Тогтоол №3397·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "Э****" ХХК-д 2.4 га газрыг аялал жуулчлалын зориулалтаар ашиглуулахаар шийдвэрлэж, гэрчилгээ олгон, гэрээ байгуулсан байна. Улмаар газрын ашиглах эрхийн хугацааг сунгаж, талбайн хэмжээг 0.76 га-гаар нэмэгдүүлэн, нийт 3.16 га талбайг ашиглуулсан байна. "Е****" ХХК-д Богдхан уулын дархан цаазат газрын тусгай хамгаалалттай газар нутагт буюу **** аманд 900 м.кв газрыг аялагч, зөвшөөрөл бүхий бусад хүн түр буудаллах отоглох зориулалтаар 5 жилийн хугацаагаар ашиглуулахаар шийдвэрлэж, газар ашиглах гэрчилгээ олгож, гэрээ байгуулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "Э****" ХХК нь Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайдын 2022 оны 12 дугаар сарын 23-ны өдрийн А/*** дугаар тушаалын "Е****" ХХК-д холбогдох хэсэг, Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яамны 2023 оны 04 дүгээр сарын 13-ны өдөр "Е****" ХХК-д олгосон 0****** дугаартай тусгай хамгаалалттай нутаг дэвсгэрт газар ашиглах гэрчилгээ, 2023 оны 05 дугаар сарын 12-ны өдөр байгуулагдсан "Тусгай хамгаалалттай газрын нутагт газар ашиглах" **** дугаар гэрээг тус тус хууль бус болохыг тогтоолгож, хүчингүй болгуулах. Учир нь нэхэмжлэгчийн ашиглалтын талбайн хойд талаас авто зам хооронд орц, гарцыг хааж, авто замын зурвас газарт хууль зөрчин "Е****" ХХК-д газар олгосон нь төслөө хэрэгжүүлэхэд саад учруулж, хууль ёсны эрх, ашиг сонирхлыг зөрчиж байна.
- **Хариуцагч**: Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд. "Э****" ХХК-д олгосон газартай гуравдагч этгээдийн газар давхацсан, эрх ашгийг нь зөрчөөд байгаа зүйл харагдахгүй байна, замын орц, гарцын хувьд тусдаа шийдвэрлэгдээд явж байгаа. Нэхэмжлэгчээс тушаалыг хүчингүй болгуулах үндэслэл, яг ямар хууль зөрчсөн талаар дурдаагүй.
- **Гуравдагч этгээд**: "Е****" ХХК. Зохих журмын дагуу холбогдох байгууллагад хүсэлт гаргаснаар манай компанид газар ашиглуулахаар шийдвэрлэсэн, бидний зүгээс хууль болон нэхэмжлэгчийн эрх, ашиг сонирхлыг зөрчөөгүй, нэхэмжлэгч өөрийн ашиглалтын газрын хэмжээ хязгаарт тааруулаад төлөвлөлтөө хийх ёстой.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-11-25, **Дугаар**: 128/ШШ2024/0943
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 35.1.1, 35.3.5, 45.1, Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн 38.2.2, 39.1.1. "Э****" ХХК нь бусдын ашиглах эрхтэй газар дээр давхцуулан загвар зураг батлуулснаар өөрт эрх олгогдоогүй газрыг ашиглах эрхийг үүсгэхгүй бөгөөд газар ашиглагчийн орц гарцыг бусдын ашиглалтын газар дээр давхцуулан тодорхойлсон нь үндэслэлгүй. Гуравдагч этгээд "Е****" ХХК-д захиргааны байгууллага авто замын зурвас газар болон цахилгаан дамжуулах агаарын шугамын хамгаалалтын зурвас газарт газар ашиглах эрх олгосон нь нэхэмжлэгчийн субъектив эрхийг хөндөөгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2025-02-25, **Дугаар**: 221/МА2025/0142
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль бус.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.
- **Үндэслэл**: Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын 2022 оны 12 дугаар сарын 23-ны өдрийн А/*** дугаар тушаалаар гуравдагч этгээд "Е****" ХХК-д газар олгохдоо тухайн газарт авто зам барихаар төлөвлөгдсөн эсэх, авто замын зурвас газарт хамаарч байгаа эсэх, цахилгаан дамжуулах буюу шугам сүлжээний хамгаалалтын зурвастай ямар хэмжээгээр давхцаж байгаа зэргийг бүрэн тогтоосны эцэст гуравдагч этгээдэд тухайн газрыг олгохоор байна. Энэ нь шүүхийн шинжлэн судлах боломжоос хэтэрсэн байх тул хариуцагчаас дахин нягталж, шийдвэр гаргах хүртэл хугацаагаар түдгэлзүүлэх нь зүйтэй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2025-05-06, **Дугаар**: 001/ШХТ2025/0208
- **Гомдлол гаргагч**: Гуравдагч этгээд
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг шийдвэрлэхдээ нэхэмжлэлийн шаардлагаас хальж, нотлох баримтыг буруу үнэлж, хуулийг илт гуйвуулан тайлбарласан.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг тус тус хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Шүүхүүд хэрэгт ач холбогдол бүхий нотлох баримтыг бүрэн цуглуулаагүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн.
- Нэхэмжлэгч "Э****" ХХК-ийн анх ашиглаж байсан 2.4 га газраас хамгаалалтын зурвас газарт орсон үндэслэлээр хасаж, өөр солбицолд шилжүүлсэн эсэх, тухайн хассан гэх газрын ашиглах эрхийг гуравдагч этгээд "Е****" ХХК-д олгосон эсэх, кадастрын зураг дээрх солбицлын цэг яагаад өөрчлөгдөх болсон шалтгаан нөхцөлийг шалгаж тодруулах нь хэргийг шийдвэрлэхэд ач холбогдолтой.
- Давж заалдах шатны шүүх маргаан бүхий актыг хууль журамд нийцүүлэн дахин шинэ акт гаргах хүртэл 6 сарын хугацаагаар түдгэлзүүлж шийдвэрлэсэн нь буруу. Учир нь шүүх Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 32.1, 34.2-т заасны дагуу тухайн хэрэгт хамааралтай, хэргийг шийдвэрлэхэд ач холбогдол бүхий нотлох баримтыг бүрэн бүрдүүлж, эргэлзээгүй талаас үнэлж хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх ёстой.
- Нэхэмжлэгчийн зөрчигдсөн гэх эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг бүрэн тогтоох зорилгоор дээрх асуудлуудыг шалгаж тодруулах, холбогдох нотлох баримтыг бүрдүүлэх, шаардлагатай бол шинжээч томилох зэрэг ажиллагааг гүйцэтгүүлэхээр хэргийг анхан шатны шүүхэд буцаасан.
ХуульTech