Тогтоол №3120·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Иргэн Б.Балдан-Осорын нэр дээр бүртгэгдсэн Сонгинохайрхан дүүргийн 22 дугаар хороо, Баянголын ам 3 дугаар хэсэгт байрлах 95/3, 95/7 тоот үл хөдлөх эд хөрөнгийг улсын бүртгэлд бүртгэсэн бүртгэл болон гэрчилгээг хүчингүй болгуулах маргаан үүссэн.
- **Нэхэмжлэгч**: Б.М. Маргаан бүхий үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэл нь хууль бус бөгөөд "бүртгэл үнэн зөв байх" зарчим зөрчигдсөн, өөрийнх нь өмчлөх эрх зөрчигдсөн.
- **Хариуцагч**: Улсын бүртгэлийн ерөнхий газрын улсын бүртгэгч Э.Лхагвабаяр. Бүртгэлийн үйл ажиллагааг хуулийн дагуу явуулсан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-08-29, **Дугаар**: 128/ШШ2018/0530
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, маргаан бүхий үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэл болон гэрчилгээг хүчингүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Улсын бүртгэлийн ерөнхий хуулийн 3.1.4, Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 5.1.2-т заасан "бүртгэл үнэн зөв байх" шаардлага хангагдаагүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-10-25, **Дугаар**: 221/МА2018/0558
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч болон гуравдагч этгээдүүд.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгчийн эрх ашиг зөрчигдөөгүй, бүртгэлийн байгууллагын алдааны улмаас зөрчигдсөн өмчлөх эрхийг сэргээх тухай ойлголт байхгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 13.1, 14.2.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-12-14, **Дугаар**: 221/МА2018/0558
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Б.М. болон түүний өмгөөлөгч Ө.Эрдэнэ-Очир.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх холбогдох хуулийг тайлбарлан хэрэглээгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн, нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол зөрчигдөөгүй гэх дүгнэлт нь үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх зарчимд нийцээгүй.
- Нэхэмжлэгч Б.М нь маргаан бүхий эд хөрөнгүүдийг бий болгоход хөрөнгө оруулсан нь "Тооцоо нийлсэн акт"-аар нотлогдсон.
- Б.Б-О нь мэдүүлэг гаргасан өдөр Монгол Улсад байгаагүй нь Хил хамгаалах ерөнхий газрын албан бичгээр тогтоогдсон.
- Мэдүүлэгт итгэмжлэл болон тухайн этгээд үл хөдлөх эд хөрөнгийг өмчлөх эрхтэйг нотолсон баримт бичгийг хавсаргаагүй.
- Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 13.1, 13.5, 16.1 болон Улсын бүртгэлийн ерөнхий хуулийн 8.1.10-т заасан шаардлагыг зөрчсөн.
- Улсын бүртгэлийн ерөнхий газрын даргын 2011 оны 38 дугаар тушаалаар батлагдсан "Эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэл хөтлөх журам"-ын 4.4, 4.4.1-д заасан шаардлага хангагдаагүй.
- Итгэмжлэлгүйгээр мэдүүлгийг хүлээн авч бүртгэж, гэрчилгээ олгосон нь хууль бус.
- Б.Б-О нь тухайн үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгч мөн болохыг баттай нотлох баримт байхгүй.
- Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуульд заасан "бүртгэл үнэн зөв байх" зарчимд нийцээгүй.
- Бүртгэлийн байгууллагын үйлдэл нь хуулийн зарчимд нийцэхгүй гэсэн үндэслэлээр уг бүртгэлүүдийг хүчингүй болгосон анхан шатны шүүхийн шийдвэр зөв байсан.
- Давж заалдах шатны шүүх иргэний хэргийн шүүхийн шийдвэрээр нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрх зөрчигдөөгүй гэж үзсэн нь захиргааны хэргийн маргааны үйл баримтад хамааралгүй нотлох баримтыг үнэлсэн нь буруу.