Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Захиргааны актын хууль ёсны байдал болон газар эзэмших эрх шилжүүлэх үйл ажиллагааны журмын зөрчлийн талаарх маргаан. Засаг даргын захирамжаар нэхэмжлэгч нарт хамааралтай байсан газрын хэсгийг гуравдагч этгээдэд шилжүүлэн эзэмшүүлэхээр шийдвэрлэсэн нь нэхэмжлэгчдийн үл хөдлөх хөрөнгийн өмчлөх эрх, ашиг сонирхлыг хөндсөн гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Захиргааны байгууллага газрын эзэмшигчдийн саналыг авч, бодит нөхцөл байдлыг тодруулахгүйгээр, мөн Газрын тухай хуулийн 38.2-т заасан нотариатаар гэрчлүүлсэн гэрээ зэрэг шаардлагатай баримт бичгийг бүрдүүлэлгүйгээр газар эзэмших эрхийг шилжүүлсэн тул захиргааны акт хүчингүй болгох шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Газар эзэмшигчийн эрх зүйн статус нь хууль ёсны дагуу үүссэн бус, харин түрээслэгчийн хувьд ашиглаж буй газар тул захиргааны актаар газар эзэмших эрх шилжүүлсэн нь нэхэмжлэгчдийн эрхийг зөрчөөгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн хууль хэрэглээний зөв гэж үзэн, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. Учир нь захиргааны актад үндэслэл болгосон Газрын тухай хуулийн 38 дугаар зүйлийн 38.2-т заасан зохицуулалтыг анхан шатны шүүх дүгнэхгүй орхисон байсан ч, захиргааны актаар нэхэмжлэгчдийн газар эзэмших эрх зөрчигдөөгүй тул актаас бусдын газар дээр барьсан үл хөдлөх хөрөнгийг ашиглаж буй нөхцөл байдал нь захиргааны хэргийн хамгаалагдах эрхэд хамаарахгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Захиргааны хэрэгт нэхэмжлэл гаргах эрх нь нийтийн эрх зүйд хамаарах хууль тогтоомжийн дагуу үүссэн эрх зүйн харилцаагаар тодорхойлогдох тул газар эзэмших эрх нь хууль ёсны дагуу үүссэн бус, харин түрээсийн гэрээгээр ашиглаж буй нөхцөлд захиргааны актаар эрх зүйн харилцаа зөрчигдсөн гэж үзэх үндэслэлгүй (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 3.1.3).
• Газар эзэмшигчийн эрх зүйн статус нь иргэний эрх зүйн харилцааны хүрээнд үүссэн бус бол тухайн маргаан нь захиргааны хэргийн бус, иргэний хэргийн журмаар шийдвэрлэгдэх асуудал юм (Иргэний хууль 150).
• Захиргааны акт нь хууль ёсны байхын тулд холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу баримт бичгийн бүрдэл, эрх мэдлийн хуваарилалтыг баримтлах ёстой байсан тул шүүх хууль хэрэглээний зөв гэж үзсэн ч холбогдох заалтыг (Газрын тухай хууль 38.2) шийдвэрт тусгасан байх шаардлагатай.