Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Прокурорын тухай хууль болон Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэмгэмжийн тухай хуулийн хоорондын зөрчил, тэтгэвэр тогтоох насны нөхцөлийг тайлбарлах эрх зүйн маргаан үүссэн. Нэхэмжлэгч нь прокуророор 25 жил ажилласан, 55 насанд хүрсэн тул Прокурорын тухай хуулийн дагуу өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгох эрхтэй гэж үзсэн боловч татварын алба нь Нийгмийн даатгалын хуульд заасан ерөнхий насны босго (60/65 нас) хангаагүй гэж үзэн татгалзсан. Энэхүү татгалзлыг хууль бус гэж үзэн шүүхэд хандсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Прокурорын тухай хууль нь тэтгэвэр тогтоох нас, ажилласан жилийг тусгайлан заасан тул Нийгмийн даатгалын хуулийн ерөнхий заалтаас илүү нарийвчлан зохицуулсан хууль бөгөөд өөрийн нөхцөлийг хангасан тул тэтгэвэр тогтоолгохыг шаардсан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэмгэмжийн тухай хуульд прокурорын тэтгэврийн тухай тодорхой зохицуулалт байхгүй, мөн нэхэмжлэгч тус хуульд заасан насны босгыг хангаагүй тул тэтгэвэр тогтоох эрх үүсэхгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагчийн эс үйлдэхүйг хууль бус гэж тогтоосон бөгөөд Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Хууль хоорондоо зөрчилдсөн тохиолдолд илүү нарийвчлан зохицуулсан хуулийг хэрэглэх зарчимтай уялдуулан, Прокурорын тухай хууль нь прокурорын тэтгэвэрт гарах насыг тусгайлан тогтоосон тул Нийгмийн даатгалын хуулийн ерөнхий насны заалтаас өөрчлөлттэйгээр үйлчлэх ёстой гэж дүгнэв. Мөн нэхэмжлэгч нь Прокурорын тухай хуульд заасан 25 жил ажилласан, 55 насанд хүрсэн нөхцлийг хангасан тул тэтгэвэр тогтоох эрх үүссэн гэж үзэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хууль хоорондоо зөрчилдөх үед илүү нарийвчлан зохицуулсан тусгай хуулийг хэрэглэх зарчим үйлчилнэ. Прокурорын тухай хууль нь прокурорын тэтгэвэрт гарах нөхцлийг тусгайлан заасан тул Нийгмийн даатгалын хуулийн ерөнхий заалтаас илүү эрхтэй гэж үзэв (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 11.5).
• Нийгмийн даатгалын хуульд заасан насны босгыг хангаагүй ч, тусгай хуульд заасан нөхцлийг хангасан иргэнд тэтгэвэр олгох эрх үүснэ. Нэхэмжлэгч нь 25 жил ажилласан, 55 насанд хүрсэн тул Прокурорын тухай хуулийн дагуу тэтгэвэр тогтоох эрхтэй гэж дүгнэв (Прокурорын тухай хууль 60.3).
• Материаллаг хуулиар иргэнд олгогдсон эрхийг процессийн хуулиар үгүйсгэх боломжгүй. Прокурорын тухай хууль нь иргэний эрхийг хязгаарлахгүй, харин баталгаажуулсан тул татгалзах үндэслэлгүй гэж үзэв (Үндсэн хууль 1.2, 16.12).