Тогтоол №5730

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Компанийн ашигт малтмал хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацаа сунгах хүсэлтийг шийдвэрлэхээс татгалзсан байгууллагын шийдвэрийг хууль бус болохыг тогтоолгож, хүсэлтийг хуулийн дагуу шийдвэрлэхийг шаардсан. АНХАН ШАТ: Компанийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Компани нь тусгай зөвшөөрөл сунгах хугацаа дуусахаас сар хүрэхгүй хугацаанд болон холбогдох баримт бичгийг бүрдүүлээгүй, хуульд заасан хугацаанд өргөдлөө гаргаагүй нь тогтоогдсон. Ковид-19 болон эрүүл мэндийн байдал нь хуулийн хугацаанд өргөдөл гаргахад саад болсон хүндэтгэх шалтгаан болоогүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Компаний ашигт малтмал хайгуулын тусгай зөвшөөрлүүдийн хугацааг дуусгавар болгон бүртгэсэн нь хууль бус болохыг тогтоож, хугацааг сунгуулах өргөдлийг нь хүлээн авахыг Ашигт малтмал, газрын тосны газарт даалгахыг нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Ашигт малтмалын тухай хуулийн холбогдох зүйл заалтуудад үндэслэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Компаний итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, хугацаа сунгах өргөдөл гаргах хуулийн боломж, байгаль орчны менежментийн төлөвлөгөөг батлуулах хүндэтгэн үзэх шалтгаан, захиргааны байгууллагын хууль бус үйлдлийг дурдаж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Тусгай зөвшөөрлийн хугацаа дууссан нь хуульд заасан үндэслэл бөгөөд үүнтэй холбоотой тусгай шийдвэр гаргах, урьдчилан мэдэгдэх үүрэг хуульд байхгүй. Компани нь байгаль орчны менежментийн төлөвлөгөөг хуульд заасан хугацаанд батлуулж чадаагүй тул тусгай зөвшөөрлийг дуусгавар болгосныг буруутгахгүй. Байгаль орчны менежментийн төлөвлөгөөг батлуулж чадаагүй нөхцөлд хугацаа сунгах өргөдлийг хүлээн авах, шийдвэрлэхийг хариуцагчид даалгах боломжгүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацаа дуусахаас өмнө нөөцөө тогтоолгохоор хандсан боловч төрийн байгууллагын нөөц батлах ажиллагаа удааширснаас шалтгаалан "хугацаа дууссан" гэх үндэслэлээр ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл олгохоос татгалзсан маргаан. - **Нэхэмжлэгч**: "Ж Б Э" ХХК. Татгалзсан шийдвэрийг хүчингүй болгож, ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл олгохыг даалгах. - **Хариуцагч**: Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтэс. Хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн 9 жилийн хугацаа дууссан тул ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл олгох хууль зүйн боломжгүй гэх тайлбар. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-23, **Дугаар**: 128/ШШ2018/0317 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Ашигт малтмалын тухай хуулийн 53.1.1-д зааснаар хуулиар тогтоосон хугацааны дээд хязгаар дууссан нь тусгай зөвшөөрөл дуусгавар болох хууль зүйн факт бөгөөд захиргааны байгууллагын хүсэл зоригоос үл хамаарна. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-08-09, **Дугаар**: 221/МА2018/0439 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч. - **Гомдлолын шалтгаан**: Хуульд орсон нэмэлт өөрчлөлтөөр хайгуулын хугацааг 3 дахь удаагаа сунгах эрх нээгдсэн, нөөц тогтоолгох ажиллагаа явагдаж байхад эрхийг хязгаарласан нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацаа дуусахаас өмнө Ашигт малтмалын тухай хуулийн 48.3-т заасны дагуу нөөцийн тайлангаа хүргүүлсэн нь тогтоогдсон. - Нөөцийг баталж, бүртгэх ажиллагаа нь төрийн байгууллагын шийдвэрээс хамаардаг бөгөөд энэ хугацаанд нэхэмжлэгчийг буруутгах, эрхийг нь хязгаарлах нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.5-д заасан бодит нөхцөлд тохирсон байх зарчимд нийцэхгүй. - Хайгуулын үр дүнгийн тайланг хэлэлцэж, улсын бүртгэлд бүртгэх "ашиглалтын өмнөх үйл ажиллагаа" явагдаж байсан тул хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг шууд дуусгавар болгох үндэслэлгүй. - Ашигт малтмалын тухай хуулийн 26.3-т заасан өргөдөл шийдвэрлэх хугацааг захиргааны байгууллага өөрөө хэтрүүлсэн атлаа "хугацаа дууссан" гэх үндэслэлээр татгалзсан нь нэхэмжлэгчийн ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл авах онцгой эрхийг зөрчсөн байна. - Анхан шатны шүүх хуулиар тогтоосон хугацаа дууссан гэх фактыг хэт явцуу тайлбарлаж, тухайн үед үйлчилж байсан ашиглалтын өмнөх үйл ажиллагаатай холбоотой хуулийн зохицуулалтыг буруу хэрэглэжээ.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацааг сунгахаас татгалзсан Кадастрын хэлтсийн даргын шийдвэрийг хүчингүй болгох, хугацаа сунгах хүсэлтийг хүлээн авч хуульд заасны дагуу шийдвэрлэхийг даалгах. - **Нэхэмжлэгч**: "******" ХХК нь хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацааг сунгуулах өргөдлийг хуулийн хугацаанд гаргасан боловч хариуцагч хугацаа хэтрүүлж, үндэслэлгүйгээр татгалзсан шийдвэр гаргасан гэж үзэж байна. - **Хариуцагч**: Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтсийн дарга нь нэхэмжлэгчийн 2022, 2023 оны хайгуулын тайланг хянуулаагүй, зардлын доод хэмжээг баталгаажуулаагүй тул хугацаа сунгахаас татгалзсан нь үндэслэлтэй гэж үзэж байна. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Нэхэмжлэгч "******" ХХК нь 2024 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдөр хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацааг сунгуулах өргөдлөө Ашигт малтмалын тухай хуулийн 22.1-д заасны дагуу гаргасан. - Хариуцагч Кадастрын хэлтсийн даргын 2025 оны 01 дүгээр сарын 23-ны өдрийн 54 дүгээр шийдвэрээр "2022, 2023 оны хайгуулын тухайн үе шатны ажлыг гүйцэтгэсэн тайланг хянуулаагүй, хайгуулын ажилд зарцуулсан зардлын доод хэмжээг баталгаажуулаагүй" үндэслэлээр өргөдлийг татгалзаж, бүртгэлээс хассан. - Хавтаст хэрэгт авагдсан Ашигт малтмал, газрын тосны газрын 2025 оны 06 дугаар сарын 12-ны өдрийн 1/2867 дугаартай албан бичгийн хавсралтаар нэхэмжлэгч нь 2022, 2023 оны хайгуулын тайланг хянуулж, зардлыг баталгаажуулсан нь тогтоогдсон. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: [yyyy-mm-dd], **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтсийн даргын 2025 оны 01 дүгээр сарын 23-ны өдрийн 54 дүгээр шийдвэрийг хүчингүй болгож, "******" ХХК-ийн XV-****** дугаартай хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацааг сунгуулах хүсэлтийг хүлээн авч, хуульд заасан журмын дагуу шийдвэрлэхийг хариуцагчид даалгасан. Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Ашигт малтмалын тухай хуулийн 22.1-д хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацаа сунгуулах өргөдөлд хавсаргах баримт бичгийг заасан. Үүнд 22.1.2-д "хайгуулын ажлын зардлын доод хэмжээнээс багагүй хэмжээний ажил гүйцэтгэсэн тухай баримт", 22.1.4-д "хайгуулын тухайн үе шатны ажлыг гүйцэтгэсэн тухай тайлан, түүнийг хүлээлгэн өгсөн баримт" багтана. - Ашигт малтмалын тухай хуулийн 22.2-д төрийн захиргааны байгууллага өргөдлийг хүлээн авснаас хойш ажлын 10 өдөрт багтаан хянаж, зөрчилгүй бол хугацааг сунгахыг заасан. - Шүүх хавтаст хэрэгт авагдсан баримтуудаар нэхэмжлэгчийг "2022, 2023 оны хайгуулын тухайн үе шатны ажлыг гүйцэтгэсэн тайланг хянуулсан, хайгуулын ажилд зарцуулсан зардлын доод хэмжээг баталгаажуулсан" болохыг тогтоосон. - Хариуцагч өөрөө шүүн нягтлах ёстой баримтуудыг нэхэмжлэгч бүрдүүлээгүй гэх үндэслэлээр татгалзсан нь үндэслэлгүй. Захиргааны байгууллагын дотоод зохион байгуулалт, системийн ажиллагааны улмаас үйл баримтыг буруу дүгнэсэн байна. - Зөвшөөрлийн тухай хуулийн 5.1.6-д заасан "эрх бүхий этгээд өөрт байгаа, эсхүл нийтийн мэдээллийн дэд бүтцийг ашиглан олж авах, солилцох боломжтой мэдээллийг зөвшөөрөл хүсэгчээс шаардахгүй" гэсэн заалт нь энэ хэрэгт хамаарахгүй. Учир нь хариуцагч нэхэмжлэгчээс мэдээлэл шаардаж татгалзаагүй, харин өөрсдийн системд байгаа мэдээллийг буруу дүгнэсэн байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Компанийн хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацааг сэргээлгэх хүсэлтийг шийдвэрлэхээс татгалзсан эс үйлдэхүй хууль бус болохыг тогтоож, хугацаа сунгах өргөдлийг бүртгэхийг даалгах тухай нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Ашигт малтмалын тухай хуулийн холбогдох заалтууд болон Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн заалтуудыг баримталсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүх нотлох баримтыг зөв үнэлээгүй, цар тахлын нөхцөл байдлыг харгалзаагүй, хариуцагч байгууллага Захиргааны ерөнхий хуулийн заалтыг зөрчсөн гэж үзэж, шийдвэрийг хүчингүй болгохыг шаардсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгч нь Ашигт малтмалын тухай хуульд заасан хугацааны дотор тусгай зөвшөөрлийн хугацаа сунгах өргөдлийг холбогдох баримттай хамт гаргаагүй. Давагдашгүй хүчин зүйлс байсан боловч өргөдөл гаргах хуулийн хугацаанаас хожимдож, шаардлагатай баримтуудыг бүрдүүлээгүй тул хариуцагчийн татгалзлыг хууль бус гэж үзэх, эс үйлдэхүй гаргасан гэж дүгнэх хууль зүйн үндэслэл тогтоогдохгүй байна. Анхан шатны шүүхийн дүгнэлт зөв бөгөөд үндэслэл бүхий байсан.