Тогтоол №8979

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Сумын иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын (ИТХ) даргыг сонгохдоо нэг нэр дэвшигч гарсан тохиолдолд илээр санал хураахаар журамлаж, улмаар илээр санал хураан даргыг сонгосон үйл ажиллагаа хууль нийцсэн эсэх маргаан.
• Нэхэмжлэгч: М.Ц нарын төлөөлөгчид. Хурлын даргыг сонгохдоо нууц санал хураалт явуулах хуулийн шаардлага зөрчигдсөн тул холбогдох дэг болон даргыг сонгосон тогтоолыг хүчингүй болгуулах.
• Хариуцагч: Хэрлэн сумын ИТХ. Хурлын дэг нь дотоод зохион байгуулалтын шинжтэй акт бөгөөд нэг нэр дэвшигч байсан тул илээр санал хураасан нь төлөөлөгчдийн эрхийг зөрчөөгүй.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2025-01-17, Дугаар: 116/2025/0003/Ш
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, ИТХ-ын хуралдааны дэгийн 7.5 дахь заалт болон Хурлын даргыг сонгох тухай тогтоолыг хүчингүй болгов.
• Үндэслэл: Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 53.3-т Хурлын даргыг сонгохдоо "нууц санал хураалт" явуулахаар заасныг зөрчсөн.

⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

• Өдөр: 2025-07-31, Дугаар: 210/МА2025/00XXX
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Хурлын дэг нь захиргааны актын шинжгүй, дотоод үйл ажиллагааны баримт бичиг бөгөөд нэхэмжлэгч нарын эрхийг зөрчөөгүй.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 53.3-т Хурлын даргыг сонгох асуудлаар хэдэн хүн нэр дэвшсэнээс үл хамааран нууц санал хураалт явуулж, олонхын саналаар сонгохоор тусгайлан заасан.
• ИТХ нь хуралдааны дэгийг өөрөө тогтоох эрхтэй боловч (хуулийн 46.9) ийнхүү батлахдаа дээд шатны хуульд нийцүүлэх үүрэгтэй.
• Хурлын дэгийн "нэг хүний нэр дэвшсэн бол илээр санал хураах" тухай зохицуулалт нь төлөөлөгчдийн хуулиар хамгаалагдсан нууцаар санал өгөх эрхийг хөндөж байгаа тул захиргааны актын шинжийг агуулна.
• Хууль бус дэгт үндэслэн явуулсан санал хураалтын үр дүнд гарсан Хурлын даргыг сонгох тухай тогтоол нь өөрөө хууль бус акт болно.
• Нэхэмжлэлийн шаардлагыг нэмэгдүүлэхэд улсын тэмдэгтийн хураамж дахин төлөх шаардлагагүй бөгөөд хөөн хэлэлцэх хугацааг үндсэн шаардлагатай холбогдуулан тооцсон нь үндэслэлтэй.
• Хурлын даргыг байгууллагыг төлөөлөх эрх бүхий этгээдийн хувиар хариуцагчаар татан оролцуулсан тул түүнийг иргэний хувиар гуравдагч этгээдээр заавал оролцуулах шаардлагагүй.