Тогтоол №4916·Захиргаа · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "М" ХХК нь ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг "А" ХХК-д шилжүүлсний орлогоос 60,000,000 төгрөгийн татвар төлсөн. Татварын байгууллага нь тусгай зөвшөөрлийн үнэлгээг гэрээний үнээр тооцож, энэ тохиолдолд хасагдах зардлыг тооцоогүй байна.
- **Нэхэмжлэгч**: "М" ХХК, албан татварын тооцооллыг хянаж, 36,925,874 төгрөгөөр илүү тодорхойлсон хэсгийг хууль бус тооцуулж, хүчингүй болгуулах, илүү төлсөн 36,925,874 төгрөгийг гаргуулах.
- **Хариуцагч**: Татварын ерөнхий газар (ТЕГ), гэрээний үнийг татвар ногдох орлогоор авсан нь холбогдох хууль тогтоомжид нийцсэн гэж үзэж, нэхэмжлэлийг эсэргүүцсэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-02-15, **Дугаар**: 90
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, илүү тодорхойлсон албан татварын хэсгийг хууль бус хэмээн хүчингүй болгож, илүү төлсөн 36,925,874 төгрөгийг ТЕГ-аас гаргуулсан.
- **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 12.1.4, 75.2, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 30.3, 30.3.1-д заасныг баримтлан, тусгай зөвшөөрлийг анх авахдаа төлсөн төлбөр, хураамжийг хасаж тооцоогүй нь хууль бус байна гэж үзсэн.
### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2022-02-07, **Дугаар**: 65
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн, тухайлбал гэрээний үнэлгээгээр татвар ногдуулсан тохиолдолд хасагдах зардлыг тооцохгүй байхад хасаж тооцсон.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нарын давж заалдах гомдлыг хангаж шийдвэрлэсэн.
- Анхан шатны шүүх маргааны үйл баримтад холбогдох Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн.
- Сангийн сайдын 2019 оны 302 дугаар тушаалаар батлагдсан "Ашигт малтмал, цацраг идэвхт ашигт малтмал, газрын тосны хайгуул, ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийн үнэлгээ тооцох, татварын ногдлыг тодорхойлох аргачлал"-ын 3.2-т зааснаар харилцан хамааралгүй этгээдэд борлуулсан, шилжүүлсэн хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн үнэлгээг татвар төлөгчийн мэдүүлсэн гэрээний үнэд үндэслэн тооцно.
- Хэрэв татвар төлөгчийн мэдүүлсэн гэрээний үнэ нь тушаалын дагуу тооцсон үнэлгээнээс 20 ба түүнээс дээш хувиар бага тохиолдолд аргачлалын дагуу тодорхойлсон дүнгээр тусгай зөвшөөрлийн үнэлгээг тооцно.
- Нэхэмжлэгчийн гэрээний үнэ 600,000,000 төгрөг нь өртөгт суурилсан аргаар тооцсон үнэлгээнээс өндөр байсан тул гэрээний үнээр татвар ногдуулсан нь журамд нийцсэн.
- Ашигт малтмалын тухай хуулийн 4.1.20-д заасан "тусгай зөвшөөрлийн төлбөр" нь тусгай зөвшөөрлийг хүчин төгөлдөр байлгах зорилгоор төлөх төлбөр бөгөөд эрх авахтай холбогдон төрийн байгууллагад төлсөн төлбөр гэж үзэхгүй.
- Иймд анхан шатны шүүх нэхэмжлэгч тал лиценз шилжүүлэхдээ гэрээний үнэлгээгээр татвар ногдуулсан үед ашиглагддаг хасагдах зардлыг хасч тооцох байсан гэж үзсэн нь хуулийг буруу хэрэглэсэн.