 40.1.6, Захиргааны ерөнхий хуулийн 24.1, 24.2, 24.3, 24.4. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-01-29, **Дугаар**: 66 - **Гомдлол гаргагч**: Гуравдагч этгээд Д.Н, Б.М нарын өмгөөлөгч. - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байх шаардлагыг хангахгүй байна. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гуравдагч этгээдийн гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгчийн газар эзэмших эрх бусдын хууль бус үйлдлийн улмаас зөрчигдсөн гэсэн тайлбар үндэслэлтэй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-15, **Дугаар**: 210/МА2020/00057 - **Гомдлол гаргагч**: Гуравдагч этгээд Д.Н. - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалууд нь хууль ёсны ба үндэслэлтэй байх шаардлагыг хангахгүй байна. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, гуравдагч этгээдийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Засаг дарга нь Ц.Ө-гийн "газар эзэмших эрх зөрчигдсөн, газрыг чөлөөлүүлэх" тухай гомдлыг шийдвэрлэлгүйгээр, маргаан бүхий газрыг хууль бусаар эзэмшиж буй этгээдийн эрхийг хангах зорилгоор Ц.Ө-гийн газар эзэмших эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгосон нь хууль бус. - Тухайн газрыг эзэмших эрх үүсээгүй этгээдийн гомдлоор хууль ёсны газар эзэмшигчийн эрхийг хөндсөн нь буруу. - "Хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр гэрээнд заасан зориулалтын дагуу тухайн газраа 2 жил дараалан ашиглаагүй"-г тогтоох ажиллагааг гүйцэтгэлгүйгээр захиргааны актыг гаргасан нь Газрын тухай хуулийн 40.2-т нийцэхгүй. - Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч захирамжийн үндэслэлийг "газрын төлбөр тогтоосон хугацаанд төлөөгүй, гэрээ дүгнүүлээгүй" гэж дэлгэрүүлэн тайлбарласан хэдий ч анхан шатны шүүхийн дүгнэлт зөв.

Тогтоол №2297·Захиргаа · Хяналт шат

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Орхон аймгийн Засаг даргын 2016 оны А/378 дугаар захирамжаар "ЦАХ" ХХК-д 700 м.кв газрыг худалдаа, үйлчилгээний зориулалтаар эзэмшүүлсэн боловч, 2018 оны А/259 дүгээр захирамжаар уг шийдвэрийг хүчингүй болгосон. Үүнийг үндэслэн аймгийн ГХБХБГ-аас газар чөлөөлөх үйл ажиллагаа явуулж, БӨ сумын ЗД А/193 дугаар захирамжаар газар албадан чөлөөлөх шийдвэр гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: "ЦАХ" ХХК нь Орхон аймгийн Засаг даргын А/259, Баян-Өндөр сумын Засаг даргын А/193 дугаар захирамжуудыг хүчингүй болгож, газар чөлөөлөх үйл ажиллагааг хууль бус болохыг тогтоолгох, газар эзэмшүүлэх гэрээ байгуулах, гэрчилгээ олгохыг даалгах, учирсан хохирол 3,800,000 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Орхон аймгийн Засаг дарга, Баян-Өндөр сумын Засаг дарга, аймгийн ГХБХБГ. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-10-28, **Дугаар**: 26 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагуудыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, "ЦАХ" ХХК-ийн газар чөлөөлөх үйл ажиллагааг хууль бус тооцуулах шаардлагыг хүлээн авахаас татгалзсан. - **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 4.1.2, 4.1.3, 20.2.1, 27.1, 33.1.2, 33.4, 34.1, 34.2, 57.3, 57.4, 61.1, Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.6, 48.2.1, 85.1, 85.2, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54.1.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-01-08, **Дугаар**: 30 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр буруу, нэхэмжлэгчид газар эзэмших эрх үүссэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 27.1, 34.1, 34.2-т зааснаар газар эзэмших гэрээ байгуулж, гэрчилгээ аваагүй тул "ЦАХ" ХХК-ийг газар эзэмших эрхтэй этгээд гэж үзэх боломжгүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-18, **Дугаар**: 210/МА2020/00055 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Захиргааны актууд хууль бус байхад шүүх буруу дүгнэлт хийсэн, Захиргааны ерөнхий хуулийн 48 дугаар зүйлд заасан нөхцөлийг тогтоогоогүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Орхон аймгийн Засаг даргын 2016 оны А/378 дугаар захирамжаар нэхэмжлэгчид газар эзэмшүүлсэн нь Газрын тухай хуулийн 33.4-т заасан газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд тусгагдаагүй газарт эзэмшүүлсэн, мөн 33.1.1-д зааснаас бусад зориулалтаар газар эзэмшүүлэхдээ дуудлага худалдаа, төсөл сонгон шалгаруулах зарчмыг хэрэгжүүлээгүй нь хууль зөрчсөн. - Газрын тухай хуулийн 61.1-д зааснаар төрийн эрх бүхий байгууллага, албан тушаалтны хууль зөрчсөн шийдвэрийг өөрөө, эсхүл дээд шатны байгууллага, албан тушаалтан, эсхүл шүүх хүчингүй болгох нь хуульд нийцнэ. - Орхон аймгийн Засаг даргын 2018 оны А/259 дүгээр захирамжаар анх газар эзэмшүүлсэн шийдвэрийг хүчингүй болгосон нь дээрх хууль зөрчсөн байдлыг арилгасан нь хууль зүйн үндэслэлтэй. - Захиргааны ерөнхий хуулийн 48.2-т эерэг нөлөөлөл бүхий хууль бус захиргааны актыг хүчингүй болгох тохиолдлыг нэрлэн заасан бөгөөд "хуулиар хориглосон" байх урьдчилсан нөхцөл хангагдсан тул нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангах үндэслэлгүй. - Газар эзэмших эрх нь гэрээ болон гэрчилгээгээр баталгааждаг тул нэхэмжлэгч газар эзэмших гэрээ байгуулж, гэрчилгээ аваагүй байхад газар эзэмших эрх үүссэн гэж үзэх боломжгүй.

Тогтоол №2645·Захиргаа · Хяналт шат

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: "Б х" ХХК нь Өлгий сумын Засаг даргын гуравдагч этгээдэд газар эзэмшүүлэх тухай захирамжуудын зарим хэсгийг хууль бус гэж хүчингүй болгуулах нэхэмжлэл гаргасан. Нэхэмжлэгч эдгээр захирамжууд нь хууль тогтоомж зөрчиж, өөрийнх нь эрх ашгийг хохироосон гэж үзжээ. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн шаардлагыг Газрын тухай болон Усны тухай хуулийн холбогдох заалтуудыг үндэслэн бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Гомдол гаргагч: Нэхэмжлэгч тал. Гомдлын шалтгаан: Доод шатны шүүхүүд хуулийг буруу тайлбарлаж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн. Тухайлбал, маргаан бүхий захирамжуудыг гаргахдаа газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөө, усны сан бүхий газрын болон эрүүл ахуйн хамгаалалтын журам, холбогдох стандартыг зөрчсөн, мөн Захиргааны ерөнхий хуульд заасан сонсох ажиллагааг явуулаагүйгээс захиргааны акт илт хууль бус болсон гэж гомдол гаргасан. Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүхээс хэрэгт цугларсан нотлох баримтыг бүрэн үнэлж, хууль ёсны дүгнэлт хийсэн гэж үзсэн. Маргаан бүхий газар нь Газрын тухай хуулийн 21.3.2-т заасан аймгийн төвийн инженерийн шугам сүлжээ бүхий газарт хамаарахгүй тул уг заалт хэрэглэгдэхгүй. Гуравдагч этгээдэд газар эзэмшүүлэх захирамжууд нь Газрын тухай хуулийн холбогдох заалтуудын дагуу дуудлага худалдаагаар гарсан нь үндэслэлтэй. Нэхэмжлэгч тал тухайн газрыг эзэмших хүсэл сонирхлоо илэрхийлээгүй, дуудлага худалдаанд оролцоогүй тул Захиргааны ерөнхий хуульд заасан сонсох ажиллагааг явуулаагүй гэх гомдол үндэслэлгүй. Мөн гуравдагч этгээд үйл ажиллагаагаа эхлүүлээгүй тул нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол зөрчигдөөгүй гэж дүгнэсэн. Иймд доод шатны шүүхийн шийдвэрүүд хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байна.