Тогтоол №3236·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын 2015 оны А-222 дугаар тушаалаар "Х м" ХХК-д 1.18 га газар ашиглах эрх олгосон боловч, өөр нэхэмжлэлээр тушаалын холбогдох хэсгийг 6 сарын хугацаатай түдгэлзүүлж, дахин шинэ акт гаргахыг даалгасан. Хариуцагч энэ хугацаанд шийдвэр гаргаагүй бөгөөд 2023 оны А/277 дугаар тушаалаар "Х м" ХХК-д газар ашиглах эрх олгосон тушаалыг хүчингүй болсонд тооцсон.
- **Нэхэмжлэгч**: "Х м" ХХК нь Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын 2023 оны А/277 дугаар тушаалыг хүчингүй болгож, 2023 оны 05 дугаар сарын 18-ны өдрийн 08/2786 дугаар албан бичгийг хууль бус болохыг тогтоож, хүсэлтийн дагуу шаардагдах захиргааны акт гаргахыг даалгахыг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, А/277 дугаар тушаал нь бие даасан захиргааны акт биш, харин шүүхийн шийдвэрийн дагуу гаргасан албажуулалт гэж тайлбарласан. Мөн нэхэмжлэгч нэхэмжлэл гаргах хугацаа хэтрүүлсэн гэж үзсэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-11-20, **Дугаар**: 128/ШШ2023/0861
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын 2023 оны А/277 дугаар тушаалыг хүчингүй болгож, 2023 оны 05 дугаар сарын 18-ны өдрийн 08/2786 дугаар албан бичгийг хууль бус болохыг тогтоож, шаардагдах захиргааны акт гаргахыг даалгасан.
- **Үндэслэл**: Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3.11, 107.6-г буруу тайлбарлаж, хариуцагч шүүхийн шийдвэрт заасан хугацаанд ажиллагаа хийлгүйгээр, түдгэлзсэн акт хүчингүй болохоос өмнө нэхэмжлэгчийн эрхийг хөндсөн шийдвэр гаргасан нь хууль бус.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-01-18, **Дугаар**: 221/МА2024/0052
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь нэхэмжлэгчийн газар ашиглах эрхийг шууд сэргээх үр дагавар үүсгэхгүй тул Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын 2023 оны А/277 дугаар тушаал нь захиргааны актын шинжийг агуулаагүй гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзаж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54.1.1. Маргаан бүхий А/277 дугаар тушаал нь захиргааны актын шинжийг агуулаагүй, шүүхийн шийдвэрээр түдгэлзсэн акт хүчингүй болсонтой адил агуулгатай. Хариуцагчийн албан бичиг, эс үйлдэхүй нь бие даасан захиргааны актын шинжийг агуулахгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-03-19, **Дугаар**: 001/ШХТ2024/0086
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хууль хэрэглээний зөрүү гаргаж, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3.11-ийг буруу тайлбарласан, мөн Улсын дээд шүүхийн албан ёсны тайлбараас зөрүүтэй хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
* Давж заалдах шатны шүүх маргаан бүхий актын үндсэн шинжийн талаар буруу дүгнэлт хийсэн.
* Шүүхийн шийдвэрээр түдгэлзүүлсэн захиргааны актыг хариуцагч дахин гаргаагүй тохиолдолд маргаан бүхий актын эрх зүйн үйлчлэл дуусгавар болсноор нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол хангагдана.
* Хэрэв захиргаанаас шүүхийн шийдвэрт заасан хугацаанд эсхүл түүнээс хойш, шийдвэрт заасан ажиллагааг хэрэгжүүлэн дахин нэхэмжлэгчийн эрхийг хөндсөн буюу хүчингүй болгосон шийдвэр гаргах тохиолдолд энэ нь шинэ захиргааны актад тооцогдох бөгөөд нэхэмжлэгч дахин маргах эрхтэй.
* Захиргааны үйлдэл, эс үйлдэхүй нь эрх зүйн үр дагавар бүхий захиргааны акт болно.
* Хариуцагч шүүхийн шийдвэрт заасан нөхцөл байдлыг шинжлэн тогтоох ажиллагааг огт хийгээгүй, шаардагдах захиргааны актыг гаргаагүй нь хууль бус, шүүхийн шийдвэрийг заавал биелүүлэх зарчмыг зөрчсөн.
* Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын 2023 оны А/277 дугаар тушаал нь холбогдох шүүхийн шийдвэрийг биелүүлэх бус, харин зөрчсөн агуулгатай, улмаар нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчсөн тул хууль бус захиргааны акт юм.
* Давж заалдах шатны шүүх А/277 дугаар тушаалыг "бие даасан эрх зүйн шууд үр дагаваргүй тул захиргааны акт биш" гэж дүгнэсэн нь буруу.