Тогтоол №5791

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь газрын эзэмших эрхийн гэрчилгээ болон захирамжийг хүчингүй болгуулах шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүх нотлох баримтыг бүрэн цуглуулаагүй, бодит байдлыг тогтоогоогүй, хуулийг буруу хэрэглэсэн гэж үзэн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх газрын эзэмшил, эрх шилжүүлэх харилцааг тогтооход шаардлагатай нотлох баримтуудыг хангалттай цуглуулаагүй, улмаар хуулийг буруу тайлбарласан тул шийдвэрийг хүчингүй болгосон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "М-Э" ХХК-ийн эзэмшил газраас нийтийн эдэлбэр газарт хамаарна гэх үндэслэлээр хасаж, улмаар "Б" ХХК-д эзэмшүүлсэн захиргааны акт болон эс үйлдэхүйтэй холбоотой маргаан. - **Нэхэмжлэгч**: "М-Э" ХХК нь Нийслэлийн Засаг даргын 2006 оны 87 дугаар захирамжийг илт хууль бус болохыг тогтоож, 2018 оны А/954 дүгээр захирамжийг хүчингүй болгож, газар дээрх "Б" ХХК-ийн хашаа, манаачийн байрыг чөлөөлүүлэх, мөн газрын хүсэлтийг шийдвэрлээгүй эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож шийдвэрлүүлэхийг шаардсан. - **Хариуцагч**: Нийслэлийн Засаг дарга, Нийслэлийн Газар зохион байгуулалтын алба нь маргаан бүхий газар дээрх үл хөдлөх хөрөнгө нь "Б" ХХК-ийн өмчлөлд байсан тул уг газрыг эзэмшүүлэх шийдвэр гаргасан нь хууль зөрчөөгүй гэж тайлбарласан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-11-13, **Дугаар**: 128/ШШ2018/0792 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, "газар дээрх “Б” ХХК-ийн хашаа, манаачийн байр зэргийг чөлөөлүүлэх" нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзаж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 21.2.3, 5.3, Төмөр замын тээврийн тухай хуулийн 3.1.11, 3.1.21, Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1.6-д заасныг баримтлан, нэхэмжлэгч хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтрүүлсэн, маргаан бүхий газар дээрх хөрөнгө, төмөр зам нь "Б" ХХК-ийн өмчлөл бөгөөд газрыг шинээр эзэмшүүлээгүй, харин эзэмших эрхийг баталгаажуулсан, төмөр замын аюулгүй байдлыг хангахтай холбоотой гэж үзсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-12-25, **Дугаар**: 210/МА2019/1199 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлж, хуулийг буруу хэрэглэсэн, хөөн хэлэлцэх хугацааг буруу тодорхойлсон, процесс алдаа гаргасан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2019 оны 11 дүгээр сарын 13-ны өдрийн 128/ШШ2018/0792 дугаар шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчиж, хэрэгт хамаарал бүхий нотлох баримтуудыг дутуу цуглуулж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн тодруулалгүй хэргийг шийдвэрлэсэн. - "Б" ХХК-ийн маргаан бүхий газар дээрх төмөр замуудыг эзэмших эрхтэй эсэх, өмчлөлд бүртгэгдсэн үл хөдлөх хөрөнгүүд нь ямар хөрөнгө болох, тухайн газрын аль хэсэгт, ямар хэмжээтэй байрлаж байгааг нотолсон баримт байхгүй. - 2006 оны 87 дугаар захирамжаар нэхэмжлэгчийн 3430 м.кв газрыг ямар үндэслэлээр хассаныг тогтоох, холбогдох баримтыг цуглуулах шаардлагатай. - Зам, тээврийн хөгжлийн сайдын 2018 оны тушаалуудаар "Б" ХХК-ийн дагнасан хэрэглээний төмөр замуудын өмчлөл, эзэмших эрхийг тодруулах нь А/954 дүгээр захирамжид дүгнэлт хийхэд чухал. - "Б" ХХК-ийн өмчлөлийн үл хөдлөх эд хөрөнгүүдийн доорх газар болон төмөр замын зурвас нь хэдэн м.кв талбайг эзэлж байгааг тодруулах шаардлагатай. - "Спецвнештехника" компанийн хөрөнгө өмчлөх эрхийн гэрчилгээний орчуулга гэх баримт нь нотлох баримтын шаардлага хангаагүй тул эх хувийг цуглуулж, мэтгэлцэх зарчмыг хангах ёстой. - Газрын тухай хуулийн 57.3, 57.4-т зааснаар зохих зөвшөөрөлгүйгээр газар дээр барилга, байгууламж барьсан бол Засаг дарга чөлөөлөх арга хэмжээ авах үүрэгтэй тул "Б" ХХК-ийн хашаа, манаачийн байрыг чөлөөлүүлэх нэхэмжлэлийн шаардлагыг анхан шатны шүүх харьяаллын бус гэж үзсэн нь буруу. - Газрын тухай хуулийн 27.1-д зааснаар газар дээр үл хөдлөх эд хөрөнгө байрлаж буй нь газар эзэмших эрх шууд үүсгэхгүй тул "Б" ХХК нь маргаан бүхий газрыг хуульд заасан журмын дагуу эзэмшсэн эсэх үйл баримтыг тогтоож, А/954 дүгээр захирамжийн үндэслэл болсон Нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын 2014 оны 5/4 дүгээр тогтоолыг цуглуулах шаардлагатай.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нарт 2016 онд газар эзэмшүүлэх захирамж гарсан боловч гэрээ, гэрчилгээ олгогдоогүй байхад, хариуцагч маргаан бүхий газрыг 2021 онд гуравдагч этгээдэд давхардуулан эзэмшүүлсэн. - **Нэхэмжлэгч**: Ц.Б, Ц.Б нар. Баянзүрх дүүргийн Засаг даргын 2021 оны А/287 дугаар захирамжийн А.Сд холбогдох хэсэг болон газар эзэмших эрхийн 000149897, 000149898 дугаар гэрчилгээнүүдийг хүчингүй болгуулах. - **Хариуцагч**: Баянзүрх дүүргийн Засаг дарга. Нэхэмжлэгчийн эрх ашиг зөрчигдөөгүй, газар давхардаагүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-07-06, **Дугаар**: 554 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Монгол улсын Засаг захиргаа нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 29.1.3.г, 29.1.6.а, 29.2, 31.1.3, Газрын тухай хуулийн 27.1, 38.1, 38.4-д заасан. Нэхэмжлэгчийн нэр дээр гэрээ байгуулагдаагүй, гэрчилгээ олгогдоогүй тул газар эзэмшигч биш гэж үзсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-10-17, **Дугаар**: 210/МА2022/01191 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Э, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Г.Х нар. - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх нэхэмжлэлд дурдсан давхардал байгаа эсэхийг тодруулаагүй, хариуцагчийн үүргийг нэхэмжлэгчид халдаасан, хэргийн үйл баримтыг нягтлаагүй, нотлох баримт бүрдүүлэх үүргээ биелүүлээгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 32.1, 34.1, 34.2-т заасан нотлох баримт цуглуулах, үнэлэх үүргээ хэрэгжүүлээгүй. - Нэхэмжлэгч нарт газар эзэмших эрх олгосон А/149 дүгээр захирамж хүчин төгөлдөр эсэх, нэхэмжлэгч нар гэрчилгээ гаргуулах, гэрээ байгуулахаар хэзээ, хэрхэн хандсан, хариуцагч хэрхэн шийдвэрлэсэн нь тодорхойгүй. - Нэхэмжлэгч нарт эзэмшүүлсэн газар нь гуравдагч этгээдэд эзэмшүүлсэн газартай давхцаж байгаа эсэхийг бүрэн тодруулаагүй. - Нэхэмжлэгч нар А.С-д газар эзэмших эрх олгосон захирамжийг хүчингүй болгуулахаар шаардах эрхтэй эсэх, маргаан бүхий газрыг бодитоор хэн эзэмшиж, ашиглаж байгаа зэргийг тогтоогоогүй. - Анхан шатны шүүх 149 дүгээр захирамжийг хүчин төгөлдөр гэж үзсэн атлаа нэхэмжлэгч нарыг дахин хүсэлт гаргах боломжтой гэж дүгнэсэн нь ойлгомжгүй бөгөөд маргааныг эцэслэн шийдвэрлэхгүй. - Ц.Б-ын газрын эргэлтийн цэгүүдийг газарт бэхэлсэн нэгж талбарын зураг хэрэгт авагдсан байхад, хариуцагчийн тайлбар үндэслэлтэй эсэх, нэхэмжлэгчийн эсхүл хариуцагчийн буруутай үйл ажиллагааны улмаас нэхэмжлэгч нарын газар эзэмших эрх зөрчигдсөн эсэхийг харгалзан үзээгүй. - Дээрх нөхцөл байдлуудыг бүрэн тодруулж, хууль зүйн дүгнэлт хийгээгүй нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн. - Давж заалдах шатны шүүх дээрх алдааг зөвтгөж, маргааныг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй тул хэргийг анхан шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэхээр буцаах нь зүйтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь захиргааны байгууллагын газар эзэмших эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгосон захирамжийг хууль бус болохыг тогтоолгох шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Газрын тухай хуулийн холбогдох заалтыг баримтлан нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүх нотлох баримтыг бүрэн цуглуулаагүй, хууль зүйн дүгнэлт хийгээгүй гэж үзэн гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хэрэгт хамааралтай нотлох баримтыг бүрэн цуглуулаагүй, маргааны үйл баримтад хууль зүйн дүгнэлт өгөөгүй нь хуулийн шаардлагыг хангахгүй тул шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаалаа.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн газраа эзэмших эрхийг нь олгосон захирамжийг хүчингүй болгосонтой холбогдуулан шүүхэд нэхэмжлэл гаргав. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, захирамжийг хүчингүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг нотлох баримт болон хуульд үндэслэхгүй гэж үзэж, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нотлох баримтыг бүрэн цуглуулаагүй, үнэлээгүй, ач холбогдолтой байдлыг тодруулаагүй нь хуулийн зөрчил болсон. Хуульд заасан газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөө, давхцал, газрын нэгж талбарын мэдээлэл, газрын төлбөр төлсөн байдал зэргийг бүрэн шалгаж, дүгнэлт хийхгүйгээр шийдвэр гаргасан. Гуравдагч этгээдийг хэрэгт татан оролцуулаагүй нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн.