Тогтоол №3943·Захиргаа · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Дорноговь аймгийн Сайншанд сумын Засаг даргын "Нийтийн сервитут тогтоох тухай" захирамжаар нэхэмжлэгч нарын өмчлөлийн газарт 640 хүүхдийн сургууль барихаар шийдвэрлэсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: Э.А, Д.И нар уг захирамжийн өөрт холбогдох хэсгийг хүчингүй болгуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Дорноговь аймгийн Сайншанд сумын Засаг дарга захирамж нь хууль ёсны, нийтийн ашиг сонирхлыг хангахад чиглэсэн гэж тайлбарласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-10-29, **Дугаар**: 19
- **Шийдвэр**: Засаг даргын А/109 дүгээр захирамжийг дахин шинэ акт гартал зургаан сарын хугацаагаар түдгэлзүүлж, хугацаанд акт гаргаагүй бол хүчингүй болохыг дурдсан.
- **Үндэслэл**: Хот суурин газрыг дахин хөгжүүлэх тухай хуулийн 11.1.1, 14.4.2, 14.7, 17.1, 20, 22 дугаар зүйл заалтуудыг баримталсан. Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 107.6-г хэрэглэсэн.
### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2021-01-20, **Дугаар**: 210/МА2021/00029
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч нар
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх захирамжийг хууль бус гэж дүгнэсэн атлаа хүчингүй болгохгүйгээр түдгэлзүүлсэн нь буруу, өмчлөх эрхийг зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийг өөрчилж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, Засаг даргын А/109 дүгээр захирамжийг хүчингүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан шатны шүүх маргаан бүхий захиргааны актыг хууль бус гэж дүгнэсэн хэр нь түдгэлзүүлсэн нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3.11-д заасан үндэслэлд нийцэхгүй байна.
- Сервитут тогтоох нь бусдын газрыг бүр мөсөн өмчлөлд шилжүүлэн авах биш, харин тодорхой хязгаартайгаар ашиглах эрх юм.
- Захирамжийн агуулга нь сургуулийн барилга барих зориулалтаар нийтийн сервитут тогтоосон мэт боловч бодит байдал дээр нэхэмжлэгч нарын газрыг ашиглах боломжийг бүрэн хязгаарласан, өмчлөх эрхийг хэрэгжүүлэх боломжгүй нөхцөл байдлыг үүсгэсэн. Энэ нь хуульд заагаагүй үндэслэлээр өмчлөгчийн эрхийг хязгаарлан, газрыг төрд шууд буцаан авсан шийдвэр болсон.
- Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 27.1, 27.1.1, 36.1, 38.1-д заасан газар өмчлөгчийн эрхийг уг захирамж зөрчсөн.
- Захиргааны ерөнхий хуулийн 24, 25, 26 дугаар зүйлд заасан захиргааны шийдвэр гаргах ажиллагаатай холбоотой бодит нөхцөл байдлыг тогтоож, эрх ашиг нь хөндөгдөх этгээдүүдэд мэдэгдэж, тайлбар, санал гаргах боломж олгоогүй нь хууль зөрчсөн.
- Иймд, Засаг даргын А/109 дүгээр захирамж нь бодит байдалд нийцээгүй, нэхэмжлэгч нарын газар өмчлөх эрхийг зөрчсөн тул хүчингүй болгох нь зүйтэй.