Тогтоол №818

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь 2005 онд 0.15 га (1500 м.кв) газрыг хүүтэйгээ хамт өмчлөхөөр авч, 2008 онд гэрчилгээгээр баталгаажуулсан хэмээн нэхэмжлэлийн шаардлагадаа дурдсан. Гэвч хариуцагч сумын Засаг даргын 2012 оны захирамжаар гуравдагч этгээдүүдэд нэхэмжлэгчийн эзэмшилд байсан газартай давхцуулан газар олгосон тул нэхэмжлэгч уг захирамжийн холбогдох хэсгийг хүчингүй болгуулахаар нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч газар олголтыг хууль зүйн үндэслэлтэй гэж тайлбарласан.

АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, гуравдагч этгээд Г.*******д холбогдох газар эзэмшүүлэх захирамжийн хэсгийг нэхэмжлэгчийн эрхийг зөрчсөн хууль бус болохыг тогтоож хүчингүй болгосон. Харин гуравдагч этгээд Ц.*******т холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Шийдвэрлэхдээ Газрын тухай хууль болон Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн холбогдох заалтуудыг баримталсан. Мөн нэхэмжлэгчийг газар эзэмших эрхийн гэрчилгээний хэмжээг томруулах зорилгоор засварласан гэж дүгнэсэн.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч давж заалдах гомдолдоо анхан шатны шүүхийн зарим дүгнэлтийг хянуулахыг хүсч, ялангуяа нэхэмжлэгчийг гэрчилгээ засварласан гэх дүгнэлтийг нотлох баримтаар тогтоогдоогүй, үндэслэлгүй гэж үзсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэгчийн 500 м.кв газар эзэмших эрхтэй болох нь захирамж, гэрчилгээ, шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоогдсон ба 1500 м.кв эзэмших эрх үүссэн гэх нэхэмжлэгчийн үндэслэл тогтоогдохгүй байна гэж дүгнэв. Сумын Засаг дарга гуравдагч этгээд Г.*******д газар эзэмшүүлэхдээ "хүсэлт гаргасан газар нь бусдын эзэмшиж, ашиглаж байгаа газартай ямар нэг хэмжээгээр давхцаагүй байна" гэх Газрын тухай хуулийн 31.3-т заасныг зөрчсөн тул энэ хэсэгт хууль бус шийдвэр гаргасан гэж үзэв. Харин гуравдагч этгээд Ц.*******т олгосон газар нэхэмжлэгчийн эзэмшилтэй давхацсан баримтгүй байв. Иймд анхан шатны шүүх хэргийг зөв шийдвэрлэсэн. Гэвч анхан шатны шүүхийн "нэхэмжлэгч газар өмчлөх эрхийн гэрчилгээний хэмжээг нэмэгдүүлэн засварласан" гэх дүгнэлт нь нотлох баримтаар хөдөлбөргүй тогтоогдоогүй, буруу дүгнэлт байх тул нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлын энэ хэсэг үндэслэлтэй болохыг тэмдэглэсэн.