Тогтоол №929

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь Баянгол дүүргийн Нийгмийн даатгалын хэлтсийн 2015 оны 01 дүгээр сарын 06-ны өдрийн тэтгэврийг 805,401 төгрөгөөр тогтоосон шийдвэрийг хүчингүйд тооцож, тэтгэврийг 1,554,547 төгрөгөөр тогтоох, дутуу олгогдсон тэтгэврийн зөрүү 14,195,608 төгрөгийг нөхөн олгуулахыг шаардсан. Маргаан нь Нийгмийн даатгалын байгууллага тэтгэвэр тогтоохдоо нэхэмжлэгчийн хөдөлмөрийн хөлсийг даатгалын шимтгэл төлөх орлогын дээд хэмжээгээр хязгаарлан тооцсон нь хууль зүйн үндэслэлтэй эсэхэд оршино.

АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 5.1, 15.7, Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр тэтгэмжийн тухай хуулийн 22.1-ийг баримтлан нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль бус, үндэслэлгүй гэж үзэн давж заалдсан. Тэрээр тэтгэвэр тогтоохдоо хөдөлмөрийн хөлсийг хязгаарласан нь хууль зүйн үндэслэлгүй, хуулийн заалтуудыг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, улсын бүртгэлд бүртгэгдээгүй захиргааны актыг үндэслэсэн, улсын тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлөгдөх ёстой байсан гэж маргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн улсын тэмдэгтийн хураамжтай холбоотой заалтыг өөрчилж, нэхэмжлэгчийг хураамжаас чөлөөлөгдсөнийг дурдахаар тогтоон, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.

ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх Нийгмийн даатгалын байгууллага нь Засгийн газрын 1998 оны 92 дугаар тогтоолоор тогтоосон нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөх хөдөлмөрийн хөлс, түүнтэй адилтгах орлогын дээд хэмжээг баримтлан нэхэмжлэгчийн тэтгэврийг тогтоосныг хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзсэн. Учир нь Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 15.7-д Засгийн газар даатгуулагчийн шимтгэл төлөх орлогын дээд хэмжээг тогтоох эрхтэй бөгөөд энэ зохицуулалт нь төлсөн шимтгэлд нь тохирсон тэтгэвэр тогтоох зорилготой. Нийгмийн даатгалын байгууллагын үйлдэл нь хүчин төгөлдөр үйлчилж буй хууль тогтоомж, Засгийн газрын тогтоолыг хэрэгжүүлэх чиг үүргийн хүрээнд хийгдсэн тул нэхэмжлэгчийн тэтгэврийг хязгаарласан нь хууль бус биш юм. Иймд нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн улсын тэмдэгтийн хураамжтай холбоотой шийдвэрийг нэхэмжлэгчийг хураамжаас чөлөөлөгдсөнийг дурдахаар залруулсан.